२. स्थानीय पूर्वाधारको परिभाषा

२. स्थानीय पूर्वाधारको परिभाषा

स्थानीय पूर्वाधार भन्नाले स्थानीय स्तरमा सञ्चालन गरिने पूर्वाधार विकास निर्माण एवं सञ्चालन र मर्मत सम्बन्धी योजना, आयोजना, परियोजना तथा कार्यक्रमहरुलाई जनाउँछ । यस अन्तर्गत निम्न क्षेत्रहरु समेटिएका छन् ।

२.१  स्थानीय यातायात

स्थानीय यातायात अन्तर्गत स्थानीयस्तरमा जिल्ला एवं ग्रामिण/कृषि सडक, शहरी सडक, हेलिप्याड, झोलुङ्गे पुल, जिल्ला एवं ग्रामिण सडकमा पर्ने पुल पुलेसा, कलभर्ट, गोरेटो घोडेटो, रञ्जुमार्ग, तुइन, केवलकार र र्याफ्टिङ सम्बन्धी कार्यक्रम पर्नेछन् ।

 

२.२ सिंचाइ तथा नदी नियन्त्रण

सिंचाइ तथा नदी नियन्त्रण अन्तर्गत पहाडमा २५ हेक्टर र तराइमा २०० हेक्टर सम्मका सिंचाइ आयोजना, भूमीगत जल आयोजना जस्तै स्यालो ट्यूवेल, रोअर पम्प, ट्रेडलर पम्प आदि र एउटै जिल्ला भित्रका नदी, खोला, खोल्साहरुको नदी नियन्त्रण सम्बन्धी कार्यक्रम पर्ने छन् ।

२.३  लघु जल वद्युत तथा वैकल्पिक उर्जा

लघु जल विद्युत अन्तर्गत ५०० कि.वा. सम्मका जल विद्युत उत्पादन तथा वितरण र वैकल्पिक उर्जा सम्बन्धी सबै विकास कार्यक्रम पर्नेछन् ।

२.४ खानेपानी, ढल निकास तथा सरसफाई

खानेपानी, ढल निकास तथा सरसफाई अन्तरगत स्थानीय स्तरमा सञ्चालन गरिने खानेपानी आयोजना, ढल निकास  व्यक्तिगत, घरायसी तथा सामुदायीक सरसफाई एवं वाताबरणको सुधार सम्बन्धी कार्यक्रम पर्नेछन् ।

२.५  आवास, भवन तथा शहरी विकास

आवास, भवन तथा शहरी विकास अन्तर्गत निम्न प्रकारका स्थानीय पूर्वाधारहरु पर्नेछन् :

  • ग्रामिण वस्ति विकास कार्यक्रम अन्तर्गत छरिएका वस्तिहरुलाई झुण्डमा (Cluster) राख्ने कार्यक्रम,
  • नगरपालिका र नगरोन्मुख क्षेत्रमा भौतिक योजना सम्बन्धी सम्पुर्ण कार्य र
  • प्रकोप व्यवस्थापनको पुर्व तयारी (Preparedness) र भूकम्प, बाढी, पहिरो तथा आगलागी नियन्त्रणमा आबश्यक जनचेतना अभिबृद्धि गर्ने कार्यक्रमहरु ।

२.६ फोहर मैला व्यवस्थापन

नगरोन्मूख गाउँ विकास समिति र नगरपालिकाहरुको फोहरमैला संकलन, पृथकिकरण, ओसार पसार, कम्पोष्ट प्लाण्ट र सेनिटरी लेण्ड फिल साइट विकास तथा सञ्चालन सम्बन्धी कार्यक्रम यस अन्तर्गत पर्नेछन् ।

२.७ सामाजिक पूर्वाधार

सामाजिक पूर्वाधार अन्तर्गत स्थानीय क्षेत्रका सामुदायीक र सार्वजनिक भवन (सरकारी कार्यालय,स्वास्थ्य, शिक्षा, मनोरञ्जन, सामुदायिक, पुरातात्विक, सांस्कृतिक, धार्मिक आदि) निर्माण, सञ्चालन एवं मर्मत तथा संभार सम्बन्धी कार्यक्रम      पर्नेछन् ।