परिच्छेद–४

परिच्छेद–४

परिच्छेद–४
निर्वाचन चिन्ह

१९. निर्वाचन चिन्हः(१) पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली तथा समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत हुने निर्वाचनका लागि कुनै राजनीतिक दललाई वा सो दलको तर्फबाट उम्मेदवार हुने व्यक्तिलाई वितरण गर्ने निर्वाचन चिन्ह आयोगले निर्धारण गरी अध्यादेशको दफा ३१ को उपदफा (६) बमोजिम वितरण गर्दा सम्वत् २०६४ सालमा भएको संविधान सभा सदस्य निर्वाचनबाट तत्कालिन संविधान सभामा प्रतिनिधित्व भएका राजनीतिक दल र त्यस्तो राजनीतिक दलबाट विभाजन भई अध्यादेश प्रारम्भ हुँदाका वखत आयोगमा दर्ता कायम रहेको राजनीतिक दललाई सो निर्वाचन प्रयोजनको लागि आयोगबाट वितरण गरिएको निर्वाचन चिन्ह नै सो दलले प्रचलित कानून बमोजिम
निर्वाचन प्रयोजनका लागि दर्ता गर्दा प्रदान गर्नुपर्नेछ ।
(२) उपनियम (१) मा उल्लिखित राजनीतिक दल बाहेकका अन्य राजनीतिक दल वा सो दलका तर्फबाट खडा हुने उम्मेदवारलाई पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत हुने निर्वाचन तथा समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत हुने निर्वाचनका लागि आयोगले निर्वाचन चिन्ह निर्धारण गरी वितरण गर्दा ती दलहरूले निर्वाचन प्रयोजनका लागि राजनीतिक दल दर्ताको लागि आयोग समक्ष दिएको निवेदनमा प्राथमिकता क्रमको आधारमा माग गरेको निर्वाचन चिन्ह अरु राजनीतिक दलसँग विवाद नहुने गरी दल दर्ता गर्दाका वखत प्रदान गर्नुपर्नेछ ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा एक भन्दा बढी राजनीतिक दलले एउटै वा उस्तै प्रकारको निर्वाचन चिन्ह माग गरेमा आयोगले ती राजनीतिक दलहरू बीच छलफल गराई सहमति कायम भए बमोजिमको निर्वाचन चिन्ह वितरण गर्नेछ ।

(४) उपनियम (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उपनियम (३) बमोजिम छलफलबाट सहमति कायम हुन नसकेमा त्यस्तो राजनीतिक दलले दल दर्ताको लागि आयोग समक्ष दिएको निवेदनको आधारमा पहिले निवेदन दिने दललाई प्राथमिकता दिने गरी निर्वाचन चिन्ह निर्धारण गरी सो बमोजिम पाउने ठहरिएको निर्वाचन चिन्ह सो राजनीतिक दललाई प्रदान गरिनेछ ।

(५) आयोगमा निर्वाचन प्रयोजनका लागि दर्ता भएको राजनीतिक दलको उम्मेदवार बाहेक अरु कुनै स्वतन्त्र उम्मेदवारले यस नियम बमोजिमको निर्वाचन चिन्ह एक भन्दा बढी निर्वाचन क्षेत्रमा प्रयोग गर्न माग गर्न सक्ने छैन ।

(६) निर्वाचन अधिकृतले पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत हुने निर्वाचन प्रयोजनका लागि आयोगमा दर्ता भएको राजनीतिक दलको उम्मेदवारलाई त्यस्तो दलले आयोगबाट प्राप्त गरेको निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नुपर्नेछ ।

(७) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (६) बमोजिम निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा मुचुल्का गराई राख्नुपर्नेछ ।
(८) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (६) बमोजिम निर्वाचन चिन्ह प्रदान गरेको सूचना अनुसूची–१५ बमोजिमको ढाँचामा आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गरी सो सूचनाको एक प्रति आयोगमा तुरुन्त पठाउनुपर्नेछ ।

(९) यस नियम बमोजिम आयोगले राजनीतिक दलहरूलाई निर्वाचन चिन्ह प्रदान गरेको सूचना अनुसूची–१६ बमोजिमको ढाँचामा प्रकाशन गर्नुपर्नेछ ।

(१०) कुनै राजनीतिक दललाई एक पटक प्रदान गरिएको निर्वाचन चिन्ह सो दलको दर्ता कायम रहेसम्म सोही दलले पाउनेछ ।
(११) पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत हुने निर्वाचन र समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत हुने निर्वाचनका लागि आयोगले यस नियम बमोजिम निर्वाचन चिन्ह निर्धारण गरी उम्मेदवार तथा राजनीतिक दलले प्रयोग गर्न पाउने निर्वाचन चिन्हहरूको समूह नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गर्नेछ ।

२०. स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिन्ह वितरण गर्नेः

(१) अध्यादेशको दफा ३१ को उपदफा (७) बमोजिम आयोगले स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूको लागि निर्धारण गरेको निर्वाचन चिन्हको समूहबाट निर्वाचन अधिकृतले प्रत्येक स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई निजको नामको वर्णानुक्रम अनुसार एउटा निर्वाचन चिन्ह रोज्न लगाई निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम निर्वाचन चिन्ह रोज्न लगाउँदा एक भन्दा बढी उम्मेदवारहरूले एउटै निर्वाचन चिन्ह रोजेमा निर्वाचन अधिकृतले ती उम्मेदवारहरू बीच छलफल गराई सहमति कायम भए बमोजिमको निर्वाचन चिन्ह वितरण गर्नेछ ।

(३) उपनियम (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि उपनियम (२) बमोजिम छलफलबाट सहमति कायम हुन नसकेमा त्यस्ता उम्मेदवारको सम्बन्धमा निर्वाचन अधिकृत समक्ष परेको मनोनयनपत्र दर्ताको आधारमा पहिले मनोनयनपत्र दर्ता गर्ने उम्मेदवारलाई प्राथमिकता दिने गरी निर्वाचन चिन्ह निर्धारण गरी सो बमोजिम पाउने ठहरिएको निर्वाचन चिन्ह सो उम्मेदवारलाई प्रदान गरिनेछ ।

(४) यस नियम बमोजिम निर्वाचन अधिकृतले स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई प्रदान गर्ने निर्वाचन चिन्ह रोज्न लगाई वितरण गर्दा उम्मेदवार वा निजको प्रतिनिधिको रोहवरमा निर्वाचन चिन्ह वितरण गर्नुपर्नेछ । तर निर्वाचन चिन्ह वितरण गर्दा उम्मेदवार वा निजको प्रतिनिधि उपस्थित नभएको कारणबाट यस नियम बमोजिम निर्वाचन चिन्ह वितरण गर्ने कार्यमा वाधा पुगेको मानिने छैन ।

(५) निर्वाचन अधिकृतले यस नियम बमोजिम स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा मुचुल्का गराई राख्नुपर्नेछ ।
(६) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (१) वा (२) बमोजिम निर्वाचन चिन्ह प्रदान गरेको सूचना अनुसूची–१७ बमोजिमको ढाँचामा आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गरी सो सूचनाको एक प्रति आयोगमा तुरुन्त पठाउनुपर्नेछ ।

२१. २१. निर्वाचन चिन्ह प्रकाशन गर्नेः यस नियमावली बमोजिम राजनीतिक दललाई प्रदान गरिएको निर्वाचन चिन्ह आयोगले सार्वजनिक रुपमा प्रकाशन गर्ने व्यवस्था गर्नुपर्नेछ ।