अनौपचारिक शिक्षा नीति, २०६३

अनौपचारिक शिक्षा नीति, २०६३

अनौपचारिक शिक्षा नीति, २०६३

अनौपचारिक शिक्षाले विभिन्न किसिमका समूहको लागि आफ्नो कार्य लक्ष्य बनाई सेवा प्रदान गरिरहेको छ । सबैलाई साक्षर बनाउने दृष्टिकोणले दुर्गम र भित्री बस्तीका निरक्षरहरू, गरिबीको रेखामुनि रहेका व्यक्तिहरू र कारखानाका निरक्षर कामदारहरूलाई अनौपचारिक शिक्षाका लक्षित समूहहरूको रूपमा लिइएको छ । ती लक्षित समूहहरूलाई अनौपचारिक शिक्षाले सचेतना शिक्षा, साक्षरता, साक्षरोत्तर र निरन्तर शिक्षा (सीपमूलक, आयमूलक कार्यक्रमहरू) सञ्चालन गर्दछ । वैकल्पिक शैक्षिक अवसरको दृष्टिकोणले अनौपचारिक शिक्षाले विद्यालय नभएका वा छाडेका युवायुवती तथा केटाकेटीहरूको लागि खुला विद्यालय, स्थानीय सीपमा आधारित प्राविधिक एवम् व्यावसायिक शिक्षाका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दछ । पेसागत शिक्षा ९ऋबचभभच भमगअबतष्यल० को दृष्टिकोणले अनौपचारिक शिक्षाले विशेषगरी शारीरिक श्रम गरी जीवनयापन गर्नुपर्ने समूहहरूलाई समेत आफ्नो लक्षित समूह बनाई तिनलाई परामर्श सेवा, तालीम र प्राज्ञिक सहयोग गर्दछ । सामाजिक समाहितता ९क्यअष्ब िष्लअगिकष्यल० को दृष्टिकोणले अनौपचारिक शिक्षाले लैंगिक, जात
विशेष ९ऋबकत कउभअषष्अ०, जातीय ९भ्तजलष्अ०, भौतिक र भाषिक समस्या भएका व्यक्तिहरूलाई लक्षित गरी तिनीहरूलाई उपयोगी हुने कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिँदै आएको छ । विगतका अनुभवहरूका आधारमा अनौपचारिक शिक्षामा अनेकन चुनौतीहरू (सोचसम्बन्धी,
व्यवस्थापनसम्बन्धी र कार्यान्वयनसम्बन्धी) देखिएका छन् । कसरी अनौपचारिक शिक्षाको विस्तारित स्वरूपबारे विभिन्न तहमा जानकारी गराउने ? कसरी विस्तारित सोच सापेक्ष मानवीय स्रोतहरूको परिचालन गर्ने ? कसरी अनौपचारिक शिक्षा कार्यक्रमहरूबीच समन्वय गर्ने ? कसरी तिनीहरूलाई मूलप्रवाहीकरण गर्ने ? कसरी व्यक्तिगत क्षमताअनुसार आ–आफ्नै गतिमा सिक्नसक्ने
अनौपचारिक शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने ? यी प्रश्नको समाधानका लागि अनौपचारिक शिक्षाको नीति एवम् कार्यनीतिहरूको आवश्यकता महसुस भएको थियो । सोही आवश्यकता पूरा गर्ने अभिप्रायले समय सापेक्ष अनौपचारिक शिक्षाका विस्तृत अवधारणाहरूलाई ध्यानमा राखी मन्त्रिपरिषद्को मिति २०६३ माघ २५ गतेको निर्णयानुसार अनौपचारिक शिक्षाको नीति, २०६३ स्वीकृत गरेको छ । अनौपचारिक शिक्षाको नीति, कार्यनीति र रणनीतिहरू अनौपचारिक शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने सरकारी तथा गैरसरकारी निकायहरूको लागि मार्ग निर्देश हुनेछ ।