परिच्छेद – ८ विश्वविद्यालयका पदाधिकारी , शिक्षक तथा कर्मचारी

परिच्छेद – ८ विश्वविद्यालयका पदाधिकारी , शिक्षक तथा कर्मचारी

१७. कुलपतिः (१) शिक्षामन्त्री विश्वविद्यालयको कुलपति हुनेछ ।(२) कुलपति विश्वविद्यालयको प्रमुख र सभाको अध्यक्ष हुनेछ ।(३) कुलपतिले विश्वविद्यालयको दीक्षा
न्त समारोहको अध्यक्षता गर्नेछ ।
(४) कुलपतिले आवश्यकतानुसार विश्वविद्यालयको निरीक्षण गर्न र विश्वविद्यालयलाई निर्देशन दिन सक्नेछ।
१८.उपकुलपतिः(१) विश्वविद्यालयमा पूरा समय काम गर्ने प्रमुख पदाधिकारीको रुपमा एक उपकुलपति रहनेछ ।(२) नेपाल सरकारले दफा २२बमोजिमकाे समितिको सिफारिसमा उपकुलपतिको नियुक्ति गर्नेछ ।(३) विश्वविद्यालयको सबै काम कारबाही उपर उपकुलपतिको सामान्य नियन्त्रण रहनेछ र निजलेविश्वविद्यालयको काम,
कारबाहीमा निर्देशन दिन र रेखदेख गर्न सक्नेछ ।
(४) उपकुलपतिले सभाको निर्णय र निर्देशनहरु कार्यान्वयन गर्नु, गराउनु पर्नेछ ।(५) कुलपतिको अनुपस्थितिमा उपकुलपतिले दीक्षान्त समारोहमा
अध्यक्षता गर्नेछ ।

१९.कुल सचिवः(१)विश्वविद्यालयको आर्थिक तथा कर्मचारी प्रशासनको रेखदेख, सञ्चालन तथा समन्वय गनर्विश्वविद्यालयमा एक कुल सचिव रहनेछ ।
(२) कुल सचिव पूरा समय काम गर्ने पदाधिकारी हुनेछ ।(३) कुलपतिले दफा २२बमोजिमको समितिको सिफारिसमा कुल सचिवकोनियुुक्ति गर्नेछ ।
(४)उपकुलपितकोअनुपस्थितिमा कुलसचिवले उपकुलपतिकोकाम गर्नेछ।
२०.डीनः (१)सङ्कायको प्रमुखको रूपमा काम गर्न प्रत्येक सङ्कायमा एक डीनरहनेछ।

(२) डीनपूरा समय काम गर्ने पदाधिकारी हुनेछ ।(३) डीनको नियुक्ति कार्यकारी परिषद्बाट हुनेछ ।
२१.निर्देशकः(१) अध्ययन केन्द्र र आधारभूत केन्द्रको प्रमुखको रुपमाकाम गर्न प्रत्येक केन्द्रमा एक निर्देशक रहनेछ।(२) निर्देशक पूरा समय काम गर्ने पदाधिकारी हुनेछ ।
(३) निर्देशकको नियुक्ति कार्यकारी परिषद बाट हुनेछ ।

२२.सिफारिस समिति सम्बन्धी व्यवस्थाः(१) उपकुलपति र कुल सचिवको नियुक्तिको लागि सिफारिस गर्न विश्वविद्यालय अनुदान आयोगको अध्यक्षको संयोजकत्वमा
शिक्षा मन्त्रालयका सचिव रनेपाल सरकारद्वारा मनोनीतएकजना महिला शिक्षाविद्रहेको सिफारिस समिति रहनेछ ।
(२) उपदफा (१) बमोजिमको समितिले नेपाल सरकारद्वारा मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाटकम्तीमा स्नातकोत्तर उपाधि हासिल गरेका देहायका व्यक्तिहरुमध्येबाट
उपकुलपतिरकुल सचिवकाेपदमा नियुक्तिको लागि कुलपति समक्ष सिफारिस गर्नेछः–(क) प्राध्यापन वा अनुसन्धानको क्षेत्रमा कम्तीमा बीस वर्ष काम गरेका
ख्याती प्राप्तशिक्षाविद्हरुमध्येबाटउपकुलपतिको पदमा,(ख)प्राध्यापन, अनुसन्धान वा प्रशासनको क्षेत्रमा कम्तीमा पन्ध्र वर्ष काम गरेका व्यक्तिहरुमध्येबाट कुल
सचिवको पदमा।(३) उपदफा (१) बमोजिमको समितिले उपकुलपति रकुल सचिवकाे पदमा नियुक्तिको लागि सिफारिस गर्दाअपनाउने प्रक्रिया सो समिति आफैंले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ ।
२३.पदाधिकारीको सेवा, शर्त, सुविधा तथा काम, कर्तव्य र अधिकारः(१) उपकुलपति, कुल सचिव,डीन तथा निर्देशककाे पदावधि चार वर्षको हुनेछ ।
(२) पदाधिकारीको अन्य काम, कर्तव्य र अधिकार, पारिश्रमिक, सुविधा र सेवाका शर्तहरुतोकिए बमोजिम हुनेछन्।

२४. अन्य पदाधिकारीहरुः(१) विश्वविद्यालयमा यस ऐनमा उल्लेख भए बाहेक तोकिए बमोजिमका अन्य पदाधिकारी रहन सक्नेछन्।(२) उपदफा (१) बमोजिमका पदाधिकारीको नियुक्ति, काम, कर्तव्य रअधिकार,पारिश्रमिक, सुविधा र सेवाकाशर्तहरु तोकिए बमोजिम हुनेछन्।

२५.पद रिक्त हुने अवस्थाः देहायको कुनै अवस्थामा उपकुलपति, कुल सचिव, डीन वा निर्देशकको पद रिक्त भएको मानिनेछः–(क) निजले आफ्नो पदबाट दिएको राजीनामा स्वीकृत भएमा,(ख) निज नैतिक पतन देखिने फौजदारी अभियोगमा अदालतबाट कसूरदार ठहरिएमा,(ग) निजलाई दफा २६बमोजिम पदबाट हटाइएमा,
(घ)निजको मृत्यु भएमा ।
२६.पदबाट हटाउन सकिनेः(१) उपकुलपति तथा कुल सचिवलेआफ्नो पद अनुरुपको जिम्मेवारीपूरा नगरेको,इमान्दारीपूर्वक काम नगरेको वा निजले पद अनुकुलको आचरण नगरेको भनी सभामा तत्काल कायम रहेकाएक चौथाई सदस्यहरुले निजलाई पदबाट हटाउन कुलपति समक्ष िलखित निवेदन दिएमा कुलपतिले सभाको
कुनै सदस्यको अध्यक्षतामा शिक्षा मन्त्रालयको सचिवरविश्वविद्यालय अनुदान आयोगको सदस्य रहेको तीन सदस्यीय छानबिन समिति गठन गर्नेछ ।

(२) उपदफा (१) बमोजिम गठित छानबिन समितिले सो सम्बन्धमा आवश्यक छानबिन गरी तीस दिनभित्र आफ्नो प्रतिवेदन कुलपति समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ ।
(३)उपदफा (२) बमोजिमको प्रतिवेदन प्राप्त भएपछि कुलपतिले सो प्रतिवेदन सभा समक्ष पेश गर्नेछ ।
(४) उपदफा (३) बमोजिम पेश भएको प्रतिवेदन उपर छलफल हुँदा सभाको बैठकले उपकुलपति वा कुल सचिवलाइ पदबाट हटाउने निर्णय गरेमा कुलपतिले
उपकुलपति वा कुल सचिवलाईपदबाट हटाउनेछ ।(५) उपदफा (४) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उपकुलपति वा कुल सचिवलाइ पदबाट हटाउनु अघि निजलाई सफाई पेश गर्ने मौका दिनु पर्नेछ । (६) उपकुलपति र कुल सचिवबाहेक विश्वविद्यालयका अन्य पदाधिकारीलाई उपदफा (१) बमोजिमको आरोपमा छानबिन गर्दा वा पदबाट हटाउ“दा अपनाउनु पर्ने प्रक्रिया तोकिए बमोजिम हुनेछ ।
(७) यस दफा बमोजिम कुनै पदाधिकारी उपर छानबिन गर्न छानबिन समिति गठन भएपछि त्यसको अन्तिम निर्णय नभएसम्मको लागि त्यस्तो पदाधिकारी स्वतः निलम्बन हुनेछ ।(८) उपदफा (७) बमोजिमउपकुलपति निलम्बन भएमा कुल सचिवले र कुल सचिव निलम्बन भएमा कुलपतिले तोकेको विश्वविद्यालयको कुनै पदाधिकारीले
निलम्बन भएको अवधिभर निजको काम गर्नेछ ।
२७. शिक्षक तथा कर्मचारी सम्बन्धी व्यवस्थाः  (१) विश्वविद्यालयमा आवश्यक संख्यामा शिक्षक तथा कर्मचारीहरुरहनेछन्।(२) उपदफा (१) बमोजिमका शिक्षक तथा कर्मचारीहरुको नियुक्ति, काम, कर्तव्य र अधिकार, पारिश्रमिक, सुविधा र सेवा का शर्तहरू तोकिए बमोजिम हुनेछन्।(३) विश्वविद्यालयको कुनै काम गर्न विश्
वविद्यालयका शिक्षक तथा कर्मचारीबाट सम्भव नभएमा उपकुलपतिले त्यसको कारण खुलाईकुनै विज्ञलाई करारमा नियुक्त गरी विश्वविद्यालयको काममा लगाउन
सक्नेछ ।
(४) उपदफा (३) बमोजिम नियुक्त विज्ञको काम, कर्तव्य रअधिकार, पारिश्रमिक, सुविधा र सेवाकाशर्तहरु करारमा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछन्।