परिच्छेद–३ गाउँ विकास समितिको बैठक र कार्यप्रणाली

परिच्छेद–३ गाउँ विकास समितिको बैठक र कार्यप्रणाली

२६. बैठक बस्ने स्थान र समय ः (१) गाउँ विकास समितिको बैठक गाउँ विकास समितिको कार्यालयमा बस्नेछ ।
(२) ऐनको दफा २३ को उपदफा (१) को प्रयोजनका लागि अध्यक्षले एक आर्थिक वर्षभरि हुने बैठकको निश्चित मिति र समय निर्धारण गरी प्रत्येक आर्थिक वर्षको सुरुमा सबै सदस्यलाई लिखित रूपमा जानकारी गराउनु पर्नेछ ।

२७. छलफलको विषय ः ऐनको दफा २३ को उपदफा (२) बमोजिम बैठक बोलाउँदा सो बैठकमा छलफल गरिने विषय स्पष्ट रूपले किटान गरी बैठक बस्ने मितिभन्दा सामान्यतया बहत्तर घण्टा अगावै सचिवले सबै सदस्यलाई उपलब्ध गराउनु पर्नेछ ।

२८. बैठकको कार्यक्रम ः अध्यक्षको निर्देशनमा सचिवले गाउँ विकास समितिको बैठकको कार्यक्रम लिखित रूपमा तयार गर्नेछ ।

२९. उपस्थिति ः बैठकमा उपस्थित प्रत्येक सदस्यले उपस्थिति पुस्तिकामा आफ्नोे नाम बुझिने गरी सही गर्नु पर्नेछ ।

३०. बैठकको सुव्यवस्था ः बैठकलाई सुव्यवस्थित गर्ने काम बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिको हुनेछ ।

३१. अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिको मर्यादा ः अध्यक्षको आसनको सम्मान र आदर गर्नु गाउँ विकास समितिका प्रत्येक सदस्यको कर्तब्य हुनेछ ।

३२. बोल्ने पालो ः बैठकको छलफलमा भाग लिने सदस्यले बोल्ने पालो तथा बोल्न पाउने समयको अवधि बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ ।

३३. बीचमा कुरा काट्न नहुने ः एकजना सदस्यले बोलिरहेको समयमा अर्को कुनै सदस्यले बीचमा कुरा काट्न हुँदैन ।

३४. प्रस्ताव राख्ने ः बैठकमा छलफलको लागि कुनै विषय प्रस्तुत गर्न चाहने सदस्यले सो विषय नियम ३५ को रीत पु¥याई प्रस्तावको रूपमा राख्नु पर्नेछ ।

३५. प्रस्तावको रीत ः बैठकमा छलफलको लागि कुनै सदस्यको तर्फबाट पेश हुने प्रस्तावको सूचना बैठक सुरु हुनुभन्दा कम्तीमा चौबीस घण्टा अगाडी नै लिखित रूपमा देहायको रीत पु¥याई सचिवलाई दिनु पर्नेछ ः
(क) नेपाली भाषामा लेखिएको,
(ख) गाउँ विकास समितिका सदस्यमध्येबाट कम्तीमा एकजना प्रस्तावक र एकजना समर्थकको सही भएको,
(ग) प्रस्तावको विषय स्पष्ट र व्यवहारिक भएको,
(घ) नियम ३८ अनुरूप भएको,
(ङ) अध्यक्षले छलफलको लागि स्वीकृति दिएको ।

३६. प्रस्तावको क्रम ः (१) बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले ऐनको दफा २८ को उपदफा (१) मा उल्लिखित विषयको प्राथमिकताको आधारमा प्रस्तावको क्रम तयार गर्नेछ ।

(२) एउटै विषयमा दुईवटा प्रस्ताव प्राप्त हुन आएमा पहिले दर्ता भएको प्रस्तावलाई बैठकको कार्यक्रममा राखिनेछ ।

३७. प्रस्तावमा छलफलको प्रक्रिया ः (१) नियम ३६ बमोजिम तयार भएको प्रस्तावको प्राथमिकता क्रमको आधारमा अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले बैठकमा प्रस्ताव पेश गर्ने अनुमति दिनेछ र प्रस्तावक सदस्यले सो प्रस्ताव ल्याउनु परेको कारण सहित आफ्नोे भनाइ प्रस्तुत गर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम प्रस्तावक सदस्यले आफ्नोे भनाई राखिसकेपछि सो प्रस्ताव उपर बोल्न चाहने अन्य सदस्यलाई बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले बोल्न अनुमति दिनेछ ।

(३) बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले बैठकको कार्यक्रम संख्या र त्यसलाई लाग्ने समय समेतलाई बिचार गरी प्रत्येक प्रस्तावमाथि गरिने छलफलको समयावधि र त्यस्तो छलफलमा प्रत्येक सदस्यले बोल्न पाउने समय तोक्न सक्नेछ ।

(४) बोल्न चाहने सदस्यले बोलिसकेपछि बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले प्रस्तावक सदस्यलाई पुन ः बोल्ने अनुमति दिन सक्नेछ र सो बाहेक अन्य सदस्यलाई सामान्यतया एकपटकभन्दा बढी बोल्ने अनुमति दिइनेछैन ।

(५) नियम ३४ बमोजिम प्रस्तुत प्रस्ताव नियम ३९ बमोजिम निर्णयको लागि प्रस्तुत हुनु अगावै प्रस्तावक सदस्यले चाहेमा फिर्ता लिन सक्नेछ ।

३८. प्रस्ताव पेश गर्दा वा छलफल गर्दा गर्न नहुने कुराहरू ः बैठकमा प्रस्ताव पेश गर्दा वा छलफल गर्दा देहायका कुराहरू गर्नु हुँदैन ः–
(क) अशिष्ट शब्दको प्रयोग,
(ख) कसैको व्यक्तिगत प्रतिष्ठामा धक्का पु¥याउने शब्दको प्रयोग,
(ग) तोडफोड वा बलको प्रयोग,
(घ) नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ को भावना विपरीत हुने विषयमा छलफल ।

३९. प्रस्तावमाथि निर्णय ः (१) नियम ३७ बमोजिम प्रस्तावमाथि बोल्ने क्रम समाप्त भएपछि बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले सो प्रस्ताव निर्णयको लागि प्रस्तुत गर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिलाई कुनै प्रस्तावको सम्बन्धमा पर्याप्त छलफल भईसकेकोछ भन्ने लागेमा निजले सो प्रस्ताव निर्णयको लागि प्रस्तुत गर्न सक्नेछ ।

४०. निर्णय गर्ने तरिका तथा निर्णयको घोषणा ः (१) बैठकको बहुमत प्रस्तावको पक्ष वा विपक्षमा छ भन्ने कुराको निर्णयको लागि बैठकको अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले देहायका कुनै एक तरिका अपनाई बैठकको निर्णयको घोषणा गर्नेछ ः–
(क) प्रत्येक सदस्यलाई पालैसँग मौखिक मत प्रकट गर्न लगाएर,
(ख) प्रस्तावको पक्ष वा विपक्षमा हात उठाउन लगाएर,
(ग) प्रस्तावको पक्षमा मत प्रकट गर्नेलाई एक समूहमा र विपक्षमा मत प्रकट गर्नेलाई अर्को समूहमा विभाजन गरेर ।

(२) उपनियम (१) बमोजिमको तरिकाबाट बहुमत छुट्याउन व्यवहारिक नभएमा अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिले सदस्यलाई गोप्य मतदान गर्न लगाई निर्णयको घोषणा गर्नेछ ।

४१. निर्णयको अभिलेख ः (१) सचिवले बैठकमा भएको निर्णयलाई निर्णय पुस्तिकामा अभिलेख गरी उपस्थित सदस्यलाई सही गराई राख्नु पर्नेछ ।

(२) बैठकबाट भएको कुनै निर्णयमा चित्त नबुझ्ने सदस्यले निर्णय पुस्तिकामा छोटकरीमा आफ्नोे फरक मत जनाउन सक्नेछ ।

(३) सचिवले निर्णय पुस्तिकामा हस्ताक्षर गरी आफ्नोे उपस्थिति जनाउनु पर्नेछ ।

४२. निर्णय प्रमाणित ः (१) बैठकको निर्णय उतार प्रमाणित गर्ने अधिकार सचिवलाई हुनेछ ।

(२) बैठकको निर्णय उतार सचिवले प्रमाणित गरी सदस्य, जिल्ला विकास समिति तथा सम्बन्धित निकायमा पठाउनु पर्नेछ ।

४३. सचिवले बोलाउने बैठक सम्बन्धी कार्यविधि ः (१) ऐनको दफा २३ को उपदफा (२) को प्रतिवन्धात्मक वाक्यांश बमोजिम बैठक बोलाउँदा बैठक बस्ने मिति, समय, स्थान र बैठकमा छलफल गरिने विषयहरू समेत स्पष्ट रूपले खुलाइएको सूचना सचिवले बैठक बस्ने मितिभन्दा सामान्यतया बहत्तर घण्टा अगावै सदस्यलाई दिनु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम बोलाइएको बैठक त्यस्तो बैठक बोलाउन अनुरोध प्राप्त भएको मितिले सात दिनभित्र बस्नु पर्नेछ ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम बोलाइएको बैठकमा जुन विषयमा छलफल गर्न बैठक बोलाइएको हो सो बाहेक अन्य विषयमा छलफल गरिने छैन ।

(४) यस नियममा लेखिएदेखि बाहेक उपनियम (१) बमोजिम बोलाइएको बैठक सम्बन्धी अन्य कार्यविधि यसै परिच्छेदको अन्य व्यवस्था बमोजिम हुनेछ ।

४४. पारिश्रमिक र बैठक भत्ता ः अध्यक्ष र उपाध्यक्षको पारिश्रमिक तथा बैठक भत्ता र सदस्यहरूको बैठक भत्ता अनुसूची–१ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ ।