परिच्छेद – १ प्रारम्भिक

परिच्छेद – १ प्रारम्भिक

१. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भः  (१) यस ऐनकोनाम “सामाजिक संस्था ऐन, २०७५” रहेको छ ।
(२) यो ऐन नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकेको मितिदेखि प्रारम्भ हुनेछ ।
२. परिभाषा : विषय वा प्रसंगले अर्को अर्थ नलागेमा यस ऐनमा,–
(क) ‘‘अन्तर्राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्था” भन्नाले अन्तर्राष्ट्रिय कानून वा अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास बमोजिम मान्यता प्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्था सम्झनु पर्छ र सो शब्दले संयुक्त राष्ट्र संघको महासभामा अन्तर्राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्थाको रुपमा पर्यवेक्षकको हैसियत प्राप्त संस्थालाई समेत जनाउनेछ ।
(ख) ‘‘कार्यकारी समिति” भन्नाले संस्थाको कार्यकारी समिति सम्झनु पर्छ र सो शब्दले तदर्थ समिति समेतलाई जनाउनेछ ।
(ग) ‘‘पंजिकाधिकारी” भन्नाले दफा ३१ वा ३३ बमोजिमको केन्द्रीय पंजिकाधिकारी, प्रदेश पंजिकाधिकारी र स्थानीय पंजिकाधिकारी सम्झनु पर्छ ।
(घ) ‘‘परिषद” भन्नाले दफा ३८ बमोजिमको सामाजिक विकास निर्देशक परिषद सम्झनु पर्छ ।
(ङ) ‘‘विधान” भन्नाले संस्थाको विधान सम्झनु पर्छ ।
(च) ‘‘विनियमावली” भन्नाले संस्थाको विनियमावली सम्झनु पर्छ ।

(छ) ‘‘विदेशी गैर सरकारी संस्था” भन्नाले विदेशी राज्यको कानून बमोजिम दर्ता वा संस्थापना भएको गैर सरकारी संस्था सम्झनु पर्छ ।
(ज) ‘‘सदस्य” भन्नाले संस्थाको साधारण सदस्य, आजीवन सदस्य वा अन्य कुनै किसिमको सदस्य सम्झनु पर्छ ।
(झ) ‘‘संस्था” भन्नाले कुनै सामाजिक, साहित्यिक, साँस्कृतिक, वैज्ञानिक, कल्याणकारी, धार्मिक, शैक्षिक, वौद्धिक, अनुसन्धानमूलक, शारीरिक, व्यावसायिक, परोपकारी काम गर्ने वा कुनै पेशागत हक हित संरक्षण गर्ने, सामुदायिक विकास गर्ने, पर्यावरण संरक्षण गर्ने वा कुनै अधिकार, सुशासन वा सामाजिक न्यायको पैरवी गर्ने उद्देश्यले स्थापना हुने कुनै संघ, संस्था, क्लब, परिषद्, संगठन, समिति, मञ्च, केन्द्र, फाउण्डेशन आदि जुनसुकै नाम
दिइएको संस्था सम्झनु पर्छ र सो शब्दले संस्थाहरुको महासंघ वा विदेशी मुलुकसँग जनमैत्री वा साँस्कृतिक सम्बन्ध विस्तार गर्ने उद्देश्यले स्थापना हुने मैत्री संघ वा साँस्कृतिक संघ समेतलाई जनाउनेछ ।
(ञ) ‘‘साधारण सभा” भन्नाले दफा १५ बमोजिमको संस्थाको साधारण सभा सम्झनु पर्छ ।