परिच्छेद–३ निगमको काम, कर्तव्य र अधिकार

परिच्छेद–३ निगमको काम, कर्तव्य र अधिकार

१३. निगमको काम, कर्तव्य र अधिकार : (१) यो ऐन र यस ऐन अन्तर्गत बनेका नियमहरूका अधिनमा रही नेपाल ……… भर वा बाहिर सर्वत्र सुरक्षित कुशल, सुव्यवस्थित, किफायत र उचित रूपबाट सम्बन्धित हवाई यातायात सेवाको व्यवस्था गर्नु निगमको कर्तव्य हुनेछ । हवाई यातायात सेवालाई अधिक से अधिक फाइदा हुने गरी विकास गर्दै लैजाने र सकभर सुपथ भाडामा सो सेवा सुलभ हुने गर्न निगमले आफ्नो अधिकारको प्रयोग गर्न सक्नेछ ।
(२) उपदफा (१) ले दिएको अधिकारको सर्वसामान्यतामा कुनै प्रतिकूल प्रभाव नपारी निगमले विशेष गरेर देहायमा लेखिएका अधिकारहरू प्रयोग गर्न सक्नेछ :
(क) व्यापारिक वा अन्य उद्देश्यले कुनै हवाई यातायात सेवा चलाउने वा वायुयानको उडान गर्ने र हवाई सेवा सम्बन्धी सबै प्रकारको काम गर्ने,
(ख) निगममा नियुक्ति हुन इच्छुक वा अरू कुनै व्यक्तिहरूलाई वायुयानको उडान र तत्सम्बन्धी सबै प्रकारका काम कुरामा शिक्षण तथा प्रशिक्षणको व्यवस्था गर्ने,
(ग) आवश्यक परेमा निगमको यस ऐन अन्तर्गत आफूले गर्न पाउने हवाई सेवा सम्बन्धी कुनै काम गर्न नेपाल सरकारको पूर्व स्वीकृति लिई नेपाल बाहिरको हवाई संस्थाको सहयोग तथा सेवा प्राप्त गर्ने,
(घ) चल अचल सम्पत्ति प्राप्त गर्ने, भोग गर्ने, राख्ने, बेचविखन गर्ने, नामसारी गर्ने र अरू कुनै हवाई यातायात सम्बन्धी काम गर्ने,
(ङ) आफ्नो वा अरू कुनै व्यक्तिको वायुयान, सवारी वा अन्य कलपूर्जाहरू बनाउने, मर्मत गर्ने र उत्पादन गर्ने,

(च) यस ऐन अन्तर्गत आफ्नो अधिकारको प्रयोग र कर्तव्यको पालनामा मद्दत गर्ने किसिमको सबै ठेक्का पट्टाहरू लिने दिने कार्यान्वित गर्ने,
(छ) अन्य कुनै व्यक्तिद्वारा सञ्चालित हवाई यातायात सेवा सम्बन्धी कुराहरूमा एजेण्ट र ठेकेदारको काम गर्ने,
(ज) हवाई यातायातमा लागिरहेका कुनै व्यक्तिले निगमको तर्फबाट वा निगमसँग मिली हवाई यातायात सेवा चलाउन सक्ने गर्न निजसंग
कबुलियत गर्ने,
(झ) नेपाल सरकारको पूर्व स्वीकृति लिई आफूले सञ्चालन गरेका हवाई
यातायात सेवाद्वारा ओसार पसार गरेका यात्री सवारी भाडा र अरू
निर्धारित दस्तूर असूल गर्ने,
(ञ) नेपाल सरकारको पूर्व स्वीकृति लिई आफूले सञ्चालन गरेका हवाई यातायात सेवाद्वारा ओसार पसार गरेका मालसामानहरूको भाडा
निर्धारित गर्ने,
(ट) सहायक (फिडर) सेवाको विकास र हवाई यातायात सेवामा प्रयोग हुने विभिन्न वायुयानहरूको किसिमको सुधार ल्याउनुको साथै नेपाल भित्र वा बाहिर निगमद्वारा सञ्चालित हवाई यातायात सेवाको विकास गर्न आवश्यक कदम उठाउने,

(ठ) निगमको हित हुने कुनै काम गर्न वा निगमद्वारा सञ्चालित हवाई यातायात सेवासित सम्बन्धित जल वा स्थल मार्गबाट कुनै यातायात सेवा तथा भोजन, विश्रामगृह, होटल, माल गोदाम जस्ता सेवा सुविधाको
व्यवस्था तथा सुधार गर्न आवक्यक काम गर्ने, र
(ड) यस ऐनद्वारा प्रदत्त कर्तव्यको पालन र अधिकारको प्रयोग गर्न आवश्यक एवं सुविधाजनक भएका सबै कामहरू गर्ने ।
(३) यस दफा लेखिएका कुनै कुराले –
(क) निगमलाई तत्काल लागू रहेको कुनै नेपाल कानुनको उल्लंघन गर्न अधिकृत गरेको, वा

(ख) निगम वा त्यसको कर्मचारीहरूले अन्यथा पालन गर्नु नपर्ने कुनै कर्तव्य वा बोक्न नपर्ने कुनै दायित्वको सम्बन्धमा निजहरू उपर कुनै कारवाई उठाउन कुनै व्यक्तिलाई अधिकार दिएको मानिने छैन ।
१४. निगमले गर्न सक्ने काम कारवाई : (१) निगमले आफ्नो कामको उचित सम्पादनको निमित्त मनासिव एवं आवश्यक भएका सबै कामहरू गर्न सक्नेछ ।
(२) उपदफा (१) ले दिएको अधिकारको सर्वसामान्यतामा कुनै प्रतिकूल प्रभाव नपारी निगमले देहायका काम कारवाईहरू गर्न सक्नेछ ः–
(क) निगमको सम्पत्ति धितोबन्धक राखी अरूसंग सापटी लिने,
(ख) निगमको कुनै सम्पत्ति भाडामा दिने, विक्री गर्ने वा अरु प्रकारको बरबन्दोबस्त गर्ने,
(ग) निगममा डिपोजिट गर्न ल्याएको सरकारी रकमको सम्बन्धमा नेपाल
सरकारको आदेश बमोजिम नेपाल सरकारको तर्फबाट कारोबार गर्ने,
(घ) विदेशी मुलुकहरूबाट निगमलाई मान्यता प्रदान गराउने र निगमप्रति जनताको विश्वास बढाउने,
(ङ) यस ऐनमा उल्लिखित विभिन्न प्रकारका कार्यको सम्पादनको सिलसिलामा परिआउने अरू सबै काम कुरा गर्ने ।
१५. निर्धारित (सेडुल्ड) हवाई यातायात सेवा सञ्चालन गर्ने एकाधिकार  (१) नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी तोकिदिएको मितिदेखि निगम वा त्यसको सहकारी बाहेक अरू कसैले नेपाल  भित्र आउने वा नेपाल  बाहिर जाने वा
नेपालको एक स्थानबाट अर्को स्थानमा जाने गरी कुनै निर्धारित (सेडुल्ड) हवाई यातायात सेवाको
सञ्चालन गर्न पाउने छैन । तर यस दफामा लेखिएको कुनै कुराले कुनै व्यक्तिको देहायको अधिकारलाई सीमित गर्न सक्ने छैनः–
(क) नेपाल सरकारले आवश्यक सम्झेको नेपाल ………… भित्र वा बाहिरका विभिन्न ठाउँहरूमा आवश्यकता अनुसार हवाई यातायातको
सेवा सञ्चालन गर्ने निगम समर्थ भई नसकेसम्म त्यस्तो आवश्यकताको पूर्तिका लागि नेपाल सरकारले अवधि तोकी इजाजत दिएमा त्यसरी इजाजत पाउने व्यक्ति वा कुनै विदेशी मुलुकको सरकार र नेपाल सरकार बीच भएका सम्झौताबमोजिम हवाई यातायातको सेवा
सञ्चालन गर्न वा यो ऐन प्रारम्भ नहुँदै नेपाल सरकारसंग सम्झौता गरी त्यस्तो हवाई यातायातको सेवा सञ्चालन गरिराखेकोमा सो सम्झौताको अवधिसम्म सञ्चालन गर्न, वा
(ख) वायुयान चालकहरूको काम तथा कर्तव्यसम्बन्धी शिक्षा दिने वा वायुयान नियन्त्रकले वायुयान जाँच्ने मूल उद्देश्यले यात्रुहरूलाई राखी
वायुयान उडाउने, वा
(ग) कुनै दैवी प्रकोप लागेको बेलामा सहायता पु¥याउनको लागि यात्री तथा मालसामान ओसार पसार गर्ने, वा
(घ) बीचमा कहीं नउत्रीकन एक हवाई अड्डा वा स्थानबाट उडान गरी सोही हवाई अड्डा वा स्थानमा उत्रने गरी मनोरन्जनको लागि मात्र
हवाई उडानगर्ने वा हवाई सर्भे गर्ने, आगो निभाउने र बालीमा रसायनादि छर्ने, सलह नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले वा सो सरहका अरू हवाई
कार्यको निमित्त मात्र यात्री तथा सामान ओसार पसार गर्ने ।
(२) यस दफालाई उलंघन गरी कसैले निर्धारित हवाई यातायातको सञ्चालन गरेमा निजलाई प्रत्येक पटकको कसूरको लागि ने.रू. १,०००।– (एक हजार) सम्म जरिवाना वा एक
वर्षसम्म कैद वा दुबै सजाय हुनेछ ।
स्पष्टीकरण : यस दफाको तात्पर्यको लागि प्रत्येक उडानलाई छुट्टाछुट्टै कसूर मानिनेछ । (३) उपदफा (१) को प्रतिवन्धात्मक वाक्यांशको (क) मा उल्लिखित सम्झौताको अवधि भुक्तान भएपछि पुनः थप म्याद (अवधि) बढाउन पर्ने भएमा वा यो ऐन लागू भएपछि अरू कुनै
किसिमबाट कुनै व्यक्ति वा कम्पनी वा विदेशी मुलुकको सरकारलाई नयाँ हवाई यातायातको सञ्चालन गर्न दिनु पर्ने भएमा निगमको राय लिई नेपाल सरकारले इजाजत दिने कुराको निर्णय गर्नेछ ।
(४) निगमले नेपाल सरकारबाट स्वीकृत दिएकोभन्दा बढी क्षेत्रमा आफ्नो काम बढाउन वा गर्न नेपाल सरकारको पूर्व स्वीकृत लिनु पर्छ ।