परिच्छेद—६ रजिष्टरी, बीमा र मूल्यदेय हुलाक

परिच्छेद—६ रजिष्टरी, बीमा र मूल्यदेय हुलाक

२५. हुलाक वस्तुहरुको रजिष्टरी : हुलाकबाट हुलाकवस्तु पठाउनेले यो ऐनको अरु दफाहरुमा
लेखिएका कुराहरुको अधीनमा रही सो हुलाक वस्तुलाई रजिष्टर गराउन सक्नेछ र त्यसको रसिद लिन सक्नेछ । साधारण हुलाकबाट पठाउँदा लाग्ने हुलाक महसुल माथि रजिष्टरी वापत लाग्ने अरु थप दस्तुर नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरि तोक्न सकनेछ ।

२६. रजिष्टरीको सम्बन्धमा नियमहरु बनाउने अधिकार : (१) हुलाक वस्तुहरुको रजिष्टरी सम्बन्धमा नेपाल सरकारले नियमहरु बनाउन सक्नेछ ।
(२) उपदफा (१) ले दिएको अधिकारको सर्वसामान्यतामा कुनै प्रतिकूल प्रभाव नपारी खास गरेर ती नियमहरुमा देहायका कुराहरुको व्यवस्था गर्न सकिनेछ ।
(क) रजिष्टरी गर्नुपर्ने कुराहरु,
(ख) रजिष्टरीको निमित्त लाग्ने दस्तुर तिर्ने तरिका, र
(ग) रजिष्टरी गर्नुपर्ने तर लाग्ने दस्तुर अगावै नतिरी पोष्टिंग गरिएको हुलाक वस्तुलाई ठेगानावालालाई डेलिभरी गर्दा वा पठाउनेलाई फिर्ता डेलिभरी गर्दा दोब्बर दस्तुर लाग्ने।
(घ) हराएको रजिष्टरीको खोज तलास गर्ने तरिका र सो हराए वापत दिइने क्षतिपूर्तिको रकम ।
(३) रजिष्टरीको निमित्त पोष्टिंग भएका हुलाक वस्तुहरुलाई रजिष्टरी गरिएपछि महानिर्देशकले समय समयमा आदेश जारी गरी तोकिदिएको समयमा र तरिका अनुसार ठेगानावालालाई डेलिभरी गरिनेछ वा पठाउनेलाई फिर्ता डेलिभरी गरिनेछ ।

२७. हुलाक वस्तुहरुको बीमाः नेपाल सरकारले समय समयमा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी देहायका कुराहरुको निर्देशन दिन सक्नेछः–
(क) हुलाक वस्तु हुलाकबाट चलान गर्दाको अवस्थामा हराउने वा नोक्सान हुने खतराबाट बचाउनको निमित्त सम्बन्धित हुलाक अड्डामा यो ऐनको अरु दफाहरुमा लेखिएको कुराहरुको अधीनमा रही वीमा गराउने र त्यसको रसीद पोष्टिंग गर्ने व्यक्तिलाई हुलाक अड्डाबाट दिने, र
(ख) बीमा वापत सोही सूचनामा तोकिए बमोजिमको थप दस्तुर लाग्ने ।

२८. हुलाक वस्तुहरुको बीमा अनिवार्य गराउने अधिकार : नेपाल सरकारले समय समयमा
नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी सोही सूचनामा तोकिएका हुलाक वस्तुहरुको वीमा अनिवार्य गराउन सक्नेछ र बीमा गर्न अनिवार्य भएको हुलाक वस्तु बीमा नगरी पोष्टिंग गरिएमा सोही सूचनामा तोकिएको विशेष दस्तुर लिई मात्र ठेगानावालालाई डेलिभरी गर्ने वा पठाउनेलाई फिर्ता डेलिभरी गर्ने गरी निर्देश दिन सक्नेछ ।
तर सो बमोजिम दस्तुर लिएको कारणले त्यस्ता हुलाक वस्तुको सम्बन्धमा नेपाल सरकारले कुनै दायित्व व्यहोर्नु पर्ने छैन ।

२९. बीमा सम्बन्धी नियमहरु बनाउने अधिकार : (१) नेपाल सरकारले बीमा सम्बन्धी नियमहरु बनाउन सक्नेछ ।
(२) उपदफा (१) ले दिएको अधिकारको सर्वसामान्यतामा कुनै प्रतिकूल प्रभाव नपारी खास गरेर ती नियमहरुमा देहायका कुराहरुको व्यवस्था गर्न सकिनेछ :–
(क) दफा २७ अन्तर्गत बीमा गराउन सकिने हुलाक वस्तुहरुको किसिम,
(ख) बीमा गराउन सकिने रकमको हद अंक,
(ग) बीमा दस्तुर तिर्ने तरिका, र
(घ) बीमा गरिएका हुलाक वस्तुहरुको क्षतिपूर्ति दिने।
(३) बीमाको निमित्त हुलाक अड्डामा दाखिल भएका हुलाक वस्तुहरुलाई बीमा गरिसकेपछि, महानिर्देशकले समय समयमा आदेश जारी गरी तोकिदिएको स्थान र समयमा तोकिदिएको तरिका अनुसार डेलिभरी तथा दर्ता गरिनेछ ।

३०. बीमा गरिएको हुलाक बस्तुहरुको सम्बन्धमा नेपाल सरकारको दायित्व : तोकिएका शर्त र बन्देजहरुको अधीनमा रही बीमा गरिएको हुलाक वस्तुमा वा त्यसभित्रको कुनै चिज वस्तु हुलाकबाट चलान गर्दाको अवस्थामा हराएमा वा नोक्सान भएमा सो हुलाक वस्तु जति रकममा बीमा गराएकोछ सो अंकमा नबढाई त्यतिसम्म क्षतिपूर्ति पठाउनेलाई दिने दिलाउने दायित्व नेपाल सरकारको हुनेछ ।
तर कुनै हालतमा पनि हराएको वा नोक्सान भएको वस्तुको वास्तविक मूल्यभन्दा बढी क्षतिपूर्ति दिनु पर्ने छैन ।

३१. मूल्यदेय हुलाक वस्तुहरु हुलाकबाट चलान गर्दाको : नेपाल सरकारले समय समयमा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी देहाय बमोजिमको व्यवस्था गर्न सक्नेछः–
(क) यो ऐनका अरु दफाहरुमा लेखिएका कुराहरुको अधीनमा रही हुलाकबाट हुलाकवस्तु पठाउनेले सो वस्तुमा जति रकम लेखिदिएको छ त्यति रकम ठेगानावालाबाट असुल उपर गरी हुलाक वस्तु डेलिभरी गर्ने र असुल भएको रकम हुलाक वस्तु पठाउनेलाई बुझाउने, र
(ख) सो वापत हुलाक वस्तु पठाउनेले तिर्नुपर्ने दस्तुर ।
तर मूल्यदेय वस्तुको रकम ठेगानावालाबाट असुल उपर नभएमा नेपाल सरकारले कुनै दायित्व व्यहोर्नु पर्ने छैन । यस दफा बमोजिम पठाइएका हुलाक वस्तुलाई मूल्यदेय हुलाक वस्तु भनिनेछ।

३२. मूल्यदेय हुलाक वस्तुहरुको सम्बन्धमा नियमहरु बनाउने अधिकार : (१) मूल्यदेय हुलाक
वस्तुहरु हुलाकबाट चलान गर्ने सम्बन्धमा नेपाल सरकारले नियमहरु बनाउन सक्नेछ ।
(२) उपदफा (१) ले दिएको अधिकारको सर्वसामान्यतामा कुनै प्रतिकूल प्रभाव नपारी खास गरेर ती नियमहरुमा देहायका कुराहरुको व्यवस्था गर्न सकिनेछ :–
(क) मूल्यदेय गरी पठाउन सकिने हुलाक वस्तुहरुको किसिम,
(ख) पाएको सच्चा (बोनाफाइड) आदेशबमोजिम पठाउन लागेको हो भनी पठाउनेले घोषित नगरेसम्म कुनै हुलाक वस्तु मूल्यदेय गरी पठाउन नदिने,
(ग) मूल्यदेय हुलाक वस्तु डेलिभरी गरी असूल गरिने मूल्यको हद अंक,
(घ) मूल्यदेय हुलाक वस्तु पठाउनेले भर्नुपर्ने विवरणपत्रको ढाँचा र दस्तुर तिर्ने समय र तरिका,
(ङ) कुनै मूल्यदेय हुलाक वस्तु डेलिभरी गरी असूल उपर भएको रकममा कुनै जालसाजी भएमा सो रकम ठेगानावालालाई फिर्ता गर्ने व्यवस्था, र
(च) मूल्यदेय हुलाक वस्तुहरु डेलिभरी गर्ने वा त्यसको मूल्य तिर्ने सम्बन्धमा परेका उजूरीहरुको जाँचबुझको निमित्त लाग्ने दस्तुर तोक्ने।
(३) हुलाक वस्तु मूल्यदेय गरी पठाउन पोष्टिङ्ग गर्न सकिने हुलाक अड्डाको नाम, समय र अपनाउनु पर्ने तरिका र मूल्यदेय हुलाक वस्तुहरुलाई डेलिभरी गर्ने हुलाक अड्डाको नाम, समय र तरिका महानिर्देशकले समय समयमा आदेश जारी गरी तोकिदिए बमोजिम हुनेछ ।
(४) यस दफाको उपदफा (२) को खण्ड (ङ) अन्तर्गत बनेको कुनै नियम बमोजिम गरेको वा सो बमोजिम भनी सम्झी असल नियतले गरेको कुनै काम कार्यको सम्बन्धमा नेपाल सरकार वा हुलाक अड्डाको कुनै कर्मचारी उपर कुनै नालेस, उजूर वा कानूनी कारवाई चल्ने छैन ।

३३. अरु राष्ट्रसँग भएको व्यवस्थालाई लागू गर्ने अधिकार : (१) हुलाक वस्तुहरुलाई साधारण हुलाकबाट वा रजिष्टरी गरी वा बीमा गरी वा मूल्यदेय गरी हुलाक मार्फत आदान प्रदान गर्ने सम्बन्धमा नेपाल …………. र अरु विदेशी राष्ट्रको बीचमा भएको व्यवस्था वा युनिभर्सल पोष्टल युनियन (विश्व हुलाक संघ) को कन्भेन्सनलाई लागू गर्न नेपाल सरकारले नियमहरु बनाउन सक्नेछ ।
(२) उपदफा (१) ले दिएको अधिकारको सर्वसामान्यतामा कुनै प्रतिकूल प्रभाव नपारी खास गरेर ती नियमहरुमा देहायका कुराहरुको व्यवस्था गर्न सकिनेछः–
(क) उपदफा (१) मा लेखिए बमोजिमका हुलाक वस्तुहरु पठाउनेले पोष्टिङ्ग गर्दा तथा ठेगानावालाले डेलिभरी लिँदा भर्नुपर्ने विवरणपत्रको ढाँचा अपनाउनु पर्ने तरिका, र
(ख) उपदफा (१) मा लेखिए बमोजिमका हुलाक वस्तुहरु पठाउन लाग्ने दस्तुर ।