परिच्छेद–२ स्वास्थ्य सेवाको गठन

परिच्छेद–२ स्वास्थ्य सेवाको गठन

३. स्वास्थ्य सेवाको गठनः नेपाल स्वास्थ्य सेवा नामको एक सेवा गठन गरिएकोछ ।

४. सेवामा रहने तहः (१) स्वास्थ्य सेवामा देहाय बमोजिमका तहहरू रहनेछन्ः–

अधिकृत तह       सहायक तह
बाह्रौं                      पाँचौं
एघारौं                    चौथो
दशौं                     तेस्रो
नवौं
आठौं
सातौं
छैठौं

(२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि तेस्रो तहमा कुनै कर्मचारी नरहेमा सो तह रहने छैन ।

(३) ……………….

(४) …………..

५. सेवाका पदहरूः (१) स्वास्थ्य सेवाका विभिन्न तहहरूमा विशेषज्ञ पद लगायत प्राविधिक पदहरू रहनेछन् । त्यस्ता पदहरूको पद नामहरू तोकिएबमोजिम हुनेछ ।

(१क) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि तोकिएको योग्यता प्राप्त गर्ने तोकिएका सहायक तहका कर्मचारीलाई तोकिए बमोजिम पदनाम दिन सकिनेछ ।

(१ख) उपदफा (१) र (१क) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि सम्बत् २०६९ साल चैत्र २९ पछि तेस्रो तहमा रहेका हेल्थ इन्स्पेक्सन समूह अन्तर्गतका ग्रामीण स्वास्थ्य कार्यकर्ता र क्यूनिटी नर्सिङ समूह अन्तर्गतका मातृशिशु कार्यकर्तालाई चौथो तहमा कायम गरी क्रमशः अक्जुलरी हेल्थ वर्कस (अ.हे.व) र अक्जुलरी नर्स मिडवाइफ (अ.न.मी) को पदनाम दिइनेछ ।

(२) मन्त्रालयले स्वास्थ्य सेवाको प्रत्येक तहको पदको कार्य विवरण बनाउनेछ र त्यस्तो कार्य विवरणमा सम्बन्धित पदको काम, कर्तव्य र उत्तरदायित्व तथा अधिकार समेत उल्लेख गरिनेछ ।

(३) उपदफा (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि ग्रामीण स्वास्थ्य कार्यकर्ता र मातृशिशु कार्यकर्ताले हाल गरी आएको कार्य क्रमशः अक्जुलरी हेल्थ वर्क (अ.हे.व) र अक्जुलरी नर्स मिडवाइफ (अ.न.मी.) ले गर्ने गरी मन्त्रालयले निजहरुको कार्य विवरण तयार गरी लागू गर्नेछ ।

६. स्वास्थ्य सेवा अन्तर्गत रहने चिकित्सा प्रणालीहरूः (१) स्वास्थ्य सेवा अन्तर्गत देहायका चिकित्सा प्रणालीहरू रहनेछन्ः–

(क) एलोप्याथी चिकित्सा प्रणाली,
(ख) आयुर्वेद चिकित्सा प्रणाली,
(ग) होमियोप्याथी चिकित्सा प्रणाली ।

(२) उपदफा (१) मा उल्लेख भएका चिकित्सा प्रणाली बाहेक नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी अन्य चिकित्सा प्रणाली तोक्न सक्नेछ ।

७. समूह तथा उपसमूहहरूः (१) स्वास्थ्य सेवामा तोकिएबमोजिमका विभिन्न समूह तथा उपसमूहहरू रहनेछन् ।

(२) स्वास्थ्य सेवाका समूह तथा उपसमूहहरूमा रहने विभिन्न तहका पदहरूको लागि चाहिने न्यूनतम योग्यता तोकिएबमोजिम हुनेछ ।

७क. दरबन्दी सृजनाः (१) स्वास्थ्य सेवामा रहने पदहरु तोकिए बमोजिम सृजना गरिने छन् ।

(२) कुनै नयाँ सरकारी कार्यालयको स्थापना गर्न संगठन संरचना तयार गर्दा, नयाँ दरबन्दी सृजना गर्दा वा तत्काल कायम रहेको संगठन संरचना र दरबन्दीमा पुनरावलोकन वा हेरफेर गर्दा मन्त्रालयको कार्यक्रम, कार्यबोझ, कार्य प्रकृति र दरबन्दी थप गर्नु पर्ने कारण तथा सोको औचित्य र उपलब्ध मानव श्रोत समेतको आधारमा संगठन तथा व्यवस्थापन सर्भेक्षण गरी मन्त्रालयले अर्थ मन्त्रालयको सहमति लिई सामान्य मन्त्रालयमा पठाउनु पर्नेछ ।

तर, नयाँ दरवन्दी सृजना नगरी संगठन संरचना र दरबन्दी हेरफेर भएको अवस्थामा त्यस्तो हेरफेर भएको संगठन संरचना र दरबन्दीको मात्र संगठन तथा व्यवस्थापन सर्भेक्षण गरी प्रतिवेदन पेश गर्न सकिनेछ ।

(३) उपदफा (२) बमोजिम प्राप्त सहमतिको आधारमा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले सो को मूल्याङ्कन गरी तीस दिनभित्र स्वीकृतिको लागि नेपाल सरकार, मन्त्रिपरिषद् समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ ।