परिच्छेद–२ अध्यक्ष तथा सदस्यको योग्यता तथा पद रिक्त हुने अवस्था

परिच्छेद–२ अध्यक्ष तथा सदस्यको योग्यता तथा पद रिक्त हुने अवस्था

३. अध्यक्ष तथा सदस्यको योग्यताः देहायको व्यक्ति आयोगको अध्यक्ष तथा सदस्यको पदमा नियुक्त हुन योग्य हुनेछः–
(क) आदिवासी जनजाति समुदायको हक हितको संरक्षण, सम्बद्र्धन तथा  आदिवासी जनजाति समुदायको सशक्तीकरण वा मानव अधिकार वा
कानूनको क्षेत्रमा कम्तीमा दश वर्ष योगदान गरेकोआदिवासी जनजाति,
(ख) मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट स्नातक उपाधि हासिल गरेको,
(ग) नियुक्त हुँदाका बखत कुनै राजनीतिक दलको सदस्य नरहेको,
(घ) पैँतालीस वर्ष उमेर पूरा भएको,
(ङ) उच्च नैतिक चरित्र भएको ।
४. पद रिक्त हुने अवस्थाः देहायको कुनै अवस्थामा आयोगका अध्यक्ष वा सदस्यको पद रिक्त हुनेछः–
(क) निजले राष्ट्रपति समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा,
(ख) निजको उमेर पैँसठ्ठी वर्ष पूरा भएमा,
(ग) संविधानको धारा २६१ को उपधारा (३) बमोजिमको पदावधि समाप्त भएमा,
(घ) निजको विरुद्ध संविधानको धारा १०१ बमोजिम महाभियोगको प्रस्ताव पारित भएमा,
(ङ) शारीरिक वा मानसिक अस्वस्थताका कारण सेवामा रही कार्य सम्पादन गर्न असमर्थ रहेको भनी संवैधानिक परिषद्को सिफारिस बमोजिम राष्ट्रपतिले पदमुक्त गरेमा,
(च) निजको मृत्यु भएमा ।
५. पुनः नियुक्ति हुन नसक्नेः आयोगमा नियुक्त अध्यक्ष तथा सदस्यको पुनः नियुक्ति हुन सक्ने छैन ।
तर सदस्यलाई अध्यक्षको पदमा नियुक्ति गर्न सकिनेछ र त्यस्तो सदस्य अध्यक्षको पदमा नियुक्त भएमा निजको पदावधि गणना गर्दा सदस्य भएको अवधिलाई समेत जोडी गणना गरिनेछ ।
६. अन्य सरकारी सेवामा नियुक्ति हुन नसक्नेःअध्यक्ष वा सदस्य भइसकेको व्यक्ति अन्य सरकारी सेवामा नियुक्तिका लागि ग्राह्य हुने छैन ।

तर कुनै राजनीतिक पदमा वा कुनै विषयको अनुसन्धान, जाँचबुझ वा छानबिन गर्ने वा कुनै विषयको अध्ययन वा अन्वेषण गरी राय, मन्तव्य वा सिफारिस पेश गर्ने कुनै पदमा नियुक्त भई काम गर्न यस दफामा लेखिएको कुनै कुराले बाधा पु¥याएको मानिने छैन ।