परिच्छेद-४ समितिको गठन तथा काम, कर्तव्य र अधिकार

परिच्छेद-४ समितिको गठन तथा काम, कर्तव्य र अधिकार

११. जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन समिति: (१) जीवनाशक विषादी व्यवस्थापनका सम्बन्धमा आवश्यक पर्ने नीति निर्धारण गर्ने लगायतका कार्यमा नेपाल सरकारलार्इ आवश्यक राय, सुझाव तथा परामर्श उपलब्ध गराउन एक जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन समिति रहनेछ।

(२) समितिमा देहाय बमोजिमका सदस्यहरू रहनेछन्:-

(क)     सचिव, मन्त्रालय                                                                  – अध्यक्ष

(ख)   सहसचिव, वातावरण सम्बन्धी विषय हेर्ने नेपाल

सरकारको मन्त्रालय                                                             – सदस्य

(ग)   महानिर्देशक, पशु सेवा विभाग                        – सदस्य

(घ)      कार्यकारी निर्देशक, नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद्                – सदस्य

(ङ)      प्रमुख, स्वास्थ्य सेवा विभाग वा विशेषज्ञ प्रतिनिधि

इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा           – सदस्य

(च)      विषादी विशेषज्ञ, वन विशेषज्ञ, कृषि विशेषज्ञ र उपभोक्ता कृषकहरूमध्येबाट मन्त्रालयले मनोनीत गरेको कम्तीमा

दुईजना महिला सहित पाँचजना                       – सदस्य

(छ)     विषादी व्यवसायीहरूमध्येबाट मन्त्रालयद्वारा

मनोनीत एकजना                                  – सदस्य

(ज)   उपसचिव (कानून), मन्त्रालय                        – सदस्य

(झ)      प्रमुख                                     – सदस्य-सचिव

(३) उपदफा (२) को खण्ड (च) र (छ) बमोजिम मनोनीत सदस्यहरूको पदावधि तीन वर्षको हुनेछ  र निजहरू पुनः एक पटकको लागि मनोनीत हुन सक्नेछन्।

(४) उपदफा (५) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उपदफा (२) को खण्ड (च) र (छ) बमोजिम मनोनीत कुनै सदस्यले समितिको हित विपरीत कुनै कार्य गरेमा निजको पदावधि पूरा नहुँदै मन्त्रालयले निजलाई हटाउन सक्नेछ।

तर यसरी हटाउनु अघि निजलाई सफाई पेश गर्ने मनासिब माफिकको मौका दिनु पर्नेछ।

(५) समितिले आवश्यकता अनुसार सम्बन्धित विषयको विशेषज्ञलार्इ समितिको बैठकमा आमन्त्रण गर्न सक्नेछ।

१२. समितिको बैठक निर्णय: (1) समितिको बैठक कम्तीमा छ महिनामा एक पटक बस्नेछ।

(२) समितिको बैठक अध्यक्षले तोकेको मिति, समय र स्थानमा बस्नेछ।

(३) समितिको कूल सदस्य संख्याको पचास प्रतिशतभन्दा बढी सदस्यहरू उपस्थित भएमा बैठकको लागि गणपूरक संख्या पुगेको मानिनेछ।

(४) समितिको बैठकको अध्यक्षता अध्यक्षले गर्नेछ र निजको अनुपस्थितिमा बैठकमा उपस्थित सदस्यले आफूमध्येबाट छानेको सदस्यले अध्यक्षता गर्नेछ।

(५) समितिको बैठकमा बहुमतको राय मान्य हुनेछ र मत बराबर भएमा अध्यक्षले निर्णायक मत दिनेछ।

(६) समितिको निर्णय अध्यक्ष र सदस्य-सचिवबाट प्रमाणित हुनेछ।

(७) समितिको बैठक सम्बन्धी अन्य कार्यविधि समिति आफैंले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ।

१३. समितिको काम, कर्तव्य अधिकार: (१) यस ऐनमा अन्यत्र उल्लिखित काम, कर्तव्य र अधिकारका अतिरिक्त समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ:-

(क)   जीवनाशक विषादी सम्बन्धी नीति तर्जुमा गरी नेपाल सरकार समक्ष पेश गर्ने,

(ख)   जैविक, वनस्पतिजन्य तथा सुरक्षित रासायनिक विषादी उद्योगमा लगानी गर्न निजी क्षेत्रलार्इ प्रोत्साहन गर्ने,‌

(ग)   जीवनाशक विषादीको गुणस्तर निर्धारण तथा विषादीको व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्य गर्ने, गराउने,

(घ)   जीवनाशक विषादीसँग सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि तथा सम्झौताको अनुमोदन तथा कार्यान्वयनको लागि नेपाल सरकारलार्इ आवश्यक सुझाव दिने,

(ङ)   मानव, पशुपन्छी, जीवजन्तुको स्वास्थ्य तथा वातावरणमा प्रतिकूल असर पार्ने जीवनाशक विषादीलार्इ प्रतिबन्ध लगाउने,

(च)   निरीक्षक वा प्रमुखले गरेको निर्णय विरुद्धको उजूरी सुन्ने,

(छ)   कुनै पनि पदार्थ वा वस्तु विषादी भए वा नभएको सम्बन्धमा पहिचान गर्ने, गराउने,

(ज)   जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन सम्बन्धी मापदण्डहरू स्वीकृत गरी लागू गर्ने, गराउने,

(झ)   केन्द्र तथा उपसमितिलार्इ आवश्यकता अनुसार अधिकार प्रत्यायोजन गर्ने,

(ञ)   तोकिए बमोजिमका अन्य काम गर्ने।

(२) समितिले जीवनाशक विषादीको उत्पादन, संश्लेषण, निकासी, पैठारी, व्यावसायिक प्रयोग, भण्डारण, बिक्री वितरण, ओसारपसार, प्याकिङ्ग वा पुनः प्याकिङ्गको कार्यलार्इ सहज एवं सूचारु रूपले सञ्चालन गर्नका लागि आवश्यकता अनुसार उपसमिति गठन गर्न सक्नेछ।

(३) उपदफा (२) बमोजिम गठन हुने उपसमितिको काम, कर्तव्य, अधिकार तथा कार्यविधि सो उपसमिति गठन गर्दा समितिले तोके बमोजिम हुनेछ।

(४) समितिले यस ऐन बमोजिम आफूलार्इ प्राप्त अधिकारमध्ये केही अधिकार केन्द्र, दफा ३९ बमोजिमको प्रदेश जीवनाशक विषादी व्यवस्थापन समिति वा उपसमितिलार्इ प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ।