परिच्छेद–५ ठेकेदारको दायित्व

परिच्छेद–५ ठेकेदारको दायित्व

२६. कार्य सञ्चालनका स्तरहरू : (१) करार क्षेत्रबाट दीर्घकालीन दृष्टिकोणबाट अधिकतम मात्रामा पेट्रोलियम उपलब्ध गर्न (टु माक्सिमाइज दि अल्टिमेट इकोनोमिक रिकभरी अफ पेट्रोलियम) तथा सक्षम र सुरक्षित तरिकाले पेट्रोलियमको अन्वेषण तथा उत्पादनको निमित्त तयार भएको प्रचलित पेट्रोलियम उद्योगको सर्वमान्य स्तर तथा ऐन, नियमानुसार ठेकेदारले लगनशीलताका bसाथ पेट्रोलियम कार्य सञ्चालन गर्नेछ ।
(२) पेट्रोलियम कार्यमा प्रयोग गरिने मालसामान, उपकरण र सुविधाहरू सर्वमान्य इञ्जिनीयरिङ्ग स्तर अनुरूपको हुनु पर्नेछ र राम्रो चालू हालतमा राख्नु पर्नेछ ।
(३) ठेकेदारले पेट्रोलियम कार्य सञ्चालन गर्दा,
(क) करार क्षेत्रमा फेला परेको र उत्पादन गरिएको पेट्रोलियम चुहिएर वा अन्य किसिमले खेर नजाने व्यवस्था गर्नेछ ।
(ख) नजिकको पेट्रोलियम, पानीयुक्त भू–रचना र अन्य प्राकृतिक स्रोतलाई हुने नोक्सानीबाट जोगाउनेछ ।
(ग) पेट्रोलियम भएको भू–रचनामा पानीको अवाँचित प्रवेश रोक्नु पर्नेछ ।
(घ) वातावरणमा पर्ने नोक्सानी वा प्रदूषण रोक्न आवश्यक सबै निवारक उपायहरू अपनाउनेछ ।

२७. नापतौल : (१) ठेकेदारले करार क्षेत्रबाट उत्पादन गरेको र बिक्री वा खर्च गरेको पेट्रोलियमको नापतौल लिन आवश्यक उपकरणहरू उपलब्ध गर्ने, जडान गर्ने र नापतौल लिने कार्य गर्नेछ । त्यस्तो उपकरण बदल्न वा मर्मत गर्न आवश्यक वा उपयुक्त देखिएमा ठेकेदारले विभागलाई सूचना दिनेछ ।
(२) नेपाल सरकारले पेट्रोलियमको नापतौल लिने कार्य वा त्यसको निमित्त प्रयोग गरिएको उपकरणहरू आफ्नै खर्च र जोखिममा आफैले वा आफूले छानेको योग्य प्राविधिज्ञबाट कुनै पनि समयमा निरीक्षण गर्न वा गराउन सक्नेछ ।

२८. प्रतिवेदन र सूचना : (१) ठेकेदारले विभागलाई पेट्रोलियमसम्बन्धी सबै कार्यहरूबारे नियमित र पूर्णरूपले सँचित गरी राख्नु पर्नेछ । ठेकेदारले विभागलाई प्रत्येक निर्धारित पेट्रोलियम कार्यको पूर्व सूचना दिनु पर्नेछ । नेपाल सरकारलाई आफ्नै खर्च र जोखिममा सबै पेट्रोलियम कार्यहरू सुपरिवेक्षण गर्ने अधिकार हुनेछ । ठेकेदारले नेपाल सरकारको मनासिब माफिकको संख्याको प्रतिनिधिहरूलाई आपसमा मञ्जुर गरिएबमोजिमको शर्त बन्देजमा स्थानीय यातायात
र बसोवासको व्यवस्था मिलाउनेछ ।
(२) ठेकेदारले प्रत्येक त्रैमासिक अवधि व्यतीत भएको तीस (३०) दिनभित्र सो त्रैमासिक अवधिमा गरेका पेट्रोलियम कार्यहरूको प्रतिवेदन र पेट्रोलियम खर्चको विवरण र प्रत्येक वर्ष व्यतीत भएको नब्बे (९०) दिनभित्र सो वर्षमा गरेको सबै पेट्रोलियम कार्यको प्रतिवेदन र पेट्रोलियम खर्चको विवरण विभागलाई दिनेछ । त्यस्तो त्रैमासिक एवं वार्षिक प्रतिवेदनहरूमा विभागले तोकेबमोजिमका सबै सूचनाहरू समावेश भएको हुनु पर्नेछ ।
(३) ठेकेदारले नियम वा यस सम्झौताबमोजिम करार क्षेत्र र पेट्रोलियम कार्यसम्बन्धी दिनुपर्ने प्रतिवेदनहरू तथ्यांक र सूचना तथा तिनीहरूको विश्लेषण तथा विवेचना निर्धारित समयमा विभागलाई उपलब्ध गर्नेछ ।
२९. गोपनीयता : (१) यस सम्झौताबमोजिम एकले अर्कोलाई उपलब्ध गराएको सबै जानकारी, कागजात, तथ्यांक र वस्तुहरू एकले अर्कोलाई उपलब्ध गराएको मितिले कम्तीमा चौबीस
(२४) महीनासम्म देहायका कुराहरूको अधीनमा रही गोप्य राखिनेछ :
(क) ठेकेदारले परित्याग गरिसकेको क्षेत्र वा करार क्षेत्रबाहेकको क्षेत्रसित सम्बन्धित जानकारी, कागजात, तथ्यांक र वस्तुहरू विभागले अरू कसैलाई जुनसुकै समयमा पनि उपलब्ध गराउन सक्नेछ ।
(ख) ठेकेदारले उपलब्ध गराएको जानकारी, कागजात, तथ्यांक र वस्तुहरूको पुनरावलोकन एवं विश्लेषण गर्नको लागि जुनसुकै वखत विभाग वा ठेकेदारले गोपनियता कायम रहने व्यवस्था गरी अरू कसैलाई अनुरोध
गर्न सक्नेछ ।
(ग) प्राविधिक प्रतिवेदनहरू व्यावसायिक लेख र अन्य जानकारीहरू अर्को पक्षको अग्रीम लिखित सहमति लिएर प्रकाश गर्न सक्नेछ ।
(२) ठेकेदारले त्यस्तो जानकारी, कागजात, तथ्यांक र वस्तुहरू विभागले पूर्वस्वीकृति नदिएसम्म र त्यस्तो जानकारी, कागजात, तथ्यांक र वस्तुहरू प्राप्त गर्ने व्यक्तिले ती कुराहरू विभागलाई मान्य हुने ढाँचा र तरिकामा गोप्य राख्न कबूल नगरेसम्म उपदफा (१) मा तोकिएको अवधिभित्र कुनै पनि व्यक्ति (ठेकेदारसँग सम्बद्ध कम्पनीसमेत) लाई बिक्री गर्न,
कुनै किसिमले दिन वा प्रकट गर्न हुँदैन ।
(३) ठेकेदार (र दफा ६३ अन्तर्गत संयुक्त रूपमा ठेकेदार भएका प्रत्येक व्यक्तिसमेत) को यस दफा अन्तर्गतको दायित्वहरू यो सम्झौता रद्द भएपछि पनि वा संयुक्त रूपमा ठेकेदार भएका व्यक्ति यस सम्झौताबाट अलग भएपछि पनि कायम रहनेछ ।
(४) पहिले जनसाधारणको जानकारीमा आइसकेको वा प्राप्त गर्ने पक्षसँग रहेको जानकारी, कागजात, तथ्यांक र वस्तुहरूको सम्बन्धमा यो दफा लागू हुनेछैन ।
३०. कार्य शुरु गर्ने र चालू राख्ने दायित्व : (१) ठेकेदारले लागू मितिले नब्बे (९०) दिनभित्र अन्वेषण कार्यहरू थाल्नेछ र त्यस्तो कार्यहरू अन्वेषण अवधिभर चालू राख्नेछ ।
(२) ठेकेदारले विभागबाट सम्भाव्यता कार्यक्रम र बजेट स्वीकृत भएपछि कार्यक्रममा उल्लिखित समय तालिकाबमोजिम सम्भाव्यता कार्य शुरु गर्नेछ । ठेकेदारले विभागबाट विकास कार्यक्रम र बजेट स्वीकृत भई उत्पादन अनुमति जारी भएपछि कार्यक्रममा उल्लिखित समय तालिकाबमोजिम विकास कार्य शुरु गर्नेछ ।
(३) ठेकेदारले व्यापारिक उत्पादन शुरु गरेपछि व्यापारिक उत्पादन सम्भव भएसम्म उत्पादन चालू राख्नेछ ।
(४) ठेकेदारले उपयुक्त प्राविधिक कारण र विभागको पूर्व स्वीकृति बिना कुनै पेट्रोलियम कार्य स्थगित गर्ने छैन । शङ्कटकालीन अवस्था वा त्यस्तै अन्य कारण उत्पन्न भई जीउज्यानमा चोटपटक वा गम्भीर क्षति पुग्ने अवस्थामा अस्थायी रूपले स्थगित गर्न त्यस्तो पूर्व स्वीकृति आवश्यक पर्नेछैन ।

३१. प्राकृतिक ग्याँसको संरक्षण : कच्चा तेलसित संलग्न रहेको पेट्रोलियम कार्यमा प्रयोग नगरेको वा यस सम्झौताबमोजिम विकास वा बिक्री नगरेको प्राकृतिक ग्याँसलाई पुनः जमीनमुनि प्रवेश गराइनेछ । तर प्राविधिक परिस्थितिले आवश्यक भएको अवस्थामा उचित अवधिको लागि तेल क्षेत्रको प्रचलनानुसार विभागले प्राकृतिक ग्याँसलाई बाल्न अनुमति दिन सक्नेछ र विभागको स्वीकृति लिएर बालिएको प्राकृतिक ग्याँस पेट्रोलियम कार्यमा प्रयोग भएको मानिनेछ ।
३२. बीमा : ठेकेदारले सम्झौता अवधिभरका लागि अन्तर्राष्ट्रिय पेट्रोलियम उद्योगको प्रचलन अनुकूलको जोखीम र रकमको बीमा गरी राख्नुको साथै विभाग र ठेकेदारले आपसमा मञ्जुर गरेबमोजिमका शर्तमा थप बीमा समेत गर्नेछ । विभाग र ठेकेदारले वर्षैपिच्छे बीमा कार्यक्रमको पुनरावलोकन गर्नेछन् र विभागले तोकिदिएबमोजिम त्यस्तो बीमा कार्यक्रममा हेरफेर गरिनेछ । त्यसरी बीमा गरेको प्रमाण विभागले मागेमा मनासिब समयभित्र ठेकेदारले विभागलाई उपलब्ध गर्नेछ ।

३३. स्थायी सुविधाहरू :(१) ठेकेदारले पेट्रोलियम कार्यको सम्बन्धमा उत्पादन क्षेत्रमा आवश्यक पर्ने सबै सुविधाहरूको निर्माण, सञ्चालन, मर्मत तथा सम्भार गर्नेछ ।
(२) ठेकेदारलाई दफा ५३ अन्तर्गत जग्गा प्राप्त गर्ने र उत्पादन क्षेत्रबाहिर नेपालभित्र पेट्रोलियम कार्यको लागि आवश्यक पर्ने सडक, पाइप लाइन र अन्य यातायात, सञ्चार तथा सञ्चय सुविधाहरूको निर्माण, सञ्चालन, मर्मत तथा सम्भार गर्ने अधिकार हुनेछ । तर विकास कार्यक्रम र बजेट विभागबाट स्वीकृत भएको हुनु पर्नेछ ।
(३) उत्पादन क्षेत्रबाहिर नेपालभित्र पेट्रोलियम कार्यको लागि ठेकेदारलाई चाहिने कुनै त्यस्तो सुविधाहरूको निर्माण, सञ्चालन, मर्मत तथा सम्भार नेपाल सरकारले गरेमा ठेकेदारलाई त्यस्तो सुविधाहरूको सञ्चालन, मर्मत तथा सम्भारमा लागेको खर्च, ह्रास कट्टी, व्याज तथा मनासिब मुनाफा वापत नेपाल सरकारलाई आफूले प्रयोग गरेको अनुपातमा दस्तुर
तिरी त्यस्तो सुविधाहरू उपभोग गर्ने अधिकार हुनेछ ।
(४) भाडामा लिइएका वा अस्थायी प्रयोगको लागि आयात गरिएका सम्पत्तिहरू बाहेक पेट्रोलियमको अन्वेषण, उत्पादन, शुद्धीकरण, ढुवानी वा सञ्चयको निमित्त जडान गरिएका अन्य सबै सम्पत्तिहरू तथा निर्माण गरिएका सबै स्थायी सुविधाहरू जडान वा निर्माण कार्य पूरा भएपछि नेपाल सरकारको सम्पत्ति हुनेछ । नेपाल सरकारले त्यस्तो सुविधाहरू तथा सम्पत्तिहरूको सबै वा केही भाग यस सम्झौताको अन्त्यमा ठेकेदारलाई निजकै खर्चमा हटाउन आदेश दिन सक्नेछ र त्यसरी हटाइएको सुविधाहरू तथा सम्पत्तिहरूको स्वामित्व ठेकेदारमा सर्नेछ ।
(५) नेपालमा उत्पादन क्षेत्रभित्र वा बाहिर ठेकेदारले निर्माण गरेको पूर्वाधारसम्बन्धी सुविधाहरू (सडक, पाइपलाइन र अन्य यातायात, सञ्चार तथा सञ्चय सम्बन्धी सबै सुविधाहरू समेत) नेपाल सरकारले आपतकालीन अवस्थामा वा त्यस्तो सुविधाहरू ठेकेदारले पूर्ण क्षमतामा प्रयोग नगरेको अवस्थामा नेपाल सरकार तथा अन्य व्यक्तिहरूको प्रयोगको निमित्त उपलब्ध गराउन लगाउन सक्नेछ । तर अन्य व्यक्तिहरूले प्रयोग गर्दा ठेकेदारले सञ्चालन गरेको पेट्रोलियम कार्यको सक्षमता तथा आर्थिक हितमा खास तवरले कुनै असर नपर्ने हुनु पर्नेछ । त्यस्तो पूर्वाधारसम्बन्धी सुविधाहरू प्रयोग गर्ने प्राथमिक अधिकार ठेकेदारलाई हुनेछ । नेपाल सरकार वा अन्य कुनै व्यक्तिले त्यस्तो सुविधाहरू प्रयोग गर्दा त्यस्तो सुविधाहरूको सञ्चालन, मर्मत तथा सम्भारमा लागेको खर्चको साथै आपसी मञ्जुरीबमोजिम ह्रास कट्टी, व्याज तथा मुनासिब मुनाफा वापत ठेकेदारलाई आफूले प्रयोग गरेको अनुपातमा दस्तुर तिर्नु पर्नेछ ।