परिच्छेद–३, उम्मेदवारको मनोनयन

परिच्छेद–३, उम्मेदवारको मनोनयन

५. मनोनयन दर्ता गराउन सक्ने:- निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन चाहने संविधान र ऐन बमोजिम योग्यता पुगेको व्यक्तिले आफैँ वा निजको प्रतिनिधि, प्रस्तावक वा समर्थक मार्फत निर्वाचन कार्यक्रमको सूचनामा उल्लिखित मिति र समयमा निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा

अनुसूची–१ बमोजिमको ढाँचामा मनोनयनपत्र दर्ता गर्न वा गराउन सक्नेछ । (२) कुनै दलको तर्फबाट उम्मेदवार हुने व्यक्तिको हकमा उपनियम (१) बमोजिम मनोनयनपत्र दर्ता गर्दा सो दलबाट प्रदान गरिएको अनुसूची–२ बमोजिमको औपचारिक पत्र समेत दाखिला गर्नु पर्नेछ । त्यस्तो औपचारिक पत्र प्रदान गर्ने अधिकार पाएको सो दलको पदाधिकारीले त्यस्तो औपचारिक पत्रको एक प्रति निर्वाचन अधिकृतलाई उपलब्ध गराउनु पर्नेछ ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम मनोनयनपत्र दर्ता गर्दा वा गराउँदा एक जनाले प्रस्ताव र अर्को एक जनाले समर्थन गरी सहिछाप गरेको हुनु पर्नेछ । त्यस्तो प्रस्तावक र समर्थकको नाम ऐनको दफा १७ को उपदफा (२) बमोजिमको मतदाता नामावलीमा दर्ता भएकोे व्यहोरा खुल्ने प्रमाण समेत मनोनयनपत्र साथ संलग्न गर्नु पर्नेछ ।

(४) कुनै व्यक्तिले एउटै पदको निर्वाचनको लागि भिन्नाभिन्नै प्रस्तावक र समर्थक रहेका बढीमा दुई वटा मनोनयनपत्र दर्ता गर्न सक्नेछ ।
(५) उपनियम (१) बमोजिम मनोनयनपत्र दर्ता गर्न अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, प्रमुख, उपप्रमुख, वडा अध्यक्ष तथा वडा सदस्यको हकमा ऐनको दफा ६२ बमोजिम र गाउँ कार्यपालिका वा नगर कार्यपालिकाको महिला र दलित वा अल्पसङ्ख्यक सदस्य र जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख, उपप्रमुख वा सदस्यको हकमा नियम ३२ बमोजिमको रकम आयोगले तोकेको धरौटी खातामा जम्मा गरेको बैंक भौचर वा नगदी रसिद समेत पेश गर्नु पर्नेछ ।

(६) उपनियम (१) बमोजिम पेश भएको मनोनयनपत्र जाँच गर्दा रीतपूर्वकको देखिएमा निर्वाचन अधिकृतले त्यस्तो मनोनयनपत्र दर्ता गरी मनोनयनपत्र दर्ता गर्न ल्याउने व्यक्तिलाई अनुसूची–३ बमोजिमको निस्सा दिनु पर्नेछ ।

(७) उपनियम (६) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि रीत नपुगेको मनोनयनपत्र दर्ता गर्न ल्याएमा रीत नपुगेको जति सच्याउन लगाई त्यस्तो मनोनयनपत्र दर्ता गरिदिनु पर्नेछ । त्यसरी रीत नपुगेको कुरा सच्याउनु पर्ने व्यहोरा नसच्याई मनोनयनपत्र दर्ता गराउन चाहेमा सोही व्यहोरा मनोनयनपत्रमा जनाई मनोनयनपत्र दर्ता गरिदिनु पर्नेछ ।

६ .   मनोनयनपत्र साथ उम्मेदवारले पेश गर्नु पर्ने कागजात :- नियम ५ मा उल्लिखित कागजातको अतिरिक्त उम्मेदवारले मनोनयनपत्र साथ देहायका कागजातहरु समेत पेश गर्नु पर्नेछ :–

(क) नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि,
(ख) वडा अध्यक्ष र वडा सदस्य पदको लागि सम्बन्धित वडाको मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको निस्सा,
(ग) दलित महिला वडा सदस्य पदको लागि सम्बन्धित गाउँपालिका, नगरपालिका वा अधिकार प्राप्त निकायले दिएको दलित समुदायको व्यक्ति भएको प्रमाणित हुने निस्सा,

(घ) अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, प्रमुख र उपप्रमुखको लागि सम्बन्धित गाउँपालिका वा नगरपालिकाको कुनै वडाको मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको निस्सा,
(ङ) गाउँ कार्यपालिका वा नगर कार्यपालिकाको महिला सदस्य पदको लागि सम्बन्धित गाउँसभा वा नगरसभाको सदस्य रहेको निस्सा,
(च) गाउँ कार्यपालिका वा नगर कार्यपालिकाको दलित वा अल्पसङ्ख्यक सदस्य पदको लागि सम्बन्धित गाउँपालिका वा नगरपालिकाको मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको निस्सा,

(छ) गाउँ कार्यपालिका, नगर कार्यपालिका वा जिल्ला समन्वय समितिको दलित वा अल्पसङ्ख्यक सदस्य पदको लागि सम्बन्धित गाउँपालिका, नगरपालिका वा अधिकार प्राप्त निकायले दिएको दलित वा अल्पसङ्ख्यक समुदायको व्यक्ति
भएको प्रमाणित हुने निस्सा,
(ज) जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख, उपप्रमुख र सदस्य पदको लागि सम्बन्धित जिल्लाभित्रका गाउँसभा वा नगरसभाको सदस्य रहेको निस्सा । उम्मेदवारको नामावलीको सूची प्रकाशन गर्ने :-

७. निर्वाचन अधिकृतले मनोनयनपत्र दर्ता गर्ने समय समाप्त भएपछि नियम ५ बमोजिम दर्ता भएकोे मनोनयनपत्रमा उल्लिखित उम्मेदवारहरुको नामावली अनुसूची–४ बमोजिमको ढाँचामा तयार गरी आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ ।

८. उम्मेदवारको विरोधमा उजुरी दिन सक्ने :- नियम ७ बमोजिम प्रकाशित उम्मेदवारको नामावलीमा नाम समावेश भएकोउम्मेदवारको योग्यताको सम्बन्धमा कुनै उम्मेदवार वा निजको निर्वाचन प्रतिनिधिले उजुरी दिन चाहेमा निर्वाचन कार्यक्रममा उल्लिखित मिति र समयमा निर्वाचन अधिकृत समक्ष अनुसूची–५ बमोजिमको ढाँचामा उजुरी दिन सक्नेछ ।

९. मनोनयनपत्र जाँच गर्ने

(१) निर्वाचन अधिकृतले नियम ५ बमोजिम दर्ता भएको मनोनयनपत्र जाँच गर्दा नियम ८ बमोजिम कुनै उम्मेदवारको विरोधमा उजुरी परेको रहेछ भने सो सम्बन्धमा समेत आवश्यक जाँचबुझ गरी निर्णय गर्नु पर्नेछ ।
(२) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (१) बमोजिम मनोनयनपत्रको जाँच गर्दा कुनै मनोनयनपत्र रीत नपुगेको देखिएमा त्यस्तो मनोनयनपत्र खारेज गर्नु पर्नेछ ।
(३) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (१) बमोजिम मनोनयनपत्रको जाँच गर्दा कुनै व्यक्तिको एकभन्दा बढी मनोनयनपत्र दर्ता भएकोेमा त्यस्ता मनोनयनपत्रहरु रीतपूर्वक देखिएमा सम्बन्धित उम्मेदवार वा निजको प्रतिनिधिलाई कुनै एउटा मनोनयनपत्र कायम गर्न लगाई अर्को मनोनयनपत्र खारेज गर्नु पर्नेछ । तर सम्बन्धित उम्मेदवार वा निजको प्रतिनिधि उपस्थित नभएमा निर्वाचन अधिकृतले पहिले दर्ता भएको मनोनयनपत्र कायम गरी अर्को मनोनयनपत्र खारेज गर्नेछ ।

१०. उम्मेदवारको नामावली तयार गर्ने :- निर्वाचन अधिकृतले नियम ९ बमोजिम मनोनयनपत्रको जाँच गरिसकेपछि कानून बमोजिम रीत पुगेका मनोनयनपत्र बमोजिमका उम्मेदवारहरुको नामावली अनुसूची–६ बमोजिमको ढाँचामा तयार गरी त्यसको एक प्रति आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ ।

११:- उम्मेदवारले नाम फिर्ता लिन सक्ने :- (१) नियम १० बमोजिम उम्मेदवारको नामावली प्रकाशन भएपछि कुनै उम्मेदवारले ऐनको दफा २३ बमोजिम नाम फिर्ता लिन चाहेमा अनुसूची–७ बमोजिमको ढाँचामा निर्वाचन अधिकृतसमक्ष लिखित सूचना दिनु पर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिम कुनै उम्मेदवारको नाम फिर्ता लिने निवेदन प्राप्त भएमा निर्वाचन अधिकृतले सो सम्बन्धमा जाँच गर्दा व्यहोरा मनासिब देखेमा त्यस्तो उम्मेदवारको नाम उम्मेदवारको नामावलीबाट हटाउनु पर्नेछ ।

१२. उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने :- नियम ११ बमोजिम उम्मेदवारले नाम फिर्ता लिन तोकिएको समायावधि समाप्त भएपछि निर्वाचन अधिकृतले बाँकी रहेका उम्मेदवारको अन्तिम नामावली अनुसूची–८ बमोजिम तयार गरी आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गरी त्यसको एक प्रति आयोगमा पठाउनु पर्नेछ ।

१३:- निर्विरोध निर्वाचित भएको घोषणा :

(१) ऐनको दफा २५ बमोजिम कुनै उम्मेदवार निर्विरोध निर्वाचित भएमा निर्वाचन अधिकृतले अनुसूची–९ बमोजिम त्यस्तो उम्मेदवार निर्विरोध निर्वाचित भएको घोषणा गर्नु पर्नेछ र सो घोषणाको एकप्रति आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गरी सोको जानकारी आयोगलाई तुरुन्त गराउनु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम निर्विरोध निर्वाचित भएको उम्मेदवारलाई त्यस्तो स्थानीय तहको निर्वाचन परिणाम प्राप्त भएपछि मात्र प्रमाणपत्र दिइनेछ ।

१४.  निर्वाचन चिन्ह :- (१) निर्वाचन अधिकृतले ऐनको दफा २६ को उपदफा (६) बमोजिमका दलका उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा त्यस्तो दलको निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नु पर्नेछ ।

(२) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (१) बमोजिम निर्वाचन चिन्ह प्राप्त नगर्ने दलको उम्मेदवार वा स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा आयोगले स्वतन्त्र रुपमा खडा भएका उम्मेदवारले प्रयोग गर्ने गरी निर्धारण गरेका निर्वाचन चिन्हहरुको समूहबाट निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नु पर्नेछ ।

(३) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (२) बमोजिम निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा त्यस्ता उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिन्ह रोज्न लगाई उम्मेदवार वा निजको प्रतिनिधिको रोहवरमा निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नु पर्नेछ । तर निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा कुनै उम्मेदवार वा निजको प्रतिनिधि उपस्थित नभएमा उपस्थित उम्मेदवार वा निजको प्रतिनिधिले रोजी बाँकी रहेको निर्वाचन चिन्हबाट निर्वाचन अधिकृतले निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नेछ ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम निर्वाचन चिन्ह रोज्न लगाउँदा एक भन्दा बढी उम्मेदवारले एउटै निर्वाचन चिन्ह रोजेमा त्यस्तो उम्मेदवारको नामको वर्णानुक्रमको आधारमा निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नु पर्नेछ ।
(५) निर्वाचन अधिकृतले यस नियम बमोजिम निर्वाचन चिन्ह प्रदान गरेको सूचना अनुसूची–१० बमोजिम आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गरी सोको जानकारी आयोगमा तुरुन्त पठाउनु पर्नेछ ।

१५.  उम्मेदवारलाई परिचयपत्र दिने :- नियम १२ बमोजिम प्रकाशित उम्मेदवारको अन्तिम नामावलीमा नाम कायम रहेको उम्मेदवारलाई निर्वाचन अधिकृतले अनुसूची–११ बमोजिमको उम्मेदवार परिचयपत्र दिनेछ ।