भाग १३ क – निर्वाचन आयोग

भाग १३ क – निर्वाचन आयोग

७८क. निर्वाचन आयोगः (१) नेपालको एक निर्वाचन आयोग हुनेछ जसमा प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रआवश्यक भएमा श्री ५ बाट निर्धारित गरिबक्से जति संख्यामा अन्य निर्वाचन आयुक्त रहनेछन् ।

(२) प्रमुख निर्वाचन आयुक्त र निर्वाचन आयुक्तको नियुक्ति श्री ५ बाट चाहिबक्सेमा राजसभासंग परामर्श गरी गरिबक्सनेछ ।

(३) निर्वाचन आयोगमा प्रमुख निर्वाचन आयुक्तको अतिरिक्त अन्य निवार्चन आयुक्त नियुक्तभएमा प्रमुख निर्वाचन आयुक्तले निर्वाचन आयोगको अध्यक्ष भई काम गर्नेछन् ।

(४) प्रमुख निर्वाचन आयुक्त र निर्वाचन आयुक्त आफ्नो पदावधि पूरा नभएसम्म बहालरहनेछन् ।तर–

(क) श्री ५ को समक्ष पेश गरेको लिखित राजीनामा मौसूफबाट स्वीकृत भएमाआफ्नो पदबाट मुक्त हुनेछन् ; वा

(ख) सर्वोच्च अदालतको न्यायाधीश सरह समान आधारमा र समान तरीकालेनिजलाई सो पदबाट हटाउन सकिनेछ ।

(५)…………..

(६) प्रमुख निर्वाचन आयुक्त र निर्वाचन आयुक्तको पदावधि ६ वर्षको हुनेछ र निजहरुकोपारिश्रमिक र सेवाका अन्य शर्त ऐनद्वारा निर्धारित हुनेछन् र त्यसरी निर्धारित नभएसम्म श्री ५ बाटनियम बनाई तोकिबक्से बमोजिम हुनेछ । प्रमुख निर्वाचन आयुक्त र निर्वाचन आयुक्त आफ्नो पदमाबहाल रहेसम्म निजलाई मर्का पर्ने गरी पदावधि, पारिश्रमिक र सेवाका अन्य शर्त बदलिने छैनन् ।

७८ख. निर्वाचन आयोगको काम र अधिकारः (१) यो संविधान र प्रचलित अन्य कानून बमोजिम विभिन्नतहका पञ्चायतको निर्वाचनको सञ्चालन, रेखदेख, निर्देशन र नियन्त्रण निर्वाचन आयोगबाट हुनेछ ।

(२) उपधारा (१) बमोजिम निर्वाचन गर्दा गराउँदा कुनै तल्लो तहको पञ्चायतको कुनै पदमानिर्वाचन नहुँदै कुनै माथिल्लो तहको पञ्चायतको निर्वाचन भएको कारणले मात्र सो निर्वाचन बदर हुनेछैन ।

(३) निर्वाचन विशेष अदालतको गठन र त्यसका सदस्यहरुको नियूक्ति वा मनोनयन गर्दा निर्वाचन आयोगको सिफारिश बमोजिम गरिनेछ ।

(४) निर्वाचन आयोगले यो धारा बमोजिमको आफ्नो अधिकार तथा कर्तव्य मध्ये कुनै अधिकारतथा कर्तव्य प्रमुख निर्वाचन आयुक्त, निर्वाचन आयुक्त वा श्री ५ को सरकारका कर्मचारीलाई तोकेकाशर्तका अधीनमा रही प्रयोग तथा पालन गर्न पाउने गरी सुम्पन सक्नेछ ।

(५) यो संविधानमा लेखिए बाहेक निर्वाचन आयोगको अरु अधिकार, कर्तव्य तथा कार्यविधि कानूनद्वारा निर्धारित भए बमोजिम हुनेछ ।

७८ग. …….