परिच्छेद–७ सभाले निर्णय गर्ने तरिका

परिच्छेद–७ सभाले निर्णय गर्ने तरिका

४०. प्रश्नद्वारा निर्णय हुने ः संविधानसभामा विचाराधीन रहेको प्रस्तावलाई अध्यक्षले संविधानसभाको
निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्दा प्रश्नको रूपमा पेश गर्नु पर्नेछ ।

४१. निर्णयार्थ प्रश्न पेश गर्ने विधि ः (१) प्रस्तावमाथि छलफल समाप्त भएपछि सो प्रस्तावको पक्षमा
हुने सदस्यहरूलाई “हुन्छ”, विपक्षमा हुने सदस्यहरूलाई “हुन्न” र तटस्थ रहन चाहने
सदस्यहरुलाई “मत दिन्न” भन्ने शब्द सुनिने गरी उच्चारण गर्नु भनी अध्यक्षले प्रश्नहरू क्रमशः
निर्णयार्थ पेश गर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिम प्रस्तावलाई निर्णयार्थ पेश गरेपछि अध्यक्षले “हुन्छ” वा “हुन्न”
भन्ने सदस्यहरूमध्ये जुन पक्षको बहुमत भएको ठह¥याउ“छ सो कुराको घोषणा गर्नेछ र अध्यक्षको
विचारप्रति नियम ४२ बमोजिम असहमति प्रकट नगरिएमा अध्यक्षको घोषणा संविधानसभाको
निर्णय मानिनेछ । यसरी निर्णयको निमित्त प्रस्तुत प्रस्तावमा हुन्छ, हुन्न र मत दिन्न भन्ने मतको
संख्या यकिन गरी अभिलेख राख्नु पर्नेछ ।
(३) अध्यक्षद्वारा कुनै प्रस्ताव निर्णयार्थ पेश गरिसकेपछि सो प्रस्तावमाथि छलफल गर्न वा
संशोधन प्रस्तुत गर्न वा स्थगन प्रस्ताव पेश गर्न पाइने छैन ।

४२. विभाजन ः (१) नियम ४१ को उपनियम (२) बमोजिम अध्यक्षको विचारप्रति कम्तीमा
एकसठ्ठीजना सदस्यहरूले आ–आफ्नो स्थानमा उभिई असहमति प्रकट गरेमा अध्यक्षले “हुन्छ”,
“हुन्न” र “मत दिन्न” भन्ने सदस्यहरूलाई देहाय बमोजिमको कुनै तरीकाले विभाजन गरी मत
सङ्कलन गर्नेछ ः–
(क) प्रत्येक सदस्यलाई “हुन्छ” वा “हुन्न” वा“मत दिन्न” भन्ने शब्द
उच्चारण गर्न लगाई,
(ख) “हुन्छ” वा “हुन्न” वा “मत दिन्न” भन्ने पूर्जा वितरण गरेर,
(ग) “हुन्छ” र “हुन्न” भन्ने दुबै थरी सदस्यहरूलाई भिन्नाभिन्नै ढोकाबाट
उपकक्ष (लवी) मा प्रवेश गराएर र “मत दिन्न’ भन्ने सदस्यहरुलाई
यथास्थानमा नै राखेर, वा
(घ) स्वचालित मत अभिलेखयन्त्र सञ्चालन गरेर ।
(२) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि विभाजनको माग अध्यक्षलाई
अनावश्यक लागेमा विभाजनको आदेश दिनुभन्दा पहिले “हुन्छ”, “हुन्न” र “मत दिन्न” भन्ने
सदस्यहरूलाई आ–आफ्नो स्थानमा क्रमशः उठ्न लगाई संख्या गणना गरी संविधानसभाको निर्णय
निश्चय गर्न सक्नेछ ।
(३) उपनियम (१) बमोजिम “हुन्छ”, “हुन्न” र “मत दिन्न’ भन्ने पूर्जाहरू वितरण गर्दा
“हुन्छ” भन्ने पूर्जा “हरियो, “हुन्न” भन्ने पूर्जा “रातो र “मत दिन्न” भन्ने पूर्जा “नीलो” रङ्गको
हुनेछ र त्यस्तो पूर्जामा सदस्यले आफ्नो क्रमसंख्या र नाम उल्लेख गरी सही समेत गर्नु पर्नेछ ।
(४) उपनियम (१) बमोजिम मत सङ्कलन गर्न स्वचालित मत अभिलेखयन्त्र प्रयोग
भएकोमा,–
(क) कुनै सदस्य कुनै कारणवश सो यन्त्र सञ्चालन गर्न असमर्थ छ भन्ने
अध्यक्षलाई लागेमा संविधानसभाको निर्णय सुनाउनु अघि निजसँग सोधेर
पनि मत गणना गर्न सक्नेछ,
(ख) कुनै सदस्यले स्वचालित मत अभिलेखयन्त्रको गलत बिन्दु थिचेको कारणले
गलत मतदान हुन गएमा संविधानसभाको निर्णय सुनाउनु अघि अध्यक्षको
ध्यान आकर्षित गरी आफ्नो मतदान सच्याउन सक्नेछ ।
(५) उपनियम (१) वा (२) बमोजिम सङ्कलित मतगणनाको परिणाम अध्यक्षले तत्काल
सुनाउनेछ र त्यसप्रति कसैले पनि असहमति प्रकट गर्न पाउने छैन ।
(६) कुनै प्रस्तावलाई खण्ड खण्ड गरी एकभन्दा बढी प्रश्नको रूपमा निर्णयार्थ राख्न सक्ने
अधिकार अध्यक्षलाई हुनेछ । मत सङ्कलक तोक्ने र विभाजनको अन्य कार्यविधि निर्धारण गर्ने
अधिकार समेत अध्यक्षलाई हुनेछ ।