परिच्छेद ५, साझेदारीको बिघटन

परिच्छेद ५, साझेदारीको बिघटन

२९. साझेदारी बिघटन हुने – सबै साझेदारका मञ्जूरीले वा निजहरुका बीचमा भएका कबुलियतबमोजिम साझेदारी बिघटन हुन सक्नेछ ।
३०. लिखित सूचनाद्वारा बिघटन हुने – कुनै साझेदारी अनिश्चित समयको निमित्त चलाईएको छ भने जुनसुकै समयमा जुनसुकै साझेदारले अरु साझेदारहरुलाई लिखित सूचना दिई साझेदारी बिघटन गराउन सक्नेछ । साझेदारहरुको बीचमा अन्यथा मञ्जूरी नभएको भए त्यस्तो सूचनामा लेखिएको मितिदेखि वा मिति नतोकिएको भए सूचना तामेल भएको मितिदेखि साझेदारी बिघटन भएको मानिनेछ ।
३१. जुनसुकै बखत साझेदारी बिघटन हुन सक्ने – साझेदारहरुमा जुनसुकै व्यहोराको कबुलियत भएको भए पनि कुनै साझेदारले बिशेष कारणबश र खासगरी देहायका परिस्थितिमा साझेदारी बिघटन गराउन सक्नेछ –
(क) कुनै साझेदार आफूले गरेको कबुलियत बमोजिमको साझेदारी कार्यभार सम्हाल्न असमर्थ भएमा, वा
(ख) अर्को साझेदारले फर्मलाई तिर्न बुझाउन पर्ने रकम नतिरेमा वा आफूले साझेदारीको हिस्सा अरु साझेदारको मञ्जूरी बेगर कसैलाई हक छाडी दिएमा, वा
(ग) अर्को साझेदारको हक अदालतबाट भरी भराउमा परेमा, वा
(घ) अर्को साझेदारले फर्मको काम कारवाईमा जालसाज वा असाध्य लापरवाही गरेमा, वा
(ङ) अर्को साझेदारले कैदको सजाय पाएमा ।
३२. कार्यकाल पछि स्वतः बिघटन हुने – साझेदारहरुमा आपसमा भएका कबुलियतको अधीनमा रही कुनै साझेदारी सीमित कालको लागि खडा भएकोमा सो अवधि नाघेपछि वा कुनै एक वा एक भन्दा बढी कामको निमित्त खडा भएकोमा सो काम पूरा भएपछि साझेदारी स्वतः बिघटन   हुनेछ ।
३३. साझेदारी तुरुन्त बिघटन हुने – कुनै साझेदार मरेमा वा साहुको ऋण तिर्न नसक्ने भई दामासाहीमा परेमा साझेदारी तुरुन्त बिघटन हुनेछ ।
३४. उनाउ व्यक्ति प्रतिको दायित्व पूरा गर्नु पर्ने – साझेदारी बिघटन भएको प्रचार प्रकाश नगरिएको वा त्यस्ता विघटनको थाहा जानकारी फर्मसँग सम्वन्धित उनाउ व्यक्तिलाई नभएमा साझेदारी विघटन भएपनि फर्मको नाममा गरेको काम कारवाईबाट उनाउ व्यक्ति प्रतिको दायित्व सबै साझेदारले पूरा गर्नुपर्छ ।
तर, मरेका वा दामासाहीमा परेका साझेदारको ज्येथाबाट निज मरेका वा दामासाहीमा परेका मिति पछिको काम कारवाई बापत तिर्न पर्ने छैन ।
३५. वारेसद्वारा भाग लिन हुने – दफा ३२ को अधिनमा रही हरेक साझेदारले आफू वा आफ्नो वारेसद्वारा साझेदारी विघटनमा भाग लिन हुन्छ ।
३६. बिघटन भएपछि पनि कायम रहने – फर्मको विघटनको काम टुँग्याउनलाई जो चाहिने काम कारवाई र विघटन हुनु पहिले शुरु गरेको अपूरो काम पूरा गर्नलाई साझेदारी विघटन भैसकेपछि पनि फर्मलाई बाध्य गर्न र साझेदारहरुको आपसको हक दायित्व निश्चित गर्ने अधिकार साबिक बमोजिम कायम रहनेछ ।
३७. फर्मको हिसाब फस्र्याउने – साझेदारहरुको बीचमा भएको कबुलियत र दफा ३२ को अधीनमा रही बिघटन भएका फर्मको हिसाब फछ्यौट गर्दा देहाय बमोजिम गर्नुपर्छ –
(क) फर्मको हितमा बाधा नपर्ने गरी फर्मको जायज्येथाको नगदमा परिणत गर्ने,
(ख) पूँजी घटेको समेतको नोक्सानी सबभन्दा पहिले मुनाफाबाट र त्यसबाट नपुगे पूँजीबाट र त्यसबाट पनि नपुगे प्रत्येक साझेदारका घर घरानाबाट भर्ना  गर्नुपर्छ ।
(ग) पूँजीको कमी भर्ना गर्न लगायत फर्मको ज्येथा देहायका क्रम र तरीकाबाट उपयोग गर्नुपर्छ ः
(१) फर्मले उनाउ व्यक्तिहरुलाई तिर्नपर्ने ऋण,
(२) पूँजी बाहेकको साझेदारले दिएका थप कर्जाको दामासाहीले,
(३) साझेदारले बुझाएका पूँजीको दामासाही, र
(४) शेष बाँकी ज्येथाबाट साझेदारहरुको भाग हिस्साबमोजिम मुनाफा बाँड्नमा ।
३८. जायज्येथा भाग नलाग्ने – साझेदारका बीचमा कबुलियत भएको भएपनि फर्मको ऋण भुक्तान नगरी साझेदारमा बण्डा गर्न हुँदैन ।
३९. लिक्विडेटर नियुक्ती गर्ने – फर्मको हिसाब किताब फछ्यौट गर्न नचाहिदो सुस्ती भयो भन्ने सबूद प्रमाण सहित कुनै साझेदारले उजूर गरेमा सम्वन्धित विभागले फर्म बिघटन गर्ने कार्य गर्न एक वा बढी लिक्विडेटर नियुक्त गर्न सक्नेछ । लिक्विडेटर वा लिक्विडेटरहरुले साझेदारी कबुलियत र यो ऐनबमोजिम बिघटनको कार्य र हिसाब किताबको फछ्यौट गर्नुपर्छ । लिक्विडेटरहरुको काम कारवाई सम्वन्धित विभागको नियन्त्रणमा रहनेछ ।
४०. पुनरावेदन गर्न सक्ने – सम्वन्धित विभागले गरेको निर्णय उपर चित्त नबुझ्ने साझेदारले त्यसको सूचना पाएको पैंतीस दिनभित्र सम्वन्धित विभाग उपर -उच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न  सक्नेछ ।