परिच्छेद–१८ सदस्यको आचरण र सोको अनुगमन सम्बन्धी व्यवस्था

परिच्छेद–१८ सदस्यको आचरण र सोको अनुगमन सम्बन्धी व्यवस्था

१४५. पालना गर्नु पर्ने आचार संहिता (१) संविधानसभाका पदाधिकारी तथा सदस्यहरुले संविधान
बमोजिमको उत्तरदायित्व पूरा गर्न तथा निजहरुको काम कारवाहीमा सार्बजनिक विश्वास कायम
गर्न निम्न बमोजिमका आचार सहिताको पालना गर्नेछन् ः–
(क) संविधानसभाको लक्ष्य पूर्ति गर्ने तथा सो उद्देश्यका लागि यस
नियमावलीको पूर्ण पालना गर्ने ।
(ख) समाजमा विद्यमान सार्वजनिक नैतिकता र आचरण अनुकुलको सदैव
व्यवहार गर्ने ।
(ग) सभाको पूर्ण बैठक वा आफू सदस्य भएको समितिमा उपस्थित भई
यसका काम कार्यबाहीमा नियमित रुपमा भाग लिने तथा आफ्नो
मताधिकारको प्रयोग गर्ने ।
(घ) सभाको उद्देश्यलाई सफल पार्नका लागि नेपाल सरकार र सम्बद्ध
नागरिक समाज लगायतका संघ–संस्थाहरुको काम–कारबाहीमा भाग
लिने तथा नयाँ संविधान सम्बन्धमा उनीहरुको दृष्टिकोणलाई समेत
मनन् गर्ने ।
(ङ) सदस्यहरुले आफ्नो कर्तव्य निस्वार्थ रुपमा इमान्दारीपूर्वक तथा
वस्तुनिष्ठ भई उत्तरदायीपूर्ण रुपमा पालन गर्ने ।
(च) संविधान निर्माण तथा सभासंग सम्बन्धित हरेक काम कारबाहीमा
सदस्यहरुले सार्वजनिक उद्देश्यलाई महत्व दिने तथा निजी स्वार्थ र
सार्वजनिक स्वार्थका वीच द्वन्द हुने स्थिति भएमा स्पष्ट रुपमा
सार्वजनिक स्वार्थका लागि उभिने ।
(छ) सभाका सदस्यले सभाका कुनै काम कारबाहीमा व्यक्तिगत, आर्थिक
फाइदा वा शुल्क ,पारिश्रमिक वा परितोषिक लिइ बोल्ने, मतदान गर्ने वा
भाग लिने काम नगर्ने ।
(ज) सभाको सदस्यको हैसियतमा प्राप्त भएका गोप्य सुचना एवं जानकारी
सभाको उद्देश्यका लागि मात्र प्रयोग गर्ने र आर्थिक फाइदाका लागि
यसलाई कुनै अन्य व्यक्ति वा संस्थासंग लेनदेनको विषय नबनाउने ।
(झ) प्रत्येक सदस्यले सभाको वा आफू सदस्य भएको समितिमा विचाराधीन
रहेको कुनै विषयमा आफ्नो व्यक्तिगत वा निजी स्वार्थ गाँसिएको भएमा
स्वेच्छाले सो कुराको स्पष्ट रुपमा बुझिने गरी सभा वा समितिलाई
जानकारी गराई सो विषयमा हुने छलफलबाट अलग रहने ।
(२) यस नियम अन्तर्गतका आचारसंहिता पदाधिकारी र सदस्यहरुको सार्वजनिक
जीवनको सबै पक्षमा लागू हुनेछन् ।
तर पदाधिकारी तथा सदस्यहरुको पूर्ण रुपमा व्यक्तिगत वा निजी जीवनसंग
सम्बन्धित काम वा व्यवहारलाई यसले नियमित गरेको मानिने छैन ।

१४६. आचरण अनुगमन समितिको गठन ः (१) सभामा एउटा आचरण अनुगमन समिति रहनेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिमको समितिको गठन देहाय बमोजिम हुनेछः–
(क) अध्यक्ष – पदेन सभापति
(ख) उपाध्यक्ष – पदेन उपसभापति
(ग) संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने दलका
नेताले छनौट गरेका सदस्यमध्येबाट
अध्यक्षद्वारा मनोनीत बढीमा सत्ताईस जना – सदस्य
(घ) संविधानसभाको महासचिव – सचिव

१४७ समितिको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) आचरण अनुगमन समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार
देहाय बमोजिम हुनेछ ः–
(क) कुनै सदस्यले नियम १४५ को उपनियम (१) मा उल्लिखित आचार
संहिताको उल्लंघन गरेको भनी सार्वजनिक रुपमा उठेका प्रश्न वा
कसैले समिति समक्ष दिएको सूचनाको आधारमा आवश्यक छानबिनको
कार्य प्रारम्भ गर्ने ।
(ख) आचरणका सम्बन्धमा उठेका प्रश्नहरुको सम्बन्धमा सम्बन्धित सदस्य
तथा अन्य व्यक्तिहरुसँग आवश्यक जानकारी लिने ।
(ग) आचरणका सम्बन्धमा प्रश्न उठाउने व्यक्ति, संस्था वा सञ्चार
माध्यमसंग आवश्यक जानकारी लिने ।
(घ) सदस्यहरुको आचरणका सम्बन्धमा उठेका प्रश्नहरुको विषयमा छानबिन
गर्दा संकलित तथ्यबाट सम्बन्धित सदस्यले आचरणको उल्लंघन गरेको
देखिन्छ वा देखिदैन भन्ने सम्बन्धमा स्पष्ट निर्णय गरी सोको प्रतिवेदन
सभामा पेश गर्ने ।
(२) आचरण अनुगमन समितिले आवश्यकता अनुसार विशेषज्ञ सहितको उपसमिति गठन
गर्न सक्नेछ ।
(३) आचरण अनुगमन समितिले आफ्नो अन्य कार्यविधि आफै निर्धारण गर्नेछ ।
(४) यस नियम बमोजिम कुनै सदस्य उपर आचरण उल्लंघनमा छानबिन प्रारम्भ गरिएकोमा
त्यसलाई आवश्यक सहयोग गर्नु प्रत्येक सदस्यको कर्तव्य हुनेछ ।
(५) यस नियम बमोजिम कुनै सदस्य उपर आचरण उल्लंघनमा छानबिन प्रारम्भ गरिएकोमा
सम्बन्धित सदस्यलाई आचरण अनुगमन समितिले आफ्नो कुरा भन्न पाउने मनासिव मौका प्रदान
गर्नेछ ।
(६) आचरण अनुगमन समितिले उपनियम (१) को खण्ड (घ) बमोजिम सभामा पेश गरेको
प्रतिवेदनलाई सभाको अभिलेखमा राखिनेछ ।