भाग २

भाग २

७. संविधान प्रारम्भ हुँदाका बखतको नागरिकताः नेपालमा स्थायी वासस्थान भएको देहायको प्रत्येकव्यक्ति यो संविधान प्रारम्भ हुँदाका बखत नेपालको नागरिक ठहर्नेछः–

(क) जो नेपालमा जन्मेको हो ;

(ख) जसको आमा बाबुमा एकजना नेपालमा जन्मेको हो ;

(ग) नेपालको कानून वा रीत बमोजिम नेपालको नागरिकका साथ कुनै किसिमकोवैवाहिक सम्बन्ध भएको स्वास्नीमानिस ; वा

(घ) नेपालको कानून बमोजिम जसले नागरिकताको प्रमाणपत्र लिइसकेको छ ।

 

८. नागरिकताको प्राप्ति र समाप्ति कानून बमोजिम निर्धारित हुनेः (१) यो संविधान प्रारम्भ भएपछि नेपालको नागरिकताको प्राप्ति, समाप्ति र तत्सम्बन्धी अरुकुरा कानूनले निर्धारित गरे बमोजिम हुनेछ ।

(२) उपधारा (१) बमोजिम कानून बनाउँदा, अरु कुराका अतिरिक्त, विदेशीलाई नागरिकताको प्राप्ति देहाएका कुराका आधारमा हुन सक्ने शर्त राखिनेछः–

(क) नेपालको राष्ट्रभाषा बोल्न र लेख्न जान्ने ;

(ख) नेपालमा कुनै व्यवसाय गरी बसेको ;

(ग) अन्य राज्यको नागरिकता त्याग्न कारवाई चलाएको ; ……

(घ) कानूनमा व्यवस्था भए बमोजिमको नेपाली उत्पत्तिका व्यक्तिको हकमा कम्तीमादुई बर्ष,नेपाली नागरिकसंग वैवाहिक सम्बन्ध भएकी विदेशी नारीको हकमानिजले सो विदेशको नागरिकता त्यागे पछि र अरुको हकमा कम्तीमा पन्ध्रवर्षको अवधिसम्म नेपालमा बसोबास गरेको ;

र (ङ) खण्ड (क), (ख) र (घ) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अन्तर्राष्ट्रियख्याति प्राप्त व्यक्तिले नेपाली नागरिकगताको लागि आवेदन गरेको वा खण्ड (क), (ख), (ग) र (घ) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि विशेष ख्यातिप्राप्त व्यक्तिलाई सम्मानार्थ नेपालको नागरिकता प्रदान गर्ने ।

(३) उपधारा (१) बमोजिम कानून बनाउँदा, अरु कुराका अतिरिक्त, नागरिकताको समाप्तिदेहायका कुराको आधारमा हुन सक्ने शर्त राखिनेछः–

(क) नेपालको विरुद्ध हातहतियार उठाएको वा उठाउने कुचेष्टा गरेको वा राज्यकाविरुद्ध अन्य अपराध गरेको ; वा

(ख) युद्धको समयमा वा अन्य संकटकालीन अवस्थामा कानूनद्वार निर्धारण गरिएअनुसार राज्यको सेवा नगरेको वा सेवा गर्न नखोजेको ।