भाग ६ निर्वाचन (चुनाउ)

भाग ६ निर्वाचन (चुनाउ)

६८. निर्वाचनको काम चाँडो गराउनेः नेपालको निमित्त एक विधान बनाउने विधानपरिषद्को निवाच्नन गर्नालाई सकेसम्म चाँडै उचित परिस्थिथि सिजर्ना गनुए अन्तरीम सरकारको ध्येय हुनेछ ।

६९. कमिशन (आयोग): (१) निर्वाचनको निमित्त मताधिकारीहरुको नामावली तयार गर्ने काममको रेख देख, नियन्त्रण र निर्देश गर्न, निर्वाचन गराउन, निर्वाचनसम्बन्धी शंका र मुद्दा हेर्न, निर्वाचन अदालत नियुक्त गर्ने अधिकार दिई एक आयोग खडा गरिनेछ (जसलाई यस ऐनमा निर्वाचन आयोग भनिएको छ । )

(२) निर्वाचन आयोगमा एक प्रधान निर्वाचन अफिसर र श्री ५ महाराजधिराजबाट मन्त्रिमण्लको सल्लाहअनुसार समय समयमा तोकिबक्सेबमोजिमको अरु निर्वाचन अफिसरहरु हुनेछन्। प्रभान निर्वाचन अफिसर र अरु निर्वाचनअफिसरहरु श्री ५ महाराजाधिराजबाट मन्त्रिमण्डलको सल्लाहअनुसार नियुक्त गरिबक्सने छ ।

(३) निर्वाचन अफिसरहरुको नोकरीको म्याद र शर्तहरु श्री ५ महाराजधिराजबाट तयार गराइबक्सेबो नियमबमोजिम हुनेछ ।

तर प्रधान निर्वाचन अफिसर र अरु निर्वाचन अफिसरहरु प्रधान न्यायालयका न्यायाधीश जुन अवस्थामा र जुन रीतले खारिज हुन्छन्, सोहीबमोजिम बाहेक खारिज हुनेछैनन् । भर्ना भएपछि निजहरुलाई कर्मा पर्ने गरी निजहरुको नोकरीको शर्तहरु बदलिनेछैन ।

७०. सामान्य मताधिकारीको नामावलीः यस निर्वाचनको निमित्त हरेक निर्वाचन क्षेत्रलाई एक सामान्य मताधिकारीको नामावली हुनेछ । धर्म, जाति, जात (वर्ण) लिंग इतयादिको भेद भावमा कुनै मानिसको नाम उक्त नामावलीमा चढाउन नपाउने हुनेछैन ।

७१. वयस्क मताधिकारः यो निर्वाचन वयस्क (वालिग) मताधिकारको आधारमा हुनेछ अर्थाच श्री ५ महाराजाधिराज र मन्त्रि–मण्डलबाट तोकिएको मितिमा कमसेकम २१ ब्र्ष उमेर पुगेका र निर्वाचन नियम मुताबीक निर्वाचन क्षेत्रमा नबस्ने,मगज बिग्रका, अपराधी वा गैर कानूनी अनाचार गरेबापत अयोग्य ठहरिएका बाहेक सबै नेपालका नागरिकको नाम सो नामावलीमा दर्ता गर्न योग्य हुनेछ ।

७२. (क) यस ऐनबमोजिम निर्वाचन क्षेत्रहरुको सीमान तोक्ने कुनै उेन वा नियम न्यायपूर्ण हो होइन भन्ने कुरको सवाल कुनै अदालतमा गर्न पाइनेछैन।
(ख) श्री ५ महाराजधिराज र मन्त्रिमण्डलले बनाएको नियममा लेखिएको रीतबमोजिम र तोकिएको अफिसरछेउ बाहेक निर्वाचनसम्बन्धी उजूर लाग्ने छैन ।