परिच्छेद–९ विविध

परिच्छेद–९ विविध

९६. सैनिक प्रहरीको योग्यता र पदपूर्तिः (१) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि सैनिक प्रहरीको योग्यता देहाय बमोजिम हुनु पर्नेछः–
(क) सिपाहीदेखि सुवेदारसम्मको लागि प्रवेशिका परीक्षा वा सो सरह उत्तीर्ण भएको वा आर्मी फष्ट क्लास पास गरेको,
(ख) पुरुषको हकमा कम्तीमा पाँच फिट छ इन्च र महिलाको हकमा कम्तीमा पाँच फिट दुई ईन्च उचाई भएको,
(ग) कुनै पनि अनुशासन सम्बन्धी अभियोग नलागेको ।
(२) उपनियम (१) बमोजिमको योग्यता पूरा भएको सैनिक व्यक्तिलाई अन्य युनिटबाट सरुवा गरी सैनिक प्रहरीमा पदपूर्ति गरिनेछ ।

९७. सेवा परिवर्तन सम्बन्धी व्यवस्थाः (१) सैनिक ब्यक्तिको सेवा, समूह वा उपसमूह परिवर्तन हुन सक्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम सेवा परिवर्तन गर्दा सेवा परिवर्तन गर्न खोजिएको सेवा, समूह वा उपसमूहसँग सम्बन्धित सैनिक नियमावलीमा उल्लेख गरिए बमोजिमको योग्यता पुगेको र त्यस्ता सैनिक ब्यक्तिको दक्षता र अनुभव सेवा परिवर्तन गर्न खोजिएको सेवा, समूह वा उपसमूहलाई अत्यावश्यक भएको हुनु पर्नेछ ।

(३) यस नियम बमोजिमको सेवा परिवर्तन उप सेनानी वा सोभन्दा मुनिका दर्जाहरूमा मात्र गरिनेछ र सेवा अवधिभरमा एकपटक मात्र हुनेछ ।
(४) यस नियम बमोजिम सेवा परिवर्तन गर्दा मन्त्रालयको स्वीकृतीमा पदपूर्ति समितिले परीक्षा लिई उक्त समितिको सिफारिस अनुसार हुनेछ ।

स्पष्टीकरणः उपनियम (१) मा उल्लेखित सेवा, समूह वा उपसमूह भन्नाले सैनिक ऐन, २०६३ अन्तर्गत बनेका यस नियमावली बाहेकका अन्य नियमावली अन्र्तगत कायम भएका सेवा, समूह वा उपसमूह सम्झनु पर्छ ।

९८. बरबुझारथ गर्नुपर्नेः (१) कुनै पनि सैनिक व्यक्ति, काज, सरुवा वा अन्य कुनै कारणले सो स्थानमा नरहेमा आफ्नो बुझाउनु पर्ने नगद, जिन्सी, हातहतियार तथा कागजात प्रधान सेनापतिको हकमा एक महिना भित्र र अन्य सैनिक व्यक्तिको हकमा पन्ध्र दिनभित्र सम्बन्धित सैनिक व्यक्तिलाई बुझाई दिनु पर्नेछ र बुझ्नु पर्नेले पनि सोही म्यादभित्र बुझी लिनु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिमको म्यादभित्र कुनै विशेष कारण परी बर बुझारथ गर्न नभ्याएमा अरु एक्काईस दिनमा नबढ्ने गरी प्रधान सेनापतिको हकमा मन्त्रालयले र अन्य सैनिक व्यक्तिको हकमा सम्बन्धित कार्यालय प्रमुखले समय थप गर्न सक्नेछ ।

९९. विभागीय प्रमुखहरूको समिति (प्रिन्सिपल स्टाफ अफिसर्स कमिटी) गठन गर्न सक्नेः  प्रधान सेनापतिलाई नेपाली सेनाको प्रशासकीय तथा व्यवस्थापकीय कार्यमा सहयोग पु¥याउन प्रिन्सिपल स्टाफ अफिसर्स रहेको एक समिति रहनेछ ।

१००. उजुरीको सुनुवाई गर्ने तरिकाः (१) कुनै सैनिक व्यक्तिलाई कुनै विषयमा मर्का परेको कारण देखाई ऐनको दफा २७ बमोजिम उजुरी दिँदा उजुरीकर्ताले आफूलाई परेको मर्काको संक्षिप्त व्यहोरा र मर्का निवारणको उपाय खुलाई प्रमाण सहित लिखित रुपमा उजुरी दिनु पर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिम उजुरी प्राप्त भएपछि उजुरी सुन्ने अधिकृतले उजुरीकर्ताले जसका विरुद्ध उजुर दिएको हो सो व्यक्तिलाई उजुरीको सम्बन्धमा पन्ध्र दिनको म्याद दिई आफ्नो भनाई पेश गर्न सूचना पठाउन सक्नेछ ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम प्राप्त सूचनाको म्यादभित्र सम्बन्धित व्यक्तिले आफ्नो भनाइ पेश गर्नु पर्नेछ ।
(४) उजुरी सुन्ने अधिकृतले उजुरीको सुनुवाइ गर्दा आवश्यक देखेको थप प्रमाणहरू बुझ्न सक्नेछ ।

(५) उजुरी सुन्ने अधिकृतले उजुरीको सुनुवाइ गर्ने सिलसिलामा आवश्यकतानुसार जाँचबुझ टोली खटाई जाँचबुझ गराउन सक्नेछ ।
(६) सम्बन्धित व्यक्तिले उपनियम (३) बमोजिम आफ्नो भनाइ पेश गरेकोमा पेश गरेको मितिले वा भनाई पेश नगरेकोमा पेश गर्ने म्याद समाप्त भएको मितिले तीस दिनभित्र उजुरी सुन्ने अधिकृतले त्यस्तो उजुरीको सम्बन्धमा निर्णय गर्नु पर्नेछ ।

१०१. निर्देशन दिनसक्नेः आर्थिक तथा भौतिक प्रशासन सम्बन्धी कार्य, बन्दोबस्ती सामानको परिपूरण गर्ने कार्य लगायतका नेपाली सेना भित्र गर्नुपर्ने र गरिने व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्यलाई व्यवस्थित बनाउन मन्त्रालयले नेपाली सेनालाई निर्देशन दिन सक्नेछ । मन्त्रालयले निर्देशन दिनु पूर्व आवश्यकताअनुसार नेपाली सेनाका विभिन्न युनिटको निरीक्षण तथा अनुगमन गर्न तथा सम्बन्धित कागजात माग गर्न सक्नेछ । यस्तो निरीक्षण तथा अनुगमन सम्बन्धी कार्य नेपाली सेनासँगको समन्वयमा गरिनेछ ।

१०२. निर्णय वा आदेश प्रकाशन गर्न सक्नेः नेपाली सेनाले सैनिक व्यक्तिहरूको नियुक्ति, सरुवा, बढुवा, दण्ड÷सजाय लगायतका विषयसँग सम्बन्धित आधिकारिक सूचनाको लागि सैनिक आदेश प्रकाशन गर्नेछ ।

१०३. वैयक्तिक विवरण फाराम भर्नुपर्नेः (१) पहिलो पटक नियुक्ति भएका प्रत्येक सैनिक व्यक्तिले निर्धारित ढाँचामा चारप्रति वैयक्तिक विवरण फाराम भर्नु पर्नेछ ।
(२) देहायको सैनिक व्यक्तिको वैयक्तिक विवरणको अभिलेख देहाय बमोजिमको कार्यालयले राख्नेछ ः–

(क) सबै तहका सैनिक व्यक्तिको वैयक्तिक विवरण सैनिक अभिलेखालय,
(ख) अधिकृतस्तरको सैनिक व्यक्तिको हकमा सैनिक अभिलेखालयको अतिरिक्त सैनिक सचिव विभाग, र
(ग) पदिकस्तर र सोभन्दा मुनीका सैनिक व्यक्तिको हकमा सैनिक अभिलेखालयको अतिरिक्त कार्यरथी विभाग (संगठन र सञ्चालन) ।
(३) सैनिक व्यक्तिको सरुवा, बढुवा, कारबाही लगायतका सबै विवरणहरू वैयक्तिक विवरणमा जनाई अद्यावधिक गरी राख्नु पर्ने दायित्व उपनियम (२) बमोजिम अभिलेख राख्ने कार्यालयको हुनेछ ।

(४) प्रमुख सेनानी वा सो भन्दा माथिका सैनिक व्यक्तिको वैयक्तिक विवरण एक प्रति नेपाली सेनाले मन्त्रालयमा पठाउनु पर्नेछ ।

१०४. सम्पत्ति विवरण पेश गर्नेः (१) सैनिक व्यक्तिले भर्ना भएको मितिले साठी दिनभित्र र त्यसपछि हरेक आर्थिक वर्ष समाप्त भएको मितिले साठी दिनभित्र आफ्नो वा आफ्नो परिवारको नाममा रहेको सबै प्रकारका चल अचल सम्पत्तिको स्रोत वा निस्सा सहितको अद्यावधिक विवरण कार्यरथी विभाग समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ । सैनिक अधिकृतले यस्तो विवरण पेश गर्दा दुई प्रति भरी पेश गर्नुपर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिमको म्यादभित्र सम्पत्तिको विवरण पेश गर्न नसक्ने सैनिक व्यक्तिले त्यस्तो विवरण पेश गर्न नसक्नाको कारण सहित उल्लेख गरी म्याद थपको लागि अनुरोध गरेमा सम्बन्धित निकाय वा अधिकारीले बढीमा तीस दिनसम्मको म्याद थप दिन सक्नेछ ।
(३) उपनियम (२) बमोजिम थप गरेको म्यादभित्र पनि सम्पत्तिको विवरण पेश नगर्ने सैनिक व्यक्तिलाई पाँच हजार रुपैयाँ जरिवाना गरी निज र निजको परिवारको नाममा गैरकानूनी सम्पत्ति रहेको अनुमान गरी सम्बन्धित निकाय वा अधिकारीले
अनुसन्धान गर्न सक्नेछ ।

(४) यस नियम बमोजिम पेश हुन आएको सम्पत्ति विवरण गोप्य राखिनेछ । तर अनुसन्धान र तहकिकातको सिलसिलामा सम्पत्ति विवरण माग हुन आएमा त्यस्तो विवरण सम्बन्धित अधिकारीलाई उपलब्ध गराउन सकिनेछ ।

(५) सम्पत्ति विवरणको अभिलेख कार्यरथी विभागले राख्नेछ ।

(६) यस दफा बमोजिम सम्पत्ति विवरण पेश नगर्ने सैनिक व्यक्तिको विवरण तीस दिन भित्र कार्यरथी विभागले मन्त्रालयमा पठाउनु पर्नेछ र यसरी प्राप्त हुन आउने विवरण मन्त्रालयले ऐनको दफा ६२ बमोजिमको समितिमा पठाउनु पर्नेछ ।

१०५. नीतिगत व्यवस्थाः नेपाली सेनामा सरुवा, बढुवा, योग्यता तथा अनुभवको निर्धारण, आर्थिक दायित्व बृद्धिका विषय, वृत्ति विकास, सेनाको व्यवस्थापनका अन्य नीतिगत व्यवस्था लगायतका विषयमा नीतिगत रुपमा नयाँ व्यवस्था गर्नुपरेमा वा साविक नीतिमा
परिवर्तन गर्नुपरेमा मन्त्रालयको स्वीकृति वा मन्त्रालयबाट निर्णय भए बमोजिम गर्नु पर्नेछ ।

१०६. अभिलेख राख्नेः (१) कुनै सैनिक व्यक्ति भविष्यमा सरकारी सेवाको निमित्त अयोग्य ठहरिने गरी सेवाबाट बर्खास्त भएमा सैनिक व्यक्तिहरूको सम्बन्धमा बर्खास्त गरिएको अभिलेख राख्ने जिम्मेवारी प्राप्त विभागले त्यस्ता व्यक्तिहरूको तीनपुस्ते खुलेको हुलिया समेतको सूचना जङ्गी अड्डाको सम्बन्धित विभाग तथा आवश्यकता अनुसार प्रहरीलाई समेत दिनु पर्नेछ ।

(२) भविष्यमा सरकारी सेवाको निमित्त अयोग्य ठहरिने गरी सेवाबाट बर्खास्त गरिएका सैनिक व्यक्ति सैनिक सेवा वा पदमा पुनः नियुक्ति भएमा निजले त्यसरी पुनः नियुक्ति भई पाएको तलब भत्ता लगायतका अन्य रकम निजबाट फिर्ता गराई निजलाई तुरुन्त सेवाबाट बर्खास्त गरिनेछ ।

१०७. मेडिकल बोर्डः कुनै सैनिक व्यक्ति विरामी भएको वा अशक्त भएको विषयमा जाँचबुझ गरी आवश्यक सिफारिस गर्न देहाय बमोजिमको मेडिकल बोर्ड गठन हुनेछः–

(क) सैनिक स्वास्थ्य महानिर्देशक –अध्यक्ष

(ख) प्रधान सेनापतिले तोकेको सैनिक अस्पतालका दुईजना चिकित्सक –सदस्य

१०८. व्यक्तिगत विवरणः (१) प्रमुख सेनानी वा सो भन्दा माथिका सैनिक व्यक्तिको बढुवाको सिफारिस गर्दा र महासेनानी वा सो भन्दा माथिका सैनिक व्यक्तिको म्याद थप र सरुवाको सिफारिस गर्दा अनुसूची–१४ बमोजिमको व्यक्तिगत विवरण फाराम भरी मन्त्रालयमा पठाउनु पर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिम एक पटक व्यक्तिगत विवरण पठाई सकेका सैनिक व्यक्तिको थप भएको व्यक्तिगत विवरण मात्र पठाउनु पर्नेछ ।

१०९. निर्देशिका र कार्यविधि बनाउन सक्नेः

(१) मन्त्रालयले नेपाली सेनासँग परामर्श गरी सैनिक प्रहरी र महिला सैनिकको काम, कर्तव्य र अधिकारलाई व्यवस्थित गर्न सैनिक प्रहरी निर्देशिका र महिला सेवा निर्देशिका बनाई लागू गर्न सक्नेछ ।
(२) मन्त्रालयले नेपाली सेनासँग परामर्श गरी नेपाली सेनालाई व्यवस्थित गर्न व्यवस्थापनका विविध पक्षमा कार्यविधि बनाई लागू गर्न सक्नेछ ।

११०. यसै नियम बमोजिम हुनेः सैनिक सेवाका विभिन्न समूह वा विषयका सम्बन्धमा बनेको अन्य नियममा लेखिएको कुरामा सोही बमोजिम र नलेखिएका कुराहरूमा यस नियमावली बमोजिम हुनेछ ।

१११. अनुसूचीमा हेरफेर वा थपघट गर्नेः नेपाल सरकारले आवश्यक देखेमा राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी अनुसूचीमा आवश्यक हेरफेर वा थपघट गर्न सक्नेछ ।

११२. खारेजी र बचाउः (१) देहायका नियमहरू खारेज गरिएका छन्ः–

(क) सैनिक बिदा नियमहरू, २०१९
(ख) शाही सैनिक नियुक्ति, प्रमोशन र अरु विविध व्यवस्था साधारण नियमहरू, २०२०
(ग) केटा (भर्ना तथा सेवा शर्त) नियमहरू, २०२८
(घ) शाही नेपाली सेना (निवृत्तभरण, उपदान र अन्य सुविधा) नियमावली, २०३३
(ङ) शाही नेपाली सेना (दैनिक तथा भ्रमण भत्ता) नियमावली, २०३३
(च) सैनिक प्रहरी सम्बन्धी नियमावली, २०५८ को नियम ४ ।
(२) उपनियम (१) मा उल्लिखित नियमहरू बमोजिम भए गरेको काम कारबाही

यसै नियमावली बमोजिम भए गरेको मानिनेछ ।