परिच्छेद— ६ न्यायाधिकरणका कर्मचारीहरु र तिनीहरुको काम, कर्तव्य

परिच्छेद— ६ न्यायाधिकरणका कर्मचारीहरु र तिनीहरुको काम, कर्तव्य

२३. कर्मचारीको व्यवस्था ट्ठऔ न्यायाधिकरणको काम कारबाहीका लागि आवश्यक पर्ने
देहायका कर्मचारीहरु न्यायाधिकरणमा रहने छन्ः–
(क) रजिष्ट्रार
(ख) इजलास सहायक
(ग) अभिलेख संरक्षक
(घ) फाँटवाला
(ङ) सुरक्षाकर्मी
(च) अन्य कर्मचारीहरु ।

२४. न्यायाधिकरणका शाखाहरु :- न्यायाधिकरणमा साधारणतया देहायका शाखाहरु
रहनेछन् :–
(क) प्रशासन शाखा
(ख) मुद्दा शाखा
(ग) अभिलेख शाखा
(घ) लेखा शाखा
(ङ) अन्य शाखाहरु ।

२५. रजिष्ट्रार तोक्ने :- (१) नेपाल सरकारले न्यायाधिकरणको सामान्य निर्देशन तथा
नियन्त्रणमा रही न्यायाधिकरणको प्रशासन सम्बन्धी काम गर्न नेपाल न्याय सेवाको
कम्तीमा राजपत्राड्ढित द्धितीय श्रेणीको अधिकृतलाई रजिष्ट्रारको काम गर्न तोक्नेछ ।
(२) न्यायाधिकरणका सबै कर्मचारीहरु रजिष्ट्रारको प्रशासकीय रेखदेख र
नियन्त्रणमा रहनेछन् ।

२६. रजिष्ट्रारको काम, कर्तव्य र अधिकार :- (१) यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लिखित
काम, कर्तव्य र अधिकारका अतिरिक्त रजिष्ट्रारको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय
बमोजिम हुनेछः–
(क) न्यायाधिकरणमा दर्ता हुने अभियोगपत्र, उजूरी, निवेदन लगायतका
लिखतहरु हेरी जा“ची रीत पुगेको भए दर्ता गर्ने वा दर्ता गर्न नमिल्ने भए
कारण जनाई दरपीठ गर्ने,
(ख) मुद्दामा पेश भएका नक्कल कागजलाई सक्कलस“ग भिडाई ठीक
देखिएमा प्रमाणित गर्ने र सक्कलमा केही कैफियत देखिएमा सो
कैफियत जनाई सम्बन्धित पक्षको सहीछाप गराई राख्ने,
(ग) पक्षले कानून व्यवसायी नियुक्तिको लागि पेश गरेको वकालतनामा दर्ता गर्ने,
(घ) पक्षलाई म्याद वा सूचना जारी गर्ने र तामेल गराउने,
(ङ) मनासिव माफिकको कारण जनाई पक्षलाई तारेख तोकिदिने,
(च) न्यायाधिकरणमा दर्ता हुन आएका निवेदनपत्रमा प्रचलित कानून
बमोजिम लाग्ने रकम दाखिला गर्न लगाउने,
(छ) मुद्दाको दर्ता दायरी कायम गरी त्यसमा हरेक मुद्दाको कारबाहीको लागि
दिइएको तारेख समेत खुल्ने गरी कारबाहीको अद्यावधिक विवरण राख्ने,
(ज) मुद्दासँग सम्बन्धित कागजातहरु सुरक्षितस“ग राख्न लगाउने,
(झ) वार्षिक प्रतिवेदन तयार गर्ने वा गर्न लगाउने,
(ञ) न्यायाधिकरणको आदेश बमोजिम गर्नु पर्ने काम कारबाही सम्बन्धमा लेखापढी गर्ने,
(ट) प्रचलित कानून बमोजिम मिसिल कागजात सुरक्षित रुपमा राख्ने,
रेखदेख गर्ने वा गराउने,
(ठ) धुल्याउनु पर्ने कागजात प्रचलित कानून बमोजिम धुल्याउने वा धुल्याउन लगाउने,
(ड) प्रचलित कानून बमोजिम वारेसनामा लिने तथा मुद्दा सकार गराउने,
(ढ) न्यायाधिकरणबाट भएको आदेश बमोजिमको काम कारबाही कार्यान्वयन गर्ने वा गराउने,
(ण) न्यायाधिकरणबाट भएको आदेश बमोजिम धरौटी वा जमानत लिने,
(त) कामको बोझको आधारमा कर्मचारीहरुको कामको बा“डफा“ड गर्ने
(थ) सदस्यको अनुपस्थितिमा कानून बमोजिम तहकिकात गर्ने सिलसिलामा
अभियुक्तलाई प्रहरी हिरासतमा राख्न म्याद थप दिने,
(द) सदस्यको अनुपस्थितिमा वयान वकपत्र गराउने, पुर्पक्षका लागि
अभियुक्तलाई थुनामा राख्ने वा जमानत वा तारेखमा छाड्ने आदेश दिने,
(न) अन्य आवश्यक प्रशासनिक काम कारबाही गर्ने ।
(२) उपनियम (१) को खण्ड (थ) र (द) बमोजिम रजिष्ट्रारले गरेको आदेश
न्यायाधिकरणमा सदस्य उपस्थित भए पछि पुर्नविचारको लागि पेश गर्नु पर्नेछ र
सदस्यको आदेश बमोजिम गर्नु, गराउनु पर्नेछ ।
(३) यस नियमावली बमोजिम रजिष्ट्रारमा निहित अधिकार अध्यक्षको पूर्व
स्वीकृति लिई रजिष्ट्रारले आवश्यकता अनुसार आफूभन्दा मुनिको कर्मचारीलाई
प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ ।
तर उपनियम (१) को खण्ड (ण), (थ) र (द) बमोजिमको अधिकार
प्रत्यायोजन गर्न सकिने छैन ।

२७. इजलास सहायकको काम र कर्तव्य :- यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लेख भएको काम
र कर्तव्यका अतिरिक्त इजलास सहायकको काम र कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछ :—
(क) न्यायाधिकरणमा पेश हुने मुद्दाको मिसिलहरु जिम्मा लिई मुद्दाको संक्षिप्त व्यहोरा न्यायाधिकरणलाई सुनाउने,
(ख) फैसला वा आदेश भएका, फैसला वा आदेश सुनाउन तारेख तोकिएका
र लगातार सुनुवाई हु“दै गरेका मुद्दाका मिसिल आफ्नो जिम्मा राख्ने,
(ग) सुनुवाई भएको मुद्दाको फैसला वा आदेश तयार गर्ने कार्यमा सदस्यलाई सहयोग गर्ने,
(घ) राय किताव जिम्मा लिने,
(ङ) रजिष्ट्रारले अधिकार प्रत्यायोजन गरी तोकिदिएको कार्यहरु गर्ने ।

२८. अभिलेख संरक्षकको काम र कर्तव्य :- अभिलेख संरक्षकको काम र कर्तव्य देहाय
बमोजिम हुनेछ :—
(क) छिनुवा मिसिलहरु जिम्मा लिई पञ्जिका बमोजिमको कागजपत्र भए
नभएको जाँची साल सालको छुट्याई सुरक्षित राख्ने,
(ख) मुद्दा फैसला हु“दा हाजिर नभएका पक्षलाई पुनरावेदनको म्याद जारी
गरेको र फैसला बमोजिमका काम कार्यान्वयन भएको निस्सा मिसिल
सामेल छ छैन सो समेत जाँची मिसिल जिम्मा लिने र पुनरावेदन परे
पुनरावेदन सुन्ने अदालतमा पठाउने कारबाही गर्ने,
(ग) कानून बमोजिम धुल्याउने कागजको सूची तयार गरी मिसिल छुट्याई
रजिष्ट्रारलाई जँचाई निजको रोहवरमा कागज मिसिल धुल्याउने र
धुल्याएका मिसिलहरुको अभिलेख राख्ने,
(घ) नक्कलको लागि दरखास्त परेमा रीत पुर्याई नक्कल दिने,
(ङ) साल सालको छिनुवा मिसिल अभिलेख कितावमा जनाई प्रमाणित गरी राख्ने,
(च) कुनै अदालतबाट मिसिल झिकाइएमा कानून बमोजिम रीत पुर्याई
अभिलेख कितावमा जनाई सात दिनभित्र चलान गर्ने, कुनै अड्चन भए
त्यसको जानकारी सम्बन्धित अदालतलाई दिन रजिष्ट्रार समक्ष पेश गर्ने ।

२९. फाँटवालाको काम र कर्तव्य :- यस नियमावलीमा उल्लेख भएको काम र कर्तव्यका
अतिरिक्त फा“टवालाको काम र कर्तव्य देहाय बमोजिम हुनेछ :—
(क) निवेदनपत्र र मुद्दा सम्बन्धी अन्य लिखतहरु बुझिलिने, मुद्दाको मिसिलको तायदाती फाराम बनाई क्रमसंख्या अनुसार लिखतहरु चढाउने,
(ख) मुद्दाको रुपमा कारबाही हुने निवेदनपत्र दर्ता भई सदस्यको आदेश भएपछि प्रतिवादीलाई म्याद पठाउने,
(घ) न्यायाधिकरणको म्यादमा वा पक्राउ परी आउने प्रतिवादीको बयान वा
थुनछेकको आदेशको लागि न्यायाधिकरण समक्ष पेश गर्न इजलास सहायकलाई मिसिल जिम्मा दिने,
(ङ) न्यायाधिकरणमा पेश भई आएको, लगातार सुनुवाई भइरहेको र फैसला
सुनाउने तारेख तोकिएको मिसिल बाहेक सुनुवाईको लागि पेश गर्न
इजलास सहायकको जिम्मा दिएका मिसिल सोही दिन इजलास
सहायकबाट आफ्नो जिम्मामा लिने,
(च) मुद्दा किनारा लागेपछि इजलास सहायकबाट मिसिल जिम्मा लिई
मिसिलमा रीतपूर्वक कागज रहेको छ छैन जा“च्ने र फैसला वा आदेश
बमोजिम जारी गर्नु पर्ने म्याद, सूचना, पूर्जी समेत जारी गरी लगत
कस्न दिई फैसला वा आदेश तयार भएको मितिले पन्ध्र दिनभित्र
पञ्जिका दुरुस्त गराएर रजिष्ट्रारको निस्सा लगाई उक्त
पञ्जिकासहितको मिसिल तुरुन्त अभिलेख शाखामा बुझाई दिने,
(छ) आफ्नो फाँटको दर्ताकिताव तयार गरी मुद्दाको मिसिल जिम्मा लिई लगत राख्ने,
(ज) आफ्नो फा“टमा दाखिल गर्न ल्याएका निवेदन बुझी लिई सदस्य समक्ष पेश गर्ने,
(झ) फैसला कार्यान्वयन गराउन सम्बन्धित जिल्ला अदालतमा पठाउने,
(ञ) आफ्नो जिम्माको चालू मिसिलको कागजपत्रको नक्कल रीत पुर्याई दिने ।

३०. इजलासको समय र पोशाक :- (१) सामान्यतया दिनको ११.०० वजेबाट न्यायाधिकरणको काम कारबाही शुरु गर्नु पर्नेछ
(२) न्यायाधिकरणमा बस्दा आशौच बारेको अवस्थामा बाहेक सदस्यले कालो
कोटसहितको पूर्ण पोशाक लगाउनु पर्नेछ ।

३१. न्यायाधिकरणले आन्तरिक कार्यविधि आ“फै व्यवस्थित गर्न सक्ने :- यस नियमावलीमा
लेखिएको कुराहरुमा यसै नियमावली बमोजिम र आन्तरिक कार्यविधि सम्बन्धी अन्य
कुरामा न्यायाधिकरण आँफैले आन्तरिक कार्यविधि बनाई व्यवस्थित गर्न सक्नेछ ।

३२. उजूरी दिन सकिने :- (१) यस नियमावली बमोजिम रजिष्ट्रारले दिएको आदेश उपर
चित्त नबुझ्ने पक्षले सात दिनभित्र न्यायाधिकरण समक्ष उजूरी दिन सक्नेछ ।
(२) न्यायाधिकरणको कुनै कर्मचारीले कुनै काम गरी नदिएमा वा ढिलो
गरिदिएमा वा गरिदिन आलटाल गरेमा मर्का पर्ने व्यक्तिले न्यायाधिकरणका अध्यक्ष
वा रजिष्टार समक्ष लिखित वा मौखिक उजूरी गर्न सक्नेछ ।
(३) उपनियम (१) र (२) बमोजिमको उजूरी उपर छानविन गर्दा सम्बन्धित
कर्मचारीले जानाजानी वा बदनियतपूर्ण कार्य गरेको देखिन आएमा अध्यक्षले त्यस्तो
कर्मचारी उपर सेवा सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम विभागीय सजायको कारबाही
प्रारम्भ गर्ने आदेश दिन सक्नेछ ।