भाग ९ – व्यवस्थापन विधि

भाग ९ – व्यवस्थापन विधि

५५. विधेयक प्रस्तुत गर्न सकिनेः (१) राष्ट्रिय पञ्चायतका कुनै सदस्यले यो संविधान र धारा ५० अन्तर्गतबनेको नियमावलीको अधीनमा रही धारा ४१क. अन्तर्गत गठित सम्बन्धित समितिमा विधेयक पेश गर्नसक्नेछ ।तर–

(क) देहायको कुनै विषय सम्बन्धी विधेयक वा संशोधन श्री ५ को मन्त्री, राज्यमन्त्री वासहायक मन्त्री बाहेक अरुले प्रस्तुत गर्नु भन्दा अघि श्री ५ को अनुमति प्राप्त गर्नु पर्नेछ र त्यस्तोअनुमति श्री ५ को मन्त्री, राज्यमन्त्री वा सहायक मन्त्रीद्वारा प्राप्त हुनेछ । श्री ५ बाट त्यस्तो अनुमतिबक्सनु अगाडि राजसभासंग परामर्श गर्न सकिबक्सनेछः–

(१) कर लगाउने वा उठाउने वा करको दर बढाउने;

(२) सञ्चित कोष वा अन्य कुनै सरकारी कोषबाट कुनै रकम विनियोजन वा खर्चगर्ने वा विनियोजन वा खर्च गर्न खोजिएको रकम बढाउने;

(३) राजपरिवारको खर्च सम्बन्धी कुरा ; वा

(४) श्री ५ को सरकारको दायित्वको ऋण र जमानत सम्बन्धी कुरा ।

(ख) धारा १७ को उपधारा (२) मा उल्लेख गरिएको कुनै वा सबै उद्देश्यले बनेको भनीप्रस्तावनामा लेखिएको विधेयक वा संशोधन श्री ५ को अनुमति विना प्रस्तुत गरिने छैन र त्यस्तोअनुमति राष्ट्रिय पञ्चायतको सचिवद्वारा प्राप्त हुनेछ । श्री ५ बाट त्यस्तो अनुमति बक्सनु अगाडि राजसभासंग परामर्श गर्न सकिबक्सनेछ ।

(२) उपधारा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि शाही नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीसम्बन्धमा विधेयक वा संशोधन सम्बन्धित समितिमा श्री ५ को मन्त्री, राज्यमन्त्री वा सहायक मन्त्रीलेमात्र प्रस्तुत गर्न सक्नेछ ।

(३) उपधारा (१) वा (२) बमोजिम समितिमा विधेयक पेश भएपछि समितिद्वारा राष्ट्रियपञ्चायतको नियमावली बमोजिम कारवाई भई राष्ट्रिय पञ्चायतमा प्रस्तुत हुनेछ ।

५६. विधेयकमा स्वीकृतिः (१) कुनै विधेयक राष्ट्रिय पञ्चायतमा ∆पारित भएपछि सो विधेयक स्वीकृतिकोनिमित्त श्री ५ का समक्ष पेश गरिनेछ र मौसूफबाट स्वीकृति बक्सन चाहिबक्सेकोमा सो विधेयक पेशभएको साधारणतया एक महीनाभित्रमा स्वीकृति बक्सेको सूचना पठाइबक्सनेछ र मौसूफबाट स्वीकृति बक्सन नचाहिबक्सेको वा संशोधन सहित स्वीकृति बक्सन चाहिबक्सेकोमा उपधारा (२) बमोजिम गरिबक्सनेछ ।

(२) राष्ट्रिय पञ्चायतले पारित गरेको कुनै विधेयक माथि श्री ५ बाट स्वीकृति बक्सन नचाहिबक्सेमा वा संशोधन सहित स्वीकृति वक्सन चाहिबक्सेमा राजसभासंग परामर्श गरी राष्ट्रियपञ्चायतमा सोही बमोजिमको सन्देश सहित फिर्ता पठाइबक्सनेछ र राष्ट्रिय पञ्चायतले त्यस्तो सन्देशमाथि यथाशीघ्र विचार गरी श्री ५ मा आफ्नो राय चढाउनेछ र सो राय माथि विचार गरी मौसूफबाटस्वीकृति बक्सने, नबक्सने वा संशोधन सहित स्वीकृति बक्सने अन्तिम निर्णय गरिबक्सनेछ ।

(३) राष्ट्रिय पञ्चायतमा छलफल भएको तर पारित हुन नसकेको कुनै विधेयक राष्ट्रियपञ्चायतमा प्रस्तुत रुपमा वा संशोधन सहित पारित हुन श्री ५ बाट राजसभासंग परामर्श गरीवाञ्छनीय सम्झिबक्स्यो भने मौसूफबाट कारण सहित सोही बमोजिमको सन्देश राष्ट्रिय पञ्चायतमा पठाइवक्सनेछ र राष्ट्रिय पञ्चायतले सो सन्देश माथि यथाशिघ्र विचार गरी आफ्नो राय श्री ५ माचढाउनेछ र त्यस्तो रायमाथि विचार गरी सो विधेयक राष्ट्रिय पञ्चायतमा प्रस्तुत रुपमा वा संशोधनसहित श्री ५ बाट स्वीकृत गर्न सकिवक्सनेछ ।

(४) श्री ५ बाट यो धारा बमोजिम कुनै विधेयकमा स्वीकृति बक्सेपछि सो विधेयक ऐन बन्नेछर विधेयकमा लालमोहर लागेपछि त्यस्तो स्वीकृति बक्सेको मानिनेछ ।

५७. अध्यादेशः राष्ट्रिय पञ्चायत वा राष्ट्रिय पञ्चायतको अधिवेशन नभएको वखतमा तत्काल केही गर्नआवश्यक परेकोछ भन्ने कुरामा श्री ५ सन्तुष्ट होइबक्सेमा यस संविधानमा लेखिएका कुराहरुकोप्रतिकूल नहुने गरी मौसूफबाट राजसभासंग चाहिबक्सेमा परामर्श गरी परिस्थिति अनुसार आवश्यक सम्झिबक्सेको अध्यादेश जारी गर्न सकिबक्सनेछ ।

(२) उपधारा (१) अनुसार जारी भएको अध्यादेश ऐन सरह मान्य हुनेछ । तर त्यस्तो प्रत्येक अध्यादेश –

(क) जारी भएपछि बसेको राष्ट्रिय पञ्चायतमा पन्ध्र दिनभित्र पेश गरिनेछ;

(ख) श्री ५ बाट जुनसुकै समयमा खारेज हुन सक्नेछ; र

(ग) खण्ड (ख) बमोजिम खारेज नभएमा राष्ट्रिय पञ्चायतको बैठक बसेको साठीदिनपछि स्वतः निष्क्रिय हुनेछ ।