परिच्छेद–१५ हिसाब र लिखतहरू

परिच्छेद–१५ हिसाब र लिखतहरू

८९. हिसाब किताब राख्नेः (१) समिति वा सचिवले कर्पोरेशनको कारोवार वास्तविक र दुरुस्त देखिने गरी हिसाब किताबहरू र लिखतहरू नेपाली भाषामा राख्नु राख्न लगाउनु पर्छ ।
(२) कर्पोरेशनको हिसाब किताब आफ्नो प्रधान कार्यालयमा समिति वा शेयरहोल्डरबाट निरीक्षण गर्न सकिने गरी राख्नु राख्न लगाउनु पर्छ ।

तर सो हिसाब किताबहरू कर्पोरेशनको साधारण सभाको अनुमतिले मात्र निरीक्षण
गर्न पाउनेछ ।
(३) त्यस्तो हिसाब किताबहरू प्रधान कार्यालबाट हटाई अन्य सुरक्षित ठाउँमा राख्न सकिनेछ तर त्यसरी हटाँउदा त्यसको कारणहरू सहितको सूचना नेपाल सरकारको सम्बन्धित विभागमा पठाउनु पर्छ ।

९०. लाभ हानिको खाता र बैलेन्स सीटः (१) प्रत्येक वर्ष समितिले अघिल्लो साधारण सभा भएको मितिले ९ महिना वा सो भन्दा अघिको मितिसम्मको र कर्पोरेशनको आफ्नो कारोवार वा सरोेकार भएको हकमा १२ महिनासम्मको बैलेन्स सीट र लाभ हानिको खाताको तयार गरी वार्षिक साधारण सभामा पेश गर्नु पर्छ ।
(२) कर्पोरेशनको आर्थिक साल सचिवको सुझावमा समितिले निर्धारित गरे बमोजिम हुनेछ ।
(३) बैलेन्स सिट र लाभ हानिको खाताको साथमा अडिटरहरूको प्रतिवेदन पनि नत्थी गरिनेछ । त्यसरी नत्थी नगरेमा पुछारमा त्यस्तो प्रतिवेदन उल्लेख गरिनेछ र सो प्रतिवेदन कर्पोरेशनको साधारण सभामा पढेर सुनाइनेछ । कुनै शेयरहोल्डरहरूले हेर्न चाहेमा हेर्न पाउनेछ ।

९१. समितिको प्रतिवेदनः समितिले प्रत्येक बैलेन्स सीट र लाभ हानीको खातामा कर्पोरेशनको अधिकृत्त पूँजी र त्यसको जायज्यथाको वास्तविक र दुरुस्त स्थिति सो जायज्यथाको यथा सम्भव ठीक ठीक मुल्याङ्कन गरिएको तरिका साहु र आसामी हरूको पूरा विवरण देखाउनुपर्छ र त्यसको साथै आफ्नो प्रतिवेदनमा कर्पोरेशनको कारोवारको स्थिति र अवस्था, त्यस्तो, बैलेन्स सिट वा त्यसपछिको कुनै बैलेन्स सीटमा कुनै रकम रिर्जर्भको निमित्त राख्ने गरी सिफारिश गरेको भए सो कुरा शेयरहोल्डरहरूलाई लाभांशको रूपमा मुनाफाबाट कुनै रकम बाँडने गरी सिफारिश गरिएको भए सो कुरा समेत उल्लेख गरी पेश गर्नु पर्छ । सो प्रतिवेदन शेयरहोल्डरहरूबाट कर्पोरेशनको कारोबारको स्थितिको सराहना गराउन कारोबारमा लाभ हुने र कर्पोरेशनको आर्थिक वर्षमा त्यस्तो कारोवारमा अभिरुची हुने महत्वपूर्ण कुराहरू परिवर्तन हुने कुराहरूसमेत उल्लेख हुनु पर्छ । उपरोक्त खाता बैलेन्स सीट र प्रतिवेदन कमसेकम २ जना सञ्चालक तथा म्यानेजिङ्ग डाइरेक्टरको सही हुनु पर्छ ।

९२. लाभ हानिको खातामा रहने अरू कुराहरूः लाभ हानिको खातामा माथि लेखिएको विवरणहरूको अतिरिक्त सञ्चालकको पारिश्रमिक, म्यानेजिङ्ग डाइरेक्टरको तलब, कमिशन इत्यादि केही दिइएको भए त्यसको विवरण सञ्चालकलाई दिएको फी , कर्पोरेशनका कर्मचारीलाई दिएको तलब, ज्याला र अवमूल्यन (डिप्रिसिएसन) को निमित्त गरिएको व्यवस्थाको उल्लेख गरिनेछ ।

९३. शेयरहोल्डरहरूलाई प्रतिलिपि पठाउनेः सचिवले अडिटरहरूद्वारा लेखापरीक्षण भएका बैलेन्स सीट र लाभ हानिको खाताको छापिएको एक प्रतिलिपिमा त्यसको साथमा अडिटरहरूको र समितिको प्रतिवेदन राखी साधारण सभा हुने कमसेकम ७ दिन अगावै कर्पोरेशनका प्रत्येक शेयरहोल्डरकहाँ सूचना पठाउनु पर्छ ।

९४. बैलेन्स सीटको प्रतिलिपि दाखिल गर्नेः बैलेन्स सीट र लाभ हानिको खाता कर्पोरेशनको साधारण सभामा पेश भैसकेपछि त्यसको एक प्रतिलिपिमा म्यानेजि· डाइरेक्टर र सञ्चालकहरूको दस्तखत गरी त्यसको साथमा शेयर होल्डरहरूको लिष्टको १ प्रति राखी नेपाल सरकारको सम्बन्धित विभागमा दाखिला गर्नु पर्छ ।