परिच्छेद–५ अध्ययन अनुसन्धान, विकास निर्माण तथा पर्यापर्यटन सम्बन्धी ब्यवस्था

परिच्छेद–५ अध्ययन अनुसन्धान, विकास निर्माण तथा पर्यापर्यटन सम्बन्धी ब्यवस्था

१७. अध्ययन अनुसन्धान गर्न अनुमति लिनु पर्ने  (१) निकुञ्जभित्र अध्ययन अनुसन्धान सम्बन्धी कुनै काम गर्न चाहने नेपाली नागरिक तथा संघ संस्थाले विभागबाट र विदेशी नागरिक तथा संघ संस्थाले मन्त्रालयबाट अनुमति लिनु पर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिम अध्ययन अनुसन्धानको लागि अनुमति दिँदा विभाग वा मन्त्रालयले ऐनको अनुसूची–१ मा उल्लिखित वन्यजन्तु वा पक्षी बाहेक अरुको हकमा आवश्यक शर्तहरु तोकी कार्यालयको प्रत्यक्ष निगरानीमा रहने गरी अध्ययन अनुसन्धान गर्न पाउने गरी अनुमति दिनु पर्नेछ ।
(३) उपनियम (१) बमोजिम अनुमति दिँदा लाग्ने दस्तुर राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण नियमावली, २०३० बमोजिम हुनेछ ।
(४) उपनियम (१) बमोजिम अनुमति लिई अध्ययन अनुसन्धान कार्य गर्ने व्यक्ति वा संघ संस्थाले उपनियम (२) बमोजिमको शर्त उल्लङ्घन हुने गरी वा निकुञ्जको हितमा प्रतिकूल असर पर्ने गरी कुनै काम कारबाही गरेमा कार्यालयको सिफारिसमा विभाग वा मन्त्रालयले त्यस्तो अनुमतिपत्र रद्द गर्न सक्नेछ ।
(५) यस नियम बमोजिम अध्ययन अनुसन्धान गर्ने व्यक्ति वा संघ संस्थाले त्यसरी गरिएको अध्ययनबाट प्राप्त नतिजा सहितको प्रतिवेदनको एक एक प्रति मन्त्रालय, विभाग र कार्यालय समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ ।

१८. विकास निर्माण सम्बन्धी व्यवस्था ः (१) निकुञ्जको सर्वोपरी हितलाई ध्यानमा राखी कार्यालयको पूर्वस्वीकृति लिई निकुञ्ज क्षेत्रभित्र सरकारी निकाय वा मध्यवर्ती क्षेत्र व्यवस्थापन समितिले धार्मिक स्थल, पर्यापर्यटन र जलाधार क्षेत्र संरक्षण सम्बन्धी सानातिना सामुदायिक विकास निर्माणको कार्य गर्न सक्नेछ ।
(२) उपनियम (२) बमोजिम सामुदायिक विकास निर्माणको कार्य गर्दा निकुञ्ज क्षेत्रमा कुनै पनि नकारात्मक असर पु¥याउनु हुँदैन ।

१९. पर्यापर्यटनसँग सम्बन्धी व्यवस्था  (१) पानीका मुहान, जलाधार क्षेत्र र धार्मिक महत्वका क्षेत्र जस्ता कार्यालयले संवेदनशील क्षेत्रको रुपमा तोकेको स्थान बाहेकको निकुञ्जभित्रको अन्य स्थानमा वातावरणमा प्रतिकूल प्रभाव नपार्ने गरी देहायका पर्यापर्यटन सम्बन्धी गतिविधिहरु सञ्चालन गर्न सकिनेछ –
(क) पैदल यात्रा,
(ख) जङ्गल ड्राइभ,
(ग) साइकलयात्रा वा दौड,
(घ) अल्ट्रा दौड,
(ङ) रक क्लाइम्बिङ,
(च) पर्यापर्यटनसँग सम्बन्धित अन्य कार्यक्रमहरु ।
(२) उपनियम (१) को खण्ड (ख) बमोजिम जङ्गल ड्राइभ सञ्चालन गर्न चाहने व्यक्तिले अनुसूची–१ बमोजिमको दस्तुर बुझाई अनुसूची–५ बमोजिम सवारी साधनको प्रवेशपत्र लिनु पर्नेछ ।
(३) कुनै संस्थाले प्रतिस्पर्धात्मक किसिमबाट उपनियम (१) को खण्ड (ग) र (घ) बमोजिमको कार्यक्रम सञ्चालन गर्न चाहेमा कार्यालयको स्वीकृति लिनु पर्नेछ र यसरी स्वीकृति प्राप्त भएमा अनुसूची–१ बमोजिमको दस्तुर बुझाई त्यस्तो कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु पर्नेछ ।
तर स्वीकृति प्राप्त गरे बमोजिमको समय र स्थानमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्न नसकेमा त्यस्तो स्वीकृति स्वतः रद्द हुनेछ र सो बापत बुझाएको दस्तुर फिर्ता हुने छैन ।
(४) यस नियम बमोजिम कार्यक्रम सञ्चालनका लागि आवश्यक सामग्रीहरु कार्यक्रम सञ्चालन गर्न चाहने व्यक्ति वा संस्था आफैंले ल्याउनु पर्नेछ ।
(५) यस नियम बमोजिम सञ्चालन हुने दौड कार्यक्रमको प्रस्थान बिन्दु र अन्तिम विन्दु निकुञ्जको सीमाना बाहिर राख्नु पर्नेछ ।