३.   वर्तमान स्थिति

३.   वर्तमान स्थिति

नेपालमा व्यवसायिक रुपमा बजारमूखी तवरबाट मौरीपालनको व्यापकता नभएपनि शुरुवात भने भएको अवस्था छ । केही वर्ष यता आधुनिक मौरीपालन प्रविधि भित्रिएपनि ग्रामिण स्तरमा अझै त्यस्तो प्रविधिको विकास गर्न बाँकी छ । सरकारी निकायहरुले मौरी व्यवसाय प्रवर्द्धनको लागि आर्थिक वर्ष २०७०/०७१ देखि युवा लक्षित मौरीपालन कार्यक्रम संचालन गर्दै आएका छन् । व्यवसायिक कीट विकास निर्देशनालयको पछिल्लो आँकलन (२०७१/०७२) अनुसार नेपालमा २१३२०० मौरीगोला रहेको र यी मध्ये करिब ३५००० एपिस मेलिफेरा र १७७२०० एपिस सेराना रहेको अनुमान छ । यसबाट नेपालमा हाल वर्षेनी २०५० मे.ट. मह उत्पादन भई आयात प्रतिस्थापन भई निर्यातको सम्भावना रहेको स्थिति छ (व्यावसायिक कीट विकास निर्देशनालय, २०७१/०७२) । स्पष्ट नीति र पर्याप्त आर्थिक, प्राविधिक एवं नैतिक समर्थन सहितको उच्च प्राथमिकता प्राप्त भएमा विद्यामान प्राकृतिक भौगोलिक र वनस्पति विवधताहरुको सदुपयोग गरेर नेपालमा (सेराना ५ लाख र मेलिफेरा ५ लाख) दश लाखसम्म मौरीगोला पाल्न र (सेराना ५ लाख × १० के.जी. का दरले ५ हजार मे.टन र मेलिफेरा ५ लाख ×४० के.जी. का दरले २० हजार मे.ट.) २५ हजार मे.टन सम्म मह उत्पादन गर्न सकिने सम्भावना रहेको छ । चरन क्षेत्रको विकास र विस्तार एवं सुदृढिकरण गरेमा थप मौरी गोला विस्तार गरि सोही अनुसार मह उत्पादनमा वृद्धि गर्न सकिन्छ ।