परिच्छेद–२ सैनिक सेवाको गठन, पदपूर्ति तथा नियुक्ति सम्बन्धी व्यवस्था

परिच्छेद–२ सैनिक सेवाको गठन, पदपूर्ति तथा नियुक्ति सम्बन्धी व्यवस्था

 

३. नेपाली सेनामा रहने सेवा र समूहः (१) नेपाली सेनामा देहाय बमोजिमका सेवा रहने छन्ः–

(क) सैनिक साधारण सेवा,
(ख) सैनिक प्राड सेवा,
(ग) सैनिक प्राविधिक सेवा,
(घ) सैनिक हवाई सेवा,
(ङ) सैनिक विविध सेवा ।

(२) उपनियम (१) बमोजिमको सेवामा रहने समूह अनुसूची–१ मा उल्लेख भए बमोजिम हुनेछ ।

४. नेपाली सेनामा रहने पदहरूको वर्गीकरणः

(१) नेपाली सेनामा रहने पदहरूको वर्गीकरण देहाय बमोजिम हुनेछः–

(क) अधिकृत तर्फ– महारथी, रथी, उपरथी, सहायक रथी, महासेनानी, प्रमुख सेनानी, सेनानी, सह सेनानी, उप सेनानी र सहायक सेनानी ।
(ख) पदिक तर्फ– प्रमुख सुवेदार, सुवेदार र जमदार ।
(ग) विल्लादार तर्फ– हुद्दा, अमल्दार र प्यूठ ।
(घ) अन्य दर्जा तर्फ– सिपाही र फलोअर्स ।

(२) उपनियम (१) को खण्ड (घ) बमोजिमको फलोअर्समा रहने श्रेणी विहीन पद अनुसूची–२ बमोजिम हुनेछ ।

५. पदपूर्तिको तरिकाः (१) नेपाली सेनाको साधारण सेवामा रिक्त देहायका पदहरू देहाय बमोजिम पूर्ति गरिनेछः–

(२) उपनियम (१) बमोजिम खुल्ला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति हुने पदहरूको पैतालीस प्रतिशत पदसंख्या समावेशीकरणका लागि छुट्याई सो संख्यालाई शत प्रतिशत मानी देहाय बमोजिमका उम्मेदवारहरूका वीचमा मात्र छुट्टाछुट्टै प्रतिस्पर्धा गराई पदपूर्ति गरिनेछः–
(क) महिला – बीस प्रतिशत
(ख) आदिवासी÷जनजाती – बत्तीस प्रतिशत
(ग) मधेशी – अठ्ठाइस प्रतिशत
(घ) दलित – पन्ध्र प्रतिशत
(ङ) पिछडिएको क्षेत्र – पाँच प्रतिशत

स्पष्टीकरणः

(१) यस उपनियमको खण्ड (ख), (ग), र (घ) को प्रयोजनको लागि “महिला, आदिवासी÷जनजाति, मधेशी, दलित” भन्नाले आर्थिक
र सामाजिक रुपमा पछाडि परेका महिला, आदिवासी।जनजाति, मधेशी, दलित सम्झनु पर्छ ।
(२) यस उपनियमको खण्ड (ङ) को प्रयोजनको लागि “पिछडिएको क्षेत्र” भन्नाले मनाङ, मुस्ताङ, अछाम, कालिकोट, जाजरकोट,
जुम्ला, डोल्पा, बझाङ, बाजुरा, मुगु र हुम्ला जिल्ला सम्झनु पर्छ ।

(३) उपनियम (२) को खण्ड (ख), (ग) वा (घ) बमोजिम उम्मेदवार हुने व्यक्तिले कुनै एक खण्डको समुदायको उम्मेदवारको रुपमा
मात्र प्रतिस्पर्धा गर्न सक्नेछ । तर महिलाको हकमा यो व्यवस्था लागू हुने छैन ।

(४) उपनियम (२) बमोजिम पदपूर्ति गर्ने प्रयोजनका लागि आर्थिक र सामाजिक रुपमा पछाडि परेका महिला, आदिवासी÷जनजाती,
मधेशी र दलित समुदायको विवरण नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोके बमोजिम हुनेछ । तर त्यसरी नतोके सम्मको लागि जुनसुकै महिला, आदिवासी÷जनजाती, मधेशी र दलित समुदायलाई आर्थिक तथा सामाजिक रुपमा पछाडि परेको समुदाय मानिनेछ ।

(५) उपनियम (२) बमोजिम छुट्याइएका पदको लागि दरखास्त पेश गर्दा देहाय बमोजिमका प्रमाण संलग्न हुनु पर्नेछः–
(क) आदिवासी/जनजातिका लागि नेपाल आदिवासी÷ जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानबाट आदिवासी/ जनजाति भनी प्रमाणित भएको, तर नेपाल आदिवासी/जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान ऐनमा सूचिकृत भएको जाति भित्र एकभन्दा बढी थरहरू भएमा सम्बन्धित स्थानीय निकायको प्रमुखको सिफारिसमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीबाट सूचिकृत भएको जाति भित्रको थर भनी प्रमाणित गराई दरखास्त साथ पेश गर्नु पर्नेछ ।

(ख) दलितका लागि राष्ट्रिय दलित आयोगबाट दलित भनी प्रमाणित भएको, तर राष्ट्रिय दलित आयोगबाट सूचिकृत भएको
जाति भित्र एकभन्दा बढी थरहरू भएमा सम्बन्धित स्थानीय निकायको प्रमुखको सिफारिसमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीबाट सूचिकृत भएको जाति भित्रको थर भनी प्रमाणित गराई दरखास्त साथ पेश गर्नु पर्नेछ ।

(ग) मधेशीका लागि नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोके बमोजिमको संस्थाबाट मधेशी भनी प्रमाणित भएको,
तर नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी संस्था नतोकेसम्म सम्बन्धित स्थानीय निकायको प्रमुखको सिफारिसमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीबाट “मधेशी” भनी प्रमाणित गराई दरखास्त साथ पेश गर्नु पर्नेछ ।

(घ) पिछडिएको क्षेत्रका लागि उपनियम (२) मा उल्लेख भएका जिल्लामा स्थायी बसोवास गरी सम्बन्धित
जिल्लाबाट नै नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त गरेको तथा सम्बन्धित गाउँ विकास समिति वा नगरपालिकाबाट दरखास्त दिँदाका बखतसम्म सोही स्थानमा स्थायी बसोवास भएको भन्ने सिफारिस गरिएको ।

(६) उपनियम (२) बमोजिम प्रतिशत निर्धारण गर्दा एक प्रतिशत भन्दा कम घाताङ्क (फ्र्याक्सन) आएमा त्यस्तो घाताङ्क जुन
समूहको हकमा आएको हो सो भन्दा लगत्तै पछिको समुदायमा सर्दै जानेछ ।

(७) उपनियम (२) बमोजिम समावेशीतर्फ छुट्याइएको पदमा जुन वर्षको लागि विज्ञापन भएको हो सो वर्ष हुने विज्ञापनमा उम्मेदवार उपलब्ध हुन नसकेमा वा आवश्यक संख्यामा उमेदवार उत्तीर्ण हुन नसकी आवश्यक संख्यामा पदपूर्ति हुन नसकेमा त्यसरी नपुग भएको पद संख्या सोही वर्षको सोही विज्ञापनमा खुला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति हुने पदमा समावेश गरी उम्मेदवारको छनौट गरिनेछ ।

(३) यस नियमावली बमोजिम नियुक्त साधारण सेवा तर्फका महिला सैनिकलाई कम्ब्याट रिलेटेड डिउटीज्को काममा मात्र लगाइनेछ ।

६. पदपूर्तिको माग गर्ने  व्यवस्थाः(१) नेपाली सेनाको कुनै पद रिक्त भएमा त्यसको सूचना पद रिक्त भएको सात दिन भित्र सम्बन्धित कार्यालयले अधिकृतको हकमा सैनिक सचिव विभाग र अन्य दर्जाको हकमा कार्यरथी विभागमा पदपूर्तिका लागि पठाउनु पर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिम पदपूर्ति गर्ने सूचना प्राप्त भएको पन्ध्र दिन भित्र रिक्त पद बढुवाद्वारा पदपूर्ति गर्नुपर्ने भए बढुवा समितिको बैठक राख्नु पर्ने र खुल्लाद्वारा पदपूर्ति गर्नु पर्ने भए भर्ना छनौटमा लेखी पठाउनु पर्नेछ । तर बढुवा समितिको बैठक बस्ने समय भई नसकेको अवस्थामा आउने पहिलो बैठकमा पेश गर्न बाधा पर्ने छैन ।

(३) खुल्ला प्रतिस्पर्धाद्वारा गरिने पदपूर्ति कार्यतालिकामा निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ ।

७. ७. नेपाली सेनाको साधारण सेवाका विभिन्न पदमा नियुक्ति हुनुनका लागि आवश्यक योग्यताः

(१) खुल्ला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति हुने नेपाली सेनाको साधारण सेवाका देहायका पदमा नियुक्ति हुन देहायको योग्यता पुगेको हुनु पर्नेछ:–
(क) अधिकृत क्याडेटका लागि,–
(१) नेपाली नागरिक,
(२) कम्तीमा प्रमाणपत्र तह उत्तीर्ण गरेको,
(३) प्रमाणपत्र तह उत्तीर्ण गर्नेको हकमा दरखास्त दर्ता गर्ने अन्तिम मितिसम्म अठार वर्ष उमेर पूरा भई एक्काईस
वर्ष ननाघेको र स्नातक तह उत्तीर्ण गर्नेको हकमा अठार वर्ष उमेर पूरा भई चौबीस वर्ष ननाघेको, तर कम्तीमा दुई वर्षको सेवा अवधि पूरा गरी सैनिक आधारभूत तालिम गरेका बहालवाला सैनिकको हकमा दरखास्त दिने अन्तिम मितिसम्म छब्बीस वर्ष ननाघेको हुनु पर्नेछ ।

(४) पुरुषको हकमा कम्तीमा पाँच फिट तीन इन्च र महिलाको हकमा कम्तीमा पाँच फिट उचाई भएको,
(५) पुरुषको हकमा छाती नफुलाउँदा बत्तीस इन्च र फुलाउँदा चौतीस इन्च भएको,
(६) पुरुषको हकमा कम्तीमा पचास किलोग्राम (एकशय दश पौण्ड) र महिलाको हकमा चालीस किलोग्राम (अठासी
पौण्ड) तौल भएको,
(७) स्वास्थ्य परीक्षणबाट योग्य ठहरिएको,
(८) आँखा माइनस दुई वा प्लस दुईभन्दा बढी कमजोर नभएको,
(९) नैतिक पतन देखिने फौजदारी अभियोगमा अदालतबाट सजाय नपाएको,
(१०) तत्काल कुनै राजनैतिक दलको सदस्य नरहेको,
(११) कुनै अपराधिक गतिविधिमा संलग्न नभएको वा नरहेको,
(१२) कुनै ध्वंसात्मक उद्देश्य भएको संस्थाको सदस्य नभएको वा नरहेको,
(१३) नेपाल विरुद्ध जासुसी गरेको अभियोगमा सजाय नपाएको,
(१४) मानव अधिकार र मानवीय कानूनको उल्लंघनमा सजाय नपाएको,
(१५) भविष्यमा सरकारी सेवाको निमित्त अयोग्य ठहरिने गरी सेवाबाट बर्खास्त नभएको,
(१६) बहालवाला सैनिक व्यक्ति वाहेक अन्यको हकमा अविवाहित ।

(ख) सिपाहीका लागि,–
(१) दरखास्त दर्ता गर्ने अन्तिम मितिसम्म अठार वर्ष उमेर पूरा भई पुरुषको हकमा बाईस वर्ष र महिलाको हकमा
पच्चीस वर्ष ननाघेको, तर फलोअर्स पदमा कार्यरत सैनिक व्यक्तिको हकमा छब्बीस वर्ष ननाघेको व्यक्ति समेत उम्मेदवार हुन सक्नेछ ।
(२) आठ कक्षा उत्तीर्ण गरेको,
(३) पुरुषको हकमा कम्तीमा पाँच फिट तीन इन्च र महिलाको हकमा कम्तीमा पाँच फिट उचाई भएको,
(४) पुरुषको हकमा पचास किलोग्राम (एकशय दश पौण्ड) र महिलाको हकमा चालीस किलोग्राम (अठासी पौण्ड) तौल भएको,
(५) खण्ड (क) को उपखण्ड (१), (५), (७), (८), (९), (१०), (११), (१२), (१३), (१४), (१५) र (१६) मा उल्लेख भएको योग्यता पूरा भएको ।
(ग) फलोअर्सका लागि,–
(१) दरखास्त दर्ता गर्ने अन्तिम मितिसम्म अठार वर्ष पूरा भई पुरुषको हकमा छव्वीस वर्ष र महिलाको हकमा उनन्तीस वर्ष ननाघेको,
(२) साधारण लेखपढ गर्न जानेको,
(३) पुरुषको हकमा छाती नफुलाउँदा तीस इन्च र फुलाउँदा बत्तीस इन्च भएको,
(४) पुरुषको हकमा कम्तीमा पाँच फिट दुई इन्च र महिलाको हकमा चार फिट दश ईन्च उचाई भएको,
(५) खण्ड (क) को उपखण्ड (१), (६), (७), (८), (९), (१०), (११), (१२), (१३), (१४), (१५) र (१६) मा उल्लेख भएको योग्यता पूरा भएको ।
(२) उपनियम (१) को खण्ड (क) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि नेपाली सेनामा बहाल रहेका पदिक तथा हुद्दा पदको सैनिक व्यक्ति आन्तरिक प्रतियोगिताबाट अधिकृत क्याडेटमा छनौट हुन देहायको योग्यता पुगेको हुनु पर्नेछ:–

(क) पदिक अधिकृत क्याडेटका लागि प्रवेशिका परीक्षा वा आर्मी फष्ट क्लास उत्तीर्ण गरेको,
(ख) हुद्दा अधिकृत क्याडेटका लागि प्रविणता प्रमाणपत्र तह वा दश जोड दुई वा सो सरह उत्तीर्ण र बिल्लादार फष्ट गे्रड वा जेष्ठ
पदिक वा सेनामुखपति तालिम गरेको, र

(ग) सात वर्ष सेवा अवधि पूरा गरेको ।

८. पदपूर्ति समितिः (१) नेपाली सेनामा रिक्त रहेको विभिन्न पदहरूको खुला तथा आन्तरिक प्रतियोगिताद्वारा छनौट गरी नियुक्तिको लागि सिफारिस गर्न देहाय वमोजिमको पदपूर्ति समिति रहनेछ:–
(क) लोक सेवा आयोगको अध्यक्ष वा आयोगले तोकेकोसो आयोगका सदस्य – अध्यक्ष
(ख) मन्त्रालयको सचिव वा निजले तोकेको राजपत्राङ्कित प्रथम श्रेणीको अधिकृत – सदस्य
(ग) कार्यरथी – सदस्य
(घ) प्रधान सेनापतिले तोकेको सम्बन्धित विषयको बिशेषज्ञ एक जना – सदस्य
(ङ) भर्ना छनौट निर्देशनालयको निर्देशक – सदस्य–सचिव

(२) पदपूर्ति समितिले निर्धारित प्रक्रियाका आधारमा उपयुक्त उम्मेदवारको छनौट गरी नियुक्तिको लागि नियुक्ति गर्ने अधिकारी समक्ष सिफारिस गर्नेछ । यसरी छनौट गर्ने क्रममा उपनियम (१) बमोजिमको समितिले अधिकृत क्याडेट भन्दा तल्लो दर्जामा निर्धारित प्रक्रियाका आधारमा उपयुक्त उम्मेदवारको छनौट गरी नियुक्तिको लागि नियुक्ति गर्ने अधिकारी समक्ष सिफारिस गर्न लोक सेवा आयोग र मन्त्रालयको प्रतिनिधि समेत रहने गरी बढीमा पाँच सदस्यीय छुट्टाछुट्टै समिति गठन गरी अधिकार सुम्पन सक्नेछ ।

९. पदपूर्ति समितिको काम, कर्तव्य र अधिकारः

(१) ऐनको दफा १२ र यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लिखित काम, कर्तव्य र अधिकारका अतिरिक्त पदपूर्ति समितिको अन्य काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः–

(क) पदपूर्तिको लागि विज्ञापन गर्ने र परीक्षा सञ्चालन तथा व्यवस्थापन गर्ने,
(ख) पदपूर्तिको लागि प्रश्नपत्र निर्माण, प्रश्नपत्र परिमार्जन, उत्तर पुस्तिका परीक्षण, प्रयोगात्मक परीक्षाको व्यवस्था, गुणमापक
परीक्षाको व्यवस्था, अन्तर्वार्ता लगायतका कार्यहरूका लागि सम्बन्धित निकायहरूसँग समन्वय गरी दक्ष वा विशेषज्ञको सेवा प्राप्त गर्ने,
(ग) उम्मेदवारलाई सैनिक सेवाको रिक्त पदसंख्याको आधारमा योग्यता अनुसार तालिम वा नियुक्तिको लागि सिफारिस गर्ने ।

(२) पदपूर्ति समितिको सचिवालयको काम कार्यरथी विभाग भर्ना छनौट निर्देशनालयले गर्नेछ ।

१०. परीक्षाको किसिमः (१) नेपाली सेनामा रिक्त रहेको सहायक सेनानी पदपूर्तिका लागि उम्मेदवारको छनौट गर्न देहायको परीक्षा लिनु पर्नेछ:–
(क) वियरिङ्ग परीक्षा
(ख) प्रारम्भिक स्वास्थ्य परीक्षण
(ग) शारीरिक परीक्षा,
(घ) बौद्घिक परीक्षा (आई.क्यू.),
(ङ) लिखित परीक्षा (अंग्रेजी, नेपाली, गणित र सामान्य ज्ञान),
(च) गुणमापक परीक्षा (टेक्नीकल अफिसर, ग्रुप टेष्टिङ्ग अफिसर, इन्टरभ्युइङ अफिसर र बोर्ड कन्फरेन्स),
(छ) स्वास्थ्य परीक्षण,
(ज) बोर्ड अन्तरवार्ता ।

(२) नेपाली सेनामा रिक्त रहेको सिपाही पदपूर्तिका लागि उम्मेदवारको छनौट गर्न देहायको परीक्षा लिनु पर्नेछ ः–
(क) शारीरिक परीक्षा,
(ख) लिखित परीक्षा (सामान्य ज्ञान र नेपाली, अंग्रेजी, गणितको सामान्य जानकारी),
(ग) स्वास्थ्य परीक्षण,
(घ) अन्तरवार्ता ।
(३) नेपाली सेनामा रिक्त रहेको फलोअर्स पदपूर्तिका लागि उम्मेदवारको छनोट गर्न देहायको परीक्षा लिनु पर्नेछ ः–
(क) शारीरिक परीक्षा,
(ख) प्रयोगात्मक परीक्षा,
(ग) स्वास्थ्य परीक्षण,
(घ) अन्तरवार्ता ।

११. परीक्षाको पाठ्यक्रमः (१) नेपाली सेनामा खुल्ला प्रतियोगिता तथा आन्तरिक प्रतियोगिताद्वारा रिक्त पदमा पदपूर्ति गर्न आवश्यक पर्ने पाठ्यक्रम निर्माण तथा परिमार्जन गर्न देहाय बमोजिमको पाठ्यक्रम निर्माण तथा परिमार्जन समिति रहनेछ:–
(क) भर्ना छनौट निर्देशनालयको निर्देशक –अध्यक्ष
(ख) लोक सेवा आयोगको राजपत्राङ्कित द्वितीय श्रेणीको प्रतिनिधि –सदस्य
(ग) मन्त्रालयको राजपत्राङ्कित द्वितीय श्रेणीको प्रतिनिधि –सदस्य
(घ) पदपूर्ति समितिले तोकेको सम्बन्धित विषयको विशेषज्ञ एक जना –सदस्य

(ङ) भर्ना छनौट निर्देशनालयको अधिकृत प्रतिनिधि –सदस्य सचिव

(२) उपनियम (१) बमोजिमको पाठ्यक्रम निर्माण तथा परिमार्जन समितिबाट निर्माण तथा परिमार्जन भएको पाठ्यक्रम पदपूर्ति समितिबाट स्वीकृत भएपछिमात्र लागू हुनेछ ।

१२. कार्र्यतालिकाः (१) पदपूर्ति समितिले पदपूर्ति गर्नको लागि वार्षिक कार्य तालिका प्रकाशित गर्नुपर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिमको वार्षिक कार्य तालिका सामान्यतया परिवर्तन गरिने छैन ।

१३. विज्ञापन गर्नु पर्नेः (१) नेपाली सेनामा रिक्त रहेको पद खुल्ला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति गर्नका लागि पदपूर्ति समितिले आवश्यक विवरण खुलाई कम्तीमा एक महिनाको दरखास्त दिने म्याद दिई नेपालको विभिन्न भागमा प्रचार प्रसार हुन सक्ने गरी राष्ट्रियस्तरको पत्र पत्रिका वा सञ्चारका अन्य माध्यमबाट विज्ञापन प्रकाशन वा प्रसारण गर्नु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिमको विज्ञापन गर्दा अनुसूची –३ बमोजिमको ढाँचामा विज्ञापन प्रकाशन गर्नु पर्नेछ ।
(३) नेपाली सेनामा रिक्त रहेको पद आन्तरिक प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति गर्नका लागि पदपूर्ति समितिले आवश्यक विवरण खुलाई कम्तीमा एक महिनाको दरखास्त दिने म्याद दिई नेपाली सेनाको सम्पूर्ण निकायमा जानकारी हुन सक्ने गरी सूचना पठाउनु पर्ने वा राष्ट्रियस्तरको पत्र पत्रिका वा सञ्चारका अन्य माध्यमबाट विज्ञापन प्रकाशन वा प्रसारण गर्नु पर्नेछ ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम जानकारी वा सूचना प्राप्त भएपछि सम्बन्धित निकायको प्रमुखले आफ्नो निकायमा उम्मेदवार भए नभएको यकिन गरी भर्ना छनौट निर्देशनालयमा सोको जानकारी पठाउनु पर्नेछ ।

१४. दरखास्त दिनेः (१) नियम १३ बमोजिमको विज्ञापनमा भाग लिन चाहने उम्मेदवारले निर्धारित दरखास्त फाराम भरी पदपूर्ति समितिले तोकेको परीक्षा दस्तुर सहित सूचना वा विज्ञापनमा तोकिएको स्थान र मितिमा दरखास्त फाराम बुझाउनु पर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिम पर्न आएका दरखास्त उपर छानवीन गर्दा रीतपूर्वकको देखिएमा त्यस्तो दरखास्त दर्ता गरी सम्बन्धित उम्मेदवारलाई प्रवेश पत्र दिनु पर्नेछ ।
तर तोकिएको म्यादभित्र दाखिला नभएको वा विज्ञापनमा उल्लिखित अन्य विवरणहरू नखुलेको वा परीक्षा दस्तुर नबुझाएको वा शर्त राखिएको दरखास्त उपर कुनै कारबाही गरिने छैन ।
(३) दरखास्त फाराम भर्ना केन्द्रबाट प्राप्त गर्न सकिनेछ ।
(४) यस नियम बमोजिम दर्ता भएका दरखास्त फाराम दरखास्त बुझाउने म्याद समाप्त भएको मितिले पन्ध्र दिनभित्र परीक्षा सञ्चालन गर्ने निकायमा बुझाउनु पर्नेछ ।

१५. परीक्षा केन्द्रः यस नियमावली बमोजिम लिइने परीक्षा पदपूर्ति समितिले तोकेको केन्द्रमा सञ्चालन हुनेछ ।

१६. विज्ञापन वा परीक्षा रद्द गर्न सक्नेः (१) नियम १३ बमोजिम प्रकाशित विज्ञापन सामान्यतया रद्द गरिने छैन । तर कुनै अप्रत्यासित कठिनाई आइपरेमा वा प्राविधिक कारण परेमा त्यस्तो कारण खोली पदपूर्ति समितिले त्यस्तो विज्ञापन रद्द गर्न वा स्थगित गर्न सक्नेछ ।

(२) प्रतियोगिताका लागि कुनै पनि परीक्षा सञ्चालन हुँदाका बखत परीक्षा केन्द्रमा कुनै प्रकारको गडबडी वा अनियमितता भएमा वा कुनै बाधा अवरोध खडा भई एक वा सवै केन्द्रमा अांशिक वा पूर्ण रुपले परीक्षा सञ्चालन हुन नसकेमा सो दिनको परीक्षा वा सोसँग सम्बन्धित विज्ञापनको सम्पूर्ण परीक्षा पदपूर्ति समितिले कारण जनाई आंशिक वा पूर्णरुपले रद्द गर्न सक्नेछ ।

(३) कुनै कारणले विज्ञापन वा परीक्षा रद्द भएमा वा उम्मेदवारको दरखास्त अस्वीकृत भएमा उम्मेदवारले बुझाएको परीक्षा दस्तुर फिर्ता हुनेछ ।
१७. प्रयोगात्मक परीक्षा र अन्तर्वार्ताः (१) प्रयोगात्मक परीक्षा लिंदा पदपूर्ति समितिले सम्बन्धित उम्मेदवारलाई त्यस्तो परीक्षाको निमित्त साधन उपलब्ध भएको अन्य कुनै युनिट, कार्यालय वा संस्थामा समेत पठाउन सक्नेछ ।
(२) यस नियमावली बमोजिम दिनु पर्ने अन्य सबै परीक्षा उत्तीर्ण भईसकेका उम्मेदवारलाई मात्र अन्र्तवार्तामा सामेल गराइनेछ ।

१८. दक्ष वा विशेषज्ञको सहयोग लिन सक्नेः

पदपूर्ति समितिले यस नियमावली अन्तर्गत आफूले गर्नु पर्ने कामको लागि सम्बन्धित विषयको दक्ष वा विशेषज्ञ व्यक्तिको सहयोग
लिन सक्नेछ ।

१९. योग्यताक्रमको सूची तयार गर्नेः यस नियमावली बमोजिम लिइएको परीक्षामा सम्मिलित उम्मेदवारले प्राप्त गरेको अङ्कका आधारमा योग्यताक्रम सूची तयार गर्नु पर्नेछ ।

२०. सफल उम्मेदवारको सूची प्रकाशनः यस निमावली बमोजिम दिनुपर्ने सबै किसिमको परीक्षामा उत्तीर्ण भई माग भएको पदसंख्याको आधारमा बढी अङ्क प्राप्त गर्ने उम्मेदवारको नामको सूची प्रकाशन गरिनेछ ।

२१. चालचलन बुझ्नेः नेपाली सेनामा नयाँ नियुक्तिको लागि छनौट भएको उम्मेदवारको नियम ७ को उपनियम (१) को खण्ड (क) को उपखण्ड (९), (१०), (११), (१२), (१३) र (१४) मा उल्लेख भएको योग्यता सम्बन्धमा सम्बन्धित कार्यालय मार्फत प्रतिवेदन माग गरी बुझ्न सकिनेछ र त्यस्तो व्यक्तिको चालचलन सन्तोषजनक देखिएमा निजलाई नियुक्तिको लागि सिफारिस गरिनेछ ।

२२. योग्यताक्रम अनुुसार सिफारिस गर्नेः पदपूर्तिको लागि माग भई आए बमोजिम पदपूर्ति समितिले नियुक्तिको लागि उम्मेदवारको नाम सिफारिस गर्दा नियम २० बमोजिमको सूचीबाट योग्यताक्रम अनुसार सिफारिस गर्नेछ ।

२३. नियुक्ति गर्ने अधिकारीः नेपाली सेनाको देहायको पदमा देहायको अधिकारीले नियुक्ति गर्नेछः–

(क) अधिकृत पदमा नेपाल सरकार,
(ख) पदिक तर्फको पदमा कार्यरथी,
(ग) विल्लादार वा सोभन्दा मुनिको हकमा कार्यरथी विभाग, संगठन र सञ्चालनाधिकृत ।

२४. झण्डा र दज्र्यानी चिन्हः (१) प्रधान सेनापतिले अनुसूची–४ मा उल्लेख भए बमोजिमको झण्डा प्रयोग गर्नु पर्नेछ ।
(२) नेपाली सेनामा कार्यरत विभिन्न दर्जाका सैनिक व्यक्तिले अनुसूची –४ मा उल्लेख भए बमोजिमको दज्र्यानी चिन्ह लगाउनु पर्नेछ ।

२५. नियुक्ति बदर हुन सक्नेः कुनै सैनिक व्यक्तिमा यस नियमावली बमोजिमको योग्यता नभएको वा नरहेको प्रमाणित भएमा निजको नियुक्ति बदर हुन सक्नेछ ।

२६. परीक्षणकालः नेपाली सेनाको स्थायी पदमा नयाँ नियुक्ति गर्दा तालिम समाप्त भएको मितिले पुरुष सैनिक व्यक्तिको हकमा एक वर्ष र महिला सैनिक व्यक्तिको हकमा छ महिनाको लागि परीक्षणकालमा राखिनेछ । तर सैनिक सेवामा एकपटक परीक्षणकाल व्यतित गरेको सैनिक व्यक्तिको हकमा पुनः परीक्षणकालमा राखिने छैन ।

२७. आयुक्त पद सम्बन्धी व्यवस्थाः (१) अधिकृत क्याडेटले नेपाल वा विदेश स्थित मिलिटरी एकेडेमीबाट अधिकृत आधार तालिम पूरा गरेपछि आयुक्त पद पाउनेछ ।

(२) ऐनको दफा १५ बमोजिम आयुक्त पद पाउने अधिकृत क्याडेटको सेवा अवधि अधिकृत क्याडेट तालिममा सरिक भएको मितिदेखि गणना हुनेछ ।
(३) अधिकृत क्याडेटको जेष्ठताको गणना निजको क्याडेट तालिमको नतीजाका आधारमा सहायक सेनानीको दज्र्यानी चिन्ह पाएको मितिदेखि गरिनेछ ।

२८. प्रतिवेदन पेश गर्ने पदपूर्ति समितिले कार्य समाप्त भएको तीन महीनाभित्र आफूले गरेको कामको प्रतिवेदन मन्त्रालय समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ ।