परिच्छेद–९ प्रस्ताव र तत्सम्बन्धी कार्यविधिहरू

परिच्छेद–९ प्रस्ताव र तत्सम्बन्धी कार्यविधिहरू

४९. प्रस्तावबिना छलफल गर्न नसकिने ः (१) संविधान र यस नियमावलीमा अन्यथा लेखिएकोमा
बाहेक प्रस्तावबिना बैठकमा कुनै कुरामाथि छलफल गर्न सकिने छैन ।
(२) बैठकमा पेश हुने प्रस्तावमा अध्यक्षको स्वीकृति प्राप्त भएको हुनु पर्नेछ । प्रस्तावको
मूल भावनामा असर नपर्ने गरी अध्यक्षले प्रस्तावक सदस्यसंग परामर्श गरी प्रस्तावमा आवश्यक
संशोधन गर्न सक्नेछ ।

५०. प्रस्ताव सम्बन्धी शर्तहरू ः (१) देहायको कुनै कुरा रहेको प्रस्ताव स्वीकार्य हुने छैन ः–
(क) संविधानसभाको कार्य क्षेत्रभन्दा बाहिरको विषयवस्तु भएकोे,
(ख) एकभन्दा बढी विषयहरू समावेश भएको,
(ग) विषयवस्तु अस्पष्ट, अनिश्चित वा महत्वहीन भएको,
(घ) कोरा तर्क, अनुमान, व्यंग्योक्ति, असम्बद्ध, आक्षेपयुक्त वा अरू कुनै
अनुमानित वा आपत्तिजनक कुरा रहेको,
(ङ) व्यवस्थापिका–संसदको जिम्मेवारी भित्र पर्ने विषय भएको ।

५१. प्रस्ताव स्वीकारयोग्य छ वा छैन भन्ने निर्णय गर्ने ः कुनै प्रस्ताव स्वीकारयोग्य छ वा छैन भन्ने
कुराको निर्णय अध्यक्षले गर्नेछ र त्यसरी निर्णय गर्दा अध्यक्षले कारण खुलाई प्रस्तावको कुनै अंश
वा पुरै प्रस्ताव अस्वीकार गर्न सक्नेछ ।

५२. छलफलको दिन र समयावधि तोक्ने ः (१) अध्यक्षले संविधानसभाको कार्यबोझलाई ध्यानमा राखी
प्रस्तावमाथि छलफल गर्ने दिन र समयावधि तोक्न सक्नेछ ।
(२) छलफलको निमित्त निर्धारित समयावधि समाप्त भएपछि छलफल समाप्त हुनेछ र
यस नियमावलीमा अन्यथा लेखिएकोमा बाहेक अध्यक्षले मूल विषयमाथि निर्णय प्राप्त गर्नका
लागि आवश्यक सबै प्रश्नहरू निर्णयार्थ बैठकमा पेश गर्नेछ ।

५३ प्रस्ताव निष्क्रिय हुने ः (१) बैठकमा प्रस्ताव पेश गर्ने अनुमति प्राप्त भईसकेपछि पनि पेश
नगरिएको प्रस्ताव स्वतः निष्क्रिय हुनेछ ।
(२) यस नियमावलीमा अन्यथा लेखिएकोमा बाहेक संविधानसभाको अघिल्लो बैठकमा कुनै
प्रस्तावद्वारा छलफल गरिएको वा निर्णय भइसकेको वस्तुतः उही कुरा कुनै अन्य प्रस्ताव वा
संशोधनद्वारा पुनः उठाउन पाइने छैन ।

५४. निर्धारित समय अगावै छलफल गर्न नपाइने ः बैठकमा छलफल गर्नको निमित्त समय निर्धारित
भईसकेको कुनै विषयमाथि त्यस्तो निर्धारित समय अगावै छलफल गर्नका लागि कुनै प्रस्ताव वा
संशोधन ल्याउन पाइने छैन ।

५५. प्रस्ताव फिर्ता लिन सकिने ः (१) संविधानसभा सचिवालयमा दर्ता भईसकेको प्रस्ताव अध्यक्षको
अनुमति लिई प्रस्तावकले लिखित निवेदनद्वारा फिर्ता लिन सक्नेछ ।
तर बैठकमा पेश भईसकेको प्रस्ताव बैठकको अनुमतिबिना फिर्ता लिन सकिने छैन र
प्रस्तावमाथि कुनै संशोधन पेश भएको अवस्थामा त्यस्तो संशोधनको टुङ्गो नलागेसम्म प्रस्ताव
फिर्ता लिन सकिने छैन ।
(२) एकभन्दा बढी सदस्यहरूले वस्तुतः उही कुरामा एकभन्दा बढी प्रस्तावहरू पेश गरेमा
गोलाप्रथाद्वारा निर्धारित एउटा प्रस्तावमा मात्र छलफल हुनेछ ।

५६ प्रस्तावको सूचना ः प्रस्ताव पेश गर्न चाहने सदस्यले सो कुराको लिखित सूचना महासचिव वा
सचिवलाई दिनु पर्नेछ ।

५७. प्रस्तावको सम्बन्धमा अपनाइने कार्यप्रणाली ः यस नियमावलीको अन्य परिच्छेदहरु अन्तर्गत
ल्याइने प्रस्तावको सम्बन्धमा सोही परिच्छेदमा लेखिए बमोजिमको कार्यप्रणाली अपनाइनेछ र
त्यस्ता परिच्छेदहरूमा नलेखिएका कुराहरूको हकमा यस परिच्छेद र परिच्छेद–१० मा लेखिएका
कुराहरू लागू हुनेछन् ।

५८. अन्य प्रस्ताव पेश गर्न नसकिने ः नियम ५९ बमोजिमका प्रस्तावहरू बाहेक यस परिच्छेद
अन्तर्गत सूचना विना अरू कुनै प्रस्ताव पेश गर्न पाइने छैन ।
५९. सूचनाबिना पनि प्रस्ताव पेश गर्न सकिने ः (१) यस परिच्छेदमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको
भए तापनि अध्यक्षको अनुमति लिई देहायको कुनै प्रस्ताव सूचनाबिना पनि पेश गर्न सकिनेछ ।
त्यस्तो प्रस्तावद्वारा कुनै विवादास्पद विषय उठाउन पाइने छैन ः–
(क) धन्यवाद ज्ञापन गर्ने,
(ख) बैठक स्थगित गर्ने,
(ग) प्रस्ताव तथा संशोधन फिर्ता लिने,
(घ) बधाई दिने वा शोक प्रकट गर्ने,
(ङ) छलफल स्थगित गर्ने,
(च) छलफलको अवधि बढाउने,
(छ) बैठकको अवधि बढाउने, वा
(ज) छलफल समाप्त गर्ने ।
(२) उपनियम (१) मा उल्लिखित प्रस्तावका सम्बन्धमा अध्यक्षको अनुमति प्राप्त भै
बैठकमा प्रस्ताव पेश भएपछि अध्यक्षले त्यस्तो प्रस्तावलाई बैठकको निर्णयार्थ पेश गर्नेछ ।