परिच्छेद–१ प्रारम्भिक

परिच्छेद–१ प्रारम्भिक

१. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ ः (१) यस नियमावलीको नाम “संविधानसभा (व्यवस्थापिका–संसदको कार्य सञ्चालन ) नियमावली, २०६५” रहेकोछ ।

(२) यो नियमावली तुरून्त प्रारम्भ हुनेछ ।

२. परिभाषा ः

विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,–

(क) “संविधान” भन्नाले नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ सम्झनु पर्छ ।
(ख) “व्यवस्थापिका–संसद” भन्नाले नेपालको अन्तरिम संविधानको धारा ८३ बमोजिम संविधानसभा कायम रहेको अवधिभर व्यवस्थापिका–संसदको हैसियतमा काम गर्न आव्हान गरिएको अधिवेशन वा बैठकलाई सम्झनु पर्छ ।
(ग) “सभामुख” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदको सभामुख सम्झनु पर्छ ।
(घ) “उपसभामुख” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदको उपसभामुख सम्झनु पर्छ ।
(ङ) “मन्त्री” भन्नाले नेपाल सरकारको प्रधानमन्त्री, उपप्रधानमन्त्री, मन्त्री र राज्यमन्त्री सम्झनु पर्छ र सो शब्दले सहायक मन्त्री समेतलाई जनाउँछ ।
(च) “अर्थ मन्त्री” भन्नाले नेपाल सरकारको अर्थ मन्त्री सम्झनु पर्छ र सो शब्दले अर्थ मन्त्रीको काम गर्न तोकिएको अन्य कुनै मन्त्री वा राज्यमन्त्री समेतलाई जनाउँछ ।
(छ) “पदाधिकारी” भन्नाले सभामुख, उपसभामुख, सभापति, व्यवस्थापिका–संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने राजनैतिक दलका संसदीय दलका नेता, व्यवस्थापिका–संसदमा विपक्षी दलको नेता, व्यवस्थापिका–संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने राजनैतिक दलका संसदीय दलका उपनेता, मुख्य सचेतक, प्रमुख सचेतक, सचिव, सचेतक एवं व्यवस्थापिका–संसदको महासचिव र सचिवलाई सम्झनु पर्छ ।

(ज) “सदस्य” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदको सदस्य सम्झनु पर्छ ।
(झ) “महासचिव” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदकोे महासचिवलाई सम्झनु पर्छ र सो शब्दले महासचिव अनुपस्थित रहेको अवस्थामा महासचिवको काम गर्न सभामुखले तोकेको व्यवस्थापिका–संसद सचिवालयको अधिकृत कर्मचारी समेतलाई जनाउँछ ।

(ञ) “सदन” “सभा” वा “बैठक” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदकोे सदन, सभा वा बैठक सम्झनु पर्छ ।
(ट) “प्रस्ताव” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदको विचारार्थ पेश गरिएको कुनै प्रस्ताव सम्झनु पर्छ ।
(ठ) “प्रस्तुतकर्ता सदस्य” भन्नाले सरकारी विधेयकको सम्बन्धमा कुनै मन्त्री र गैर सरकारी विधेयकको सम्बन्धमा विधेयक प्रस्तुतकर्ता सदस्य सम्झनु पर्छ ।
(ड) “सभाकक्ष” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदकोे बैठक कक्ष सम्झनु पर्छ र सो शब्दले बैठक कक्षसँग जोडिएको दर्शकदीर्घा तथा बरण्डा समेतलाई जनाउँछ ।
(ढ) “टेबुल” भन्नाले सदनको टेबुल सम्झनु पर्छ ।
(ण) “गैर सरकारी सदस्य” भन्नाले मन्त्री बाहेक व्यवस्थापिका–संसदका अन्य सदस्यहरूलाई सम्झनु पर्छ ।
(त) “समिति” भन्नाले यस नियमावली बमोजिम गठन हुने व्यवस्थापिका–संसदकोसमिति सम्झनु पर्छ ।
(थ) “सभापति” भन्नाले यस नियमावली बमोजिम गठित समितिको सभापति सम्झनु पर्छ ।
(द) “सचिव” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदकोसचिव सम्झनु पर्छ र सो शब्दले सचिव अनुपस्थित रहेको अवस्थामा व्यवस्थापिका–संसदको सचिव भई काम गर्न यस नियमावली बमोजिम सभामुखले तोकेको व्यवस्थापिका–संसदको सचिवालयको अधिकृत कर्मचारी समेतलाई जनाउँछ ।
(ध) “सूचनापत्र” भन्नाले देहायका विषयहरू समावेश भएको व्यवस्थापिका–संसदकोे सूचनापत्र सम्झनु पर्छ ः–
(१) बैठकको कारबाही सम्बन्धी सूचना,
(२) बैठकको कारबाहीको संक्षिप्त विवरण,
(३) समिति सम्बन्धी सूचना,
(४) सभामुखले आवश्यक ठह¥याएका अन्य विषयहरू ।
(न) “हाता” भन्नाले व्यवस्थापिका–संसदको बैठक कक्ष, उपकक्ष, दीर्घा सहित भवनको कम्पाउण्ड लगायत सम्पूर्ण भाग सम्झनु पर्छ र सो शब्दले सभामुखद्वारा समय–समयमा हाता भनी तोकिएको ठाउँ समेतलाई जनाउँछ ।