परिच्छेद-२ उद्योग दर्ता

परिच्छेद-२ उद्योग दर्ता

3. निवेदन दिनु पर्नेः (१) उद्योग स्थापना गर्न चाहने व्यक्तिले देहायका विवरण र कागजात सहित उद्योग दर्ताको लागि उद्योग दर्ता गर्ने निकाय समक्ष अनुसूची–१ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ :-

(क) नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि वा विदेशी नागरिक भए राहदानीको प्रतिलिपि,

(ख) निवेदक फर्म वा कम्पनी भएमा फर्म वा कम्पनी दर्ता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि,

(ग) उद्योग रहने स्थानको नक्साङ्कन सहितको विवरण,

(घ) निवेदन दिन प्रतिनिधि नियुक्त गरेको भए सोको अख्तियारी पत्र,

(ङ) विदेशी लगानीमा उद्योग सञ्चालन गर्ने भए विदेशी लगानी स्वीकृति भएको पत्र,

(च) साझेदारीमा उद्योग स्थापना गर्न चाहेको भए साझेदार बीच भएको सम्झौताको प्रतिलिपि,

(छ) उद्योग स्थापना गर्ने क्षेत्रको गाउँपालिका वा नगरपालिकाको सिफारिस,

(ज) उद्योग दर्ता गर्ने निकायले तोकेको अन्य आवश्यक कागजात ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम उद्योग दर्ताको लागि निवेदन दिँदा निवेदकले अनुसूची–२ बमोजिमको ढाँचामा परियोजना विवरण तयार गरी निवेदनसाथ पेश गर्नु पर्नेछ।

(३)  उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि लघु उद्यम वा घरेलु उद्योग दर्ता गराउन चाहने व्यक्तिले उद्योग दर्ताको लागि उद्योग दर्ता गर्ने निकायसमक्ष अनुसूची–३ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ।

(४) उपनियम (१) वा (३) बमोजिम निवेदन दिँदा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले निर्धारण गरे बमोजिम विद्युतीय माध्यमबाट समेत निवेदन दिन सकिनेछ।

4. प्रमाणपत्र दिनु पर्नेः (१) नियम ३ बमोजिम प्राप्त निवेदन उपर उद्योग दर्ता गर्ने निकायले आवश्यक जाँचबुझ गर्दा उद्योग दर्ताका लागि आवश्यक पर्ने सम्पूर्ण विवरण वा कागजात प्राप्त भएको र उद्योग दर्ता गर्न मनासिब देखिएमा त्यस्तो विवरण तथा कागजात पेश भएको पन्ध्र दिनभित्र उद्योग दर्ता गरी निवेदकलाई अनुसूची–४ बमोजिमको ढाँचामा उद्योग दर्ताको प्रमाणपत्र दिनु पर्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम दिइने उद्योग दर्ताको प्रमाणपत्रमा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले अनुसूची–५ मा उल्लेख भए बमोजिम उद्योग सञ्चालन वा व्यावसायिक उत्पादन वा कारोबार प्रारम्भ गर्नु पर्ने अवधि तोकी ऐनको दफा ५ को उपदफा (४) मा उल्लेख गरिएका अतिरिक्त उद्योगको प्रकृति अनुसार उद्योगले पालना गर्नु पर्ने अन्य आवश्यक शर्तहरु समेत उल्लेख गर्न सक्नेछ।

(३) नियम ३ बमोजिम प्राप्त निवेदन जाँचबुझ गर्दा उद्योग दर्ता गर्न नमिल्ने देखिएमा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले सात दिनभित्र कारण सहितको जानकारी सम्बन्धित व्यक्तिलाई दिनु पर्नेछ ।

5. बोर्डको अनुमति लिनु पर्नेः (१) ऐनको दफा ७ को उपदफा (१) मा उल्लिखित कुनै उद्योग दर्ता गर्न चाहने व्यक्तिले बोर्डको अनुमति प्राप्त गर्न नियम ३ बमोजिम उद्योग दर्ताको लागि आवश्यक विवरण वा कागजात सहित अनुसूची–६ बमोजिमको ढाँचामा उद्योग दर्ता गर्ने निकाय मार्फत बोर्ड समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त निवेदन उपर बोर्डबाट अनुमति दिने निर्णय भएमा सोको लिखित जानकारी बोर्डको सचिवालयले उद्योग दर्ता गर्ने निकायलाई तुरुन्त पठाउनु पर्नेछ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम अनुमति दिने गरी भएको निर्णयको जानकारी प्राप्त गरेपछि उद्योग दर्ता गर्ने निकायले उद्योग दर्ताको लागि नब्बे दिनभित्र निवेदन दिन निवेदकलाई अनुमतिपत्र दिनु पर्नेछ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम उद्योग दर्ताको लागि अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले सो अवधिभित्र उद्योग दर्ताको लागि निवेदन नदिएमा त्यस्तो अनुमतिपत्र स्वतः रद्द हुनेछ।

6. अवधि थपको लागि निवेदन दिन सक्नेः (१) कुनै उद्योगले उद्योग दर्ता प्रमाणपत्रमा उल्लेख भएको अवधिभित्र उद्योग सञ्चालन वा आफ्नो व्यावसायिक उत्पादन वा कारोबार प्रारम्भ गर्न नसकी त्यस्तो अवधि बढाउनु पर्ने भएमा त्यसरी अवधि बढाउनु पर्ने आधार र कारण सहित अनुसूची–७ बमोजिमको ढाँचामा उद्योग दर्ता गर्ने निकायसमक्ष निवेदन दिन सक्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम निवेदन परेमा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले प्राप्त निवेदनको सम्बन्धमा निवेदकबाट थप कुनै विवरण, कागजात वा जानकारी माग गर्नु पर्ने देखेमा सात दिनभित्र त्यस्तो विवरण, कागजात वा जानकारी माग गरी आवश्यक जाँचबुझ गर्न सक्नेछ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम जाँचबुझ गर्दा व्यहोरा मनासिब देखिएमा त्यस्तो विवरण, कागजात वा जानकारी प्राप्त भएको पन्ध्र दिनभित्र उद्योगको प्रकृति, उद्योग सञ्चालनका लागि हालसम्म भएको प्रगति, अवधि थप गर्नु पर्ने औचित्य समेतका आधारमा उद्योग दर्ता प्रमाणपत्रमा उल्लेख भएको अवधिमा बढीमा एक वर्षको लागि त्यस्तो उद्योगको सञ्चालन वा व्यावसायिक उत्पादन वा कारोबार प्रारम्भ गर्ने अवधि थप गर्न सक्नेछ।

7. उद्योग स्थानान्तरणका लागि स्वीकृति लिनुपर्नेः (१) कसैले आफूले सञ्चालन गरी आएको उद्योग सो स्थानबाट अन्यत्र स्थानान्तरण गर्न चाहेमा देहायका विवरण र कागजात सहित अनुसूची–८ बमोजिमको ढाँचामा उद्योग दर्ता गर्ने निकाय समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ :-

(क) अघिल्लो आर्थिक वर्षको करचुक्ता प्रमाणपत्र,

(ख) अघिल्लो आर्थिक वर्षसम्मको लेखापरीक्षण प्रतिवेदन,

(ग) उद्योग स्थानान्तरण गर्ने गाउँपालिका वा नगरपालिकाको सिफारिस,

(घ) प्रारम्भिक वातावरणीय परीक्षण वा वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन आवश्यक पर्ने भएमा सोको स्वीकृत प्रतिवेदन,

(ङ) उद्योग सञ्चालन गर्दा ऐन वा प्रचलित कानून बमोजिम कुनै छुट, सुविधा वा सहुलियत प्राप्त गरेको भए त्यस्तो छुट सुविधा वा सहुलियत प्रदान गर्ने निकायको सहमति,

(च) अनुसूची–२ बमोजिमको अद्यावधिक परियोजनाको विवरण ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त निवेदन जाँचबुझ गर्दा उद्योग स्थानान्तरणको स्वीकृती दिन मनासिब देखिएमा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले अवधि तोकी उद्योग स्थानान्तरण गर्दा सम्बन्धित उद्योगले पालना गर्नु पर्ने अन्य कुनै शर्त भए सो समेत उल्लेख गरी अनुसूची–९ बमोजिमको ढाँचामा उद्योग स्थानान्तरणको स्वीकृति दिन सक्नेछ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त निवेदन जाँचबुझ गर्दा उद्योग स्थानान्तरणको स्वीकृती दिन मनासिब नदेखिएमा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले सोको जानकारी सात दिनभित्र निवेदकलाई दिनु पर्नेछ।

(४) यस नियममा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि प्रचलित कानून बमोजिम हदबन्दीभन्दा बढी जग्गा राख्ने सुविधा प्राप्त उद्योग र विशेष आर्थिक क्षेत्रभित्र स्थापना भएको उद्योग स्थानान्तरणको लागि स्वीकृति प्रदान गरिने छैन।

8. विवरण उपलब्ध गराउनु पर्नेः (१) प्रत्येक उद्योगले व्यावसायिक उत्पादन वा कारोबार प्रारम्भ गरेपछि प्रत्येक आर्थिक वर्ष समाप्त भएको छ महिनाभित्र देहायका विवरण वा कागजात उद्योग दर्ता गर्ने निकाय समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ :-

(क) लेखापरीक्षण प्रतिवेदन,

(ख) अघिल्लो आर्थिक वर्षको कर चुक्ता प्रमाणपत्र,

(ग) स्वीकृत र जडित क्षमता,

(घ) अनुसूची–१० बमोजिमको ढाँचामा तयार गरेको अद्यावधिक विवरण ।

(२) उपनियम (१) बमोजिमको विवरण वा कागजात उद्योग दर्ता गर्ने निकायले निर्धारण गरेको तरिका अनुसार विद्युतीय माध्यमबाट पनि पेश गर्न सकिनेछ ।

(३) उपनियम (१) वा (२) बमोजिम विवरण वा कागजात प्राप्त भएपछि उद्योग दर्ता गर्ने निकायले आफ्नो अभिलेख अद्यावधिक गरी सोको जानकारी सात दिनभित्र सम्बन्धित उद्योगलाई दिनु पर्नेछ।

9. उद्योग बन्द गरेको जानकारी दिनुपर्नेः कुनै उद्योगले आफूले सञ्चालन गरिआएको उद्योग बन्द गरेमा वा उद्योगको व्यावसायिक उत्पादन वा कारोबार स्थगन गरेमा सोको जानकारी सातदिन भित्र अनुसूची–११ बमोजिमको ढाँचामा उद्योग दर्ता गर्ने निकायसमक्ष दिनु पर्नेछ।

10. दर्ता खारेज गर्ने: (१) कुनै कारणले उद्योग सञ्चालन गर्न नसकिने भई उद्योगको दर्ता खारेज गर्नु पर्ने भएमा त्यस्तो उद्योगले देहायको विवरण र कागजात सहित अनुसूची–१२ बमोजिमको ढाँचामा उद्योग दर्ता गर्ने निकाय समक्ष निवेदन दिन सक्नेछ :-

(क) मान्यता प्राप्त मूल्याङ्कनकर्ताबाट तयार गरिएको उद्योगको जायजेथाको मूल्याङ्कन प्रतिवेदन,

तर एक करोड रुपैयाँसम्म स्थिर पूँजी भएको उद्योगको हकमा उद्योगले पेश गरेको  प्रतिवेदन पनि मान्य हुनेछ ।

(ख) उद्योगमा कार्यरत श्रमिक लगायतका सम्पूर्ण कर्मचारीको दायित्व फरफारक गरेको विवरण,

(ग) उद्योगको अन्य दायित्व फरफारक प्रतिवेदन,

(घ) लिक्वीडेटर नियुक्त भएको भए त्यस्तो लिक्वीडेटरले पेश गरेको उद्योगको खारेजी सम्बन्धी प्रतिवेदन,

(ङ) अघिल्लो आर्थिक वर्षको कर चुक्ता प्रमाणपत्र,

(च) उद्योग दर्ता प्रमाणपत्रको सक्कल प्रति,

(छ) अघिल्लो आर्थिक वर्षसम्मको लेखापरीक्षण प्रतिवेदन,

(ज) उद्योगको विरुद्ध कुनै अदालत वा न्यायिक निकायमा मुद्दा विचाराधीन नरहेको भनी सम्बन्धित  उद्यमीले गरेको स्वःघोषणा ।

तर उद्योगले तिर्नु बुझाउनु पर्ने दायित्वको सम्बन्धमा कुनै अदालत वा न्यायिक निकायमा मुद्दा विचाराधीन रहेकोमा त्यस्तो मुद्दाको अन्तिम किनारा हुँदाका बखत ठहर्न सक्ने दायित्व बराबरको रकम उद्योग दर्ता गर्ने निकायमा धरौटीको रूपमा जम्मा गरेको प्रमाण पेश गर्नु पर्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम कसैको निवेदन परेमा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले सो उद्योगसँग कसैको कुनै प्रकारको लेनदेन बाँकी भए पैंतीस दिनभित्र सोको प्रमाण सहितको लिखित दाबी उद्योग दर्ता गर्ने निकाय समक्ष पेश गर्न राष्ट्रियस्तरको दैनिक पत्रिकामा सार्वजनिक सूचना प्रकाशन गर्न सम्बन्धित उद्योगलाई आदेश दिनु पर्नेछ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम प्रकाशित सूचना अनुसार सो अवधिभित्र कसैको दाबी परी जाँचबुझ गर्दा त्यस्तो दाबी पूर्ण वा आंशिक रुपमा ठीक ठहरिएमा ठहरे बमोजिमको दायित्व फरफारख गर्न उद्योग दर्ता गर्ने निकायले सम्बन्धित उद्योगलाई आदेश दिनु पर्नेछ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम उद्योग दर्ता गर्ने निकायले दिएको आदेश अनुसार सम्बन्धित उद्योगले दायित्व फरफारख गरेको देखिएमा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले सात दिनभित्र सो उद्योगको दर्ता खारेज गरी लगतकट्टा गर्नु पर्नेछ।

(५) उपनियम (४) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उपनियम (३) बमोजिम उद्योग दर्ता गर्ने निकायले दिएको आदेश बमोजिम फरफारखको कार्य सम्पन्न नभएसम्म त्यस्तो उद्योगको दर्ता खारेजी वा लगत कट्टा हुने छैन।

11. उद्योगको स्थिर पूँजी वा क्षमतामा परिवर्तन वा हेरफेर गर्न स्वीकृति लिनुपर्नेः (१) कुनै उद्योगले ऐनको दफा १५ को उपदफा (३) बमोजिम उद्योगको स्थिर पूँजी परिवर्तन वा हेरफेर वा उद्योगको क्षमतामा परिर्वतन गर्न चाहेमा उद्योग दर्ता गर्ने निकाय समक्ष देहायका विवरण वा कागजात सहित अनुसूची–१३ को ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ :-

(क) अघिल्लो आर्थिक वर्षको लेखापरीक्षण प्रतिवेदन,

(ख) अघिल्लो आर्थिक वर्षको कर चुक्ता प्रमाणपत्र,

(ग) अनुसूची–१० बमोजिमको उद्योगको अद्यावधिक विवरण,

(घ) उद्योगको प्रबन्धपत्र, नियमावली र कम्पनी दर्ता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि,

(ङ) साझेदारी फर्म भए साझेदार बीचको सम्झौताको प्रतिलिपि,

(च) अन्य कुनै निकायको सिफारिस आवश्यक पर्ने भए त्यस्तो निकायको सिफारिस  पत्र ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त निवेदन जाँचबुझ गर्दा उद्योगको साविकको स्थिर पूँजी परिवर्तन वा हेरफेर गर्न वा उद्योगको क्षमतामा परिवर्तन वा हेरफेर गर्न मनासिब देखिएमा उद्योग दर्ता गर्ने निकायले आवश्यकता अनुसार उद्योगको स्थलगत निरीक्षण गरी वा गरार्इ प्रतिवेदन लिई उद्योगको हाल कायम रहेको स्थिर पूँजीमा परिवर्तन वा हेरफेर वा उद्योगको क्षमतामा परिवर्तन वा हेरफेर गर्न स्वीकृति दिन सक्नेछ।

तर बोर्डको स्वीकृति लिर्इ स्थापना भएका उद्योगको स्थिर पूँजी परिवर्तन वा हेरफेर गर्न वा उद्योगको क्षमतामा परिवर्तन वा हेरफेर गर्नु परेमा सो बोर्डको पूर्व स्वीकृति आवश्यक पर्नेछ।

12. बोर्डको अन्य काम र कर्तव्यः ऐनको दफा १९ को उपदफा (१) मा उल्लेख गरिएका काम, कर्तव्य र अधिकारका अतिरिक्त मुलुकको औद्योगिक विकासमा अभिवृद्धि गर्ने सम्बन्धमा नेपाल सरकारले समय समयमा दिएको निर्देशन पालना गर्नु बोर्डको कर्तव्य हुनेछ।