४. रेडियो फ्रिक्वेन्सी व्यबस्थापन सम्बन्धमा अवलम्बन गरिने सिद्धान्तहरु

४. रेडियो फ्रिक्वेन्सी व्यबस्थापन सम्बन्धमा अवलम्बन गरिने सिद्धान्तहरु

रेडियो फ्रिक्वेन्सी वितरण, व्यवस्थापन तथा मूल्य निर्धारण गर्दा देहायका सिद्धान्तहरु अवलम्बन गरिनेछ र यी सिद्धान्तहरुको कार्यान्वयन यस नीतिका यसपछिका दफाहरुमा उल्लेख भएको फ्रिक्वेन्सी वितरण तथा मूल्य निर्धारण प्रक्रियाको आधारमा गरिनेछः÷

  1. कुनै पनि नयाँ ब्याण्डमा नयाँ सेवा वा प्रबिधिका लागि छुट्याइने रेडियो फ्रिक्वेन्सीको वितरण तथा मूल्य निर्धारण बजारले नै त्यसको मूल्य निर्धारण गर्ने गरी लिलाम बढाबढको (auction) प्रक्रियाबाट गरिनेछ ।
  2. फ्रिक्वेन्सीको अधिकतम उपयोग होस भन्ने उद्देश्यले बढाबढको प्रक्रियाबाट वितरणगरिने फ्रिक्वेन्सीको हकमा अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय प्रचलन र मापदण्ड कायम राख्दै त्यसको प्रयोगमा प्रविधि तटस्थ (Technology Neutral) नीति अबलम्बन गरिने छ ।
  3. नेपालको दूरसञ्चार क्षेत्रको बजार अझै पनि पूर्ण प्रतिस्पर्धी परिपक्व नभै सकेको अबस्थालाई मध्यनजर गर्दै हाललाई फ्रिक्वेन्सीको व्यापार (Spectrum Trading) गर्न            दिइने छैन ।
  4. क्षेत्रीय र अन्तराष्ट्रिय रुपमा रहेका उत्तम प्रचलनका (Best Practices) साथै तत्सम्बन्धी अन्तराष्ट्रिय कानुनको अधीनमा रही बजारमा कम मूल्य वा महत्व भएको फ्रिक्वेन्सी ब्याण्डलाई बजारमा बढी मूल्य वा महत्व भएको रेडियो फ्रिक्वेन्सी व्याण्डमा सार्ने र हाल वितरण भएको फ्रिक्वेन्सीको अझ बढी उपयोग हुने गरी फ्रिक्वेन्सी स्थानान्तरण तथा हेरफेर  (Spectrum Reframing) गरिनेछ । यसो गर्दा हाल सर्वसाधारणले उपभोग गरिरहेको सेवा तथा सो को गुणस्तरमा असर पर्न दिइनेछैन ।
  5. सुरक्षा, नागरिक उड्डयन जस्ता काममा राज्यले प्रयोग गर्ने रेडियो फ्रिक्वेन्सी निर्वाध रुपमा प्रयोग हुन सक्ने अवस्था सुनिश्चित गरिनेछ ।
  6. हाल बितरणमा रहेको रेडियो फ्रिक्वेन्सी स्पेक्ट्रमको प्रभावकारी र कुशल प्रयोगका बारेमा प्रभावकारी अनुगमन व्यवस्था स्थापित गरिनेछ ।
  7. रेडियो फ्रिक्वेन्सीको मूल्य, वितरण गर्ने प्रकृया एवं दूरसञ्चार क्षेत्रमा देखापरेका नयाँ प्रविधिको सन्दर्भमा नियमित रुपमा अध्ययन अनुसन्धान गरिनेछ ।
  8. अनावश्यक रुपमा फ्रिक्वेन्सी ओगट्ने प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गरिनेछ । यसका लागि कुनै पनि सेवा सञ्चालनका लागि न्युनतम रुपमा आवश्यक पर्ने र अधिकतम रुपमा प्रयोग गर्न पाइने फ्रिक्वेन्सीको सीमा निर्धारण (Capping) गरिनेछ । फ्रिक्वेन्सीको मूल्य निर्धारण गर्दा सोही बमोजिम न्युनतम भन्दा बढी ओगटिएको फ्रिक्वेन्सीको बढी मूल्य निर्धारण गरिनेछ । आवश्यकता भन्दा बढी ओगटिएको फ्रिक्वेन्सी फिर्ता लिइनेछ ।
  9. हाल बिभिन्न छ वटा टेलिफोन सेवा प्रदायकहरुको अनुमतिपत्रको किसिम र शर्तहरु भिन्न भिन्न रहेको र ती मध्ये केहीले लिमिटेड मोबिलिटी सेवाको अनुमतिपत्र प्राप्त गरे पनि ती सबैले हाल GSM/CDMA प्रणालीको फ्रिक्वेन्सी प्राप्त गरी प्राविधिक रुपमा सेलुलर मोबाइल सेबा सञ्चालन गरिरहेका छन् । ती ६ वटै सेवा प्रदायकहरुलाई एउटै शर्त तोकी समान धरातलमा ल्याउने उद्देश्य राखी नेपाल सरकारले २०६९।२।१ मा राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी खुल्ला गरेको नयाँ “आधारभूत टेलिफोन सेवा” को अनुमतिपत्र लिने सबै सेवा प्रदायकहरुलाई फ्रिक्वेन्सी प्रदान गर्ने सन्दर्भमा सबै सेवा प्रदायकहरु सरह समान मापदण्ड अबलम्बन गरिनेछ ।
  10. दूरसञ्चार क्षेत्रमा बिकास हुने नयाँ प्रबिधिलाई नेपालमा समयमै भित्र्याउन सकिने गरी फ्रिक्वेन्सी निर्धारण र बितरण गरिनेछ ।
  11. आकश्मिक सञ्चार व्यवस्था (Emergency Telecommunication Management) का लागि फ्रिक्वेन्सी तोकिनेछ ।
  12. नेपाल सरकारले सन् २०१७ सम्ममा टेलिभिजन प्रसारणलाई डिजिटल प्रविधिमा लैजाने निर्णय गरिसकेको सन्दर्भमा त्यसरी डिजिटल प्रविधिमा रुपान्तरित गर्दा प्राप्त हुने थप फ्रिक्वेन्सी (Digital Dividend Band) लाई तत्सम्बन्धी स्थापित अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलन तथा अन्तराष्ट्रिय सँस्थाहरुले (आइटीयु, एपीटी) तोकेको मापदण्ड समेतको आधारमा अधिक महत्वपूर्ण र राज्यलाई बढी प्रतिफल प्राप्त हुने मोबाइल ब्रोडव्याण्डका सेवाका लागि छुट्याइ बढाबढको आधारमा वितरण गरिनेछ ।