परिच्छेद–३ सम्भाव्यता र विकास

परिच्छेद–३ सम्भाव्यता र विकास

१६. फेला परेको सूचना : अन्वेषण कार्यबाट करार क्षेत्रभित्र पेट्रोलियम भएको संकेत पाउनासाथ ठेकेदारले त्यसको जानकारी विभागलाई तुरुन्त दिनेछ । त्यस्तो जानकारीमा फेला परेको पेट्रोलियम सम्बन्धमा उपलब्ध भएसम्मको विस्तृत विवरण समावेश हुनु पर्नेछ ।
करार क्षेत्रमा पेट्रोलियम फेला नपरे पनि ठेकेदारले त्यसको जानकारी विभागमा दिनु पर्नेछ ।
१७. सम्भाव्यता कार्यक्रम र बजेट : (१) फेला परेको पेट्रोलियम व्यापारिक महत्वको हुनसक्ने सम्भावना भएमा दफा १६ बमोजिम फेला परेको सूचना दिएको नब्बे (९०) दिनभित्र ठेकेदारले त्यस्तो पेट्रोलियम फेला परेको स्थलको व्यापारिक विकासको मूल्याङ्कन गर्नको लागि सम्भाव्यता कार्यक्रम तथा बजेटको विस्तृत विवरण स्वीकृतिको लागि विभागमा पेश गर्नेछ । ………………
(२) सम्भाव्यता कार्यक्रम वा पूरक सम्भाव्यता कार्यक्रममा एउटा वा धेरै इनार खन्ने वा परीक्षण गर्ने र उचित देखिएमा पेट्रोलियमको प्राप्ति, शुद्धीकरण, ढुवानी, सञ्चय र बजार व्यवस्थाको अध्ययन प्रतिवेदन समेत समावेश हुनु पर्नेछ । त्यस्तो कार्यक्रमको अवधि सम्भाव्यता कार्य पूरा गर्न चाहिने उचित समयावधिको हुनेछ र उचित कारण भएमा बढाउन सकिनेछ ।
१८. विकास कार्यक्रम र बजेट : (१) ठेकेदारले कुनै स्थललाई व्यापारिक रूपले विकास गर्न सकिने देखेमा मनासिव अवधिभित्र उत्पादन अनुमति माग गर्नु पर्नेछ र त्यस्तो स्थलबाट प्राप्त हुने पेट्रोलियमको शुद्धीकरण, ढुवानी र सञ्चयसँग सम्बन्धित सबै सुविधा र सेवाहरूको निर्माण, स्थापना र सञ्चालनको लागि विस्तृत विकास, कार्यक्रम र बजेट विभागमा पेश गर्नेछ ।

(२) विकास कार्यक्रममा डिजाइन र इञ्जिनीयरिंग, आवश्यक पूर्वाधार सम्बन्धी लगानी, नेपाली नागरिकहरूको तालीम र रोजगारी, नेपाली वस्तु र सेवाहरूको प्रयोग वृद्धि गर्ने योजना, वातावरणको संरक्षण सम्बन्धी योजना र लगानी रकम एवं विवरण समावेश भएको हुनु पर्नेछ । त्यस्तो कार्यक्रममा उत्पादन अनुमति माग गरिएको उत्पादन क्षेत्रको वर्णन गरिएको हुनु पर्नेछ ।
१९. कार्यक्रम र बजेटको स्वीकृति ः (१) सम्भाव्यता वा विकास कार्यक्रम र बजेट पेश भएपछि विभागले कार्यक्रम र बजेट मूल्याङ्कन गर्न चाहिने थप जानकारी तीस दिनभित्र ठेकेदारलाई पेश गर्न लगाउन सक्नेछ ।
(२) प्रत्येक सम्भाव्यता वा विकास कार्यक्रम र बजेट वा थप जानकारी पेश भएको साठी (६०) दिनभित्र विभागले सर्वमान्य तेल क्षेत्रको प्रचलन अनुरूप आफूले उचित देखेको संशोधन गर्न ठेकेदारलाई सल्लाह दिन सक्नेछ । ठेकेदारले आपसमा मञ्जुर भएबमोजिम संशोधन गरेपछि विभागले कार्यक्रम र बजेट स्वीकृत गर्नेछ ।
(३) नयाँ भौगर्भिक जानकारी वा बढी उपयुक्त पेट्रोलियम उद्योग प्रविधिको कारणले गर्दा स्वीकृत कार्यक्रम तथा बजेटमा संशोधन गर्न आवश्यक भएमा विभाग र ठेकेदारले संशोधन गर्न आपसमा मञ्जुर गर्नेछन्।
२०. वार्षिक कार्यक्रम र बजेट : सम्भाव्यता वा विकास कार्यक्रम र बजेट विभागबाट स्वीकृति भएपछि प्रत्येक वर्ष शुरु हुनु भन्दा कम्तिमा नब्बे (९०) दिन अगावै ठेकेदारले जुन स्थलको लागि सम्भाव्यता वा विकास कार्यक्रम र बजेट स्वीकृति भएको हो सो स्थलमा आगामी वर्ष ठेकेदारले गर्न चाहेको पेट्रोलियम कार्य एवं पेट्रोलियम खर्च उल्लेख गरी वार्षिक कार्यक्रम र बजेट विभागमा पेश गर्नेछ । त्यस्तो प्रत्येक वार्षिक कार्यक्रम र बजेट विभागले स्वीकृत गरेको सम्भाव्यता वा विकास कार्यक्रम र बजेट अनुरूपको हुनु पर्नेछ ।
२१. सम्भाव्यता अवधिपछि परित्याग ः कुनै स्थलको सम्भाव्यता कार्य पूरा भएको मितिले बाह्र (१२) महीनाभित्र ठेकेदारले त्यस्तो स्थलको उत्पादन अनुमतिको लागि आवेदन नगर्ने निधो गरेमा र त्यस्तो स्थलसहितको क्षेत्र परित्याग नगरेको भएमा र ठेकेदारले उत्पादन अनुमतिको लागि आवेदन नगर्नुको कारण, (१) स्थललाई व्यापारिक बनाउन अर्को स्थलसमेतको विकास संयुक्त रूपमा गर्न आवश्यक पर्न गएमा वा, (२) करार क्षेत्रमा पत्ता लागेको स्थलको पेट्रोलियमको निर्यात बजार निश्चित गर्न (नेपालको सीमाना र नेपाल बाहिरको खरिदकर्तालाई डेलिभरि दिने एफ.ओ.बी. केन्द्रको बीचमा आवश्यक बन्दोबस्त तथा पूर्वाधारहरूको व्यवस्था गर्न समेत) ढिलाई भएकोमा बाहेक त्यस्तो क्षेत्र परित्याग गर्न नेपाल सरकारले ठेकेदारलाई आदेश दिन सक्नेछ । त्यस्तो आदेश प्राप्त भएको तीस (३०) दिनभित्र ठेकेदारले स्थलसहितको क्षेत्र परित्याग गर्नु पर्नेछ । त्यसरी परित्याग गरेको क्षेत्र दफा ९ अनुरूपको हुनु पर्नेछ र दफा ६ मा तोकिए बमोजिमको अनिवार्य परित्यागमा समावेश गरिनेछ ।
२२. संलग्न रहेको प्राकृतिक ग्याँसको उपयोग : कच्चा तेलसित संलग्न रहेको प्राकृतिक ग्याँसको विकास गर्नु व्यापारिक नहुने ठेकेदारले ठहराएमा नेपाल सरकारले कुनै दस्तुर नतिरी उक्त प्राकृतिक ग्याँस आफूले लिई त्यसको उपभोग गर्न सक्नेछ । कच्चा तेलबाट ग्याँस छुटाइने स्थानदेखिको सबै हाण्डलिङ्ग नेपाल सरकारको खर्च र जोखिममा हुनेछ ।