परिच्छेद–३ विद्युत महसुल र अन्य दस्तुर निर्धारण सम्बन्धी कार्यविधि

परिच्छेद–३ विद्युत महसुल र अन्य दस्तुर निर्धारण सम्बन्धी कार्यविधि

परिच्छेद–३
विद्युत महसुल र अन्य दस्तुर निर्धारण सम्बन्धी कार्यविधि

६. विद्युत महसुल र अन्य दस्तुरहरूको निर्धारण ः–

(१) ऐनको दफा १७ को उपदफा

(३) बमोजिम आयोगले विद्युत महसुल र अन्य दस्तुरहरू निर्धारण गर्दा ह्रास कट्टी दर, उपयुक्त लाभ, संरचनाको संचालन तरिका, उपभोक्ता मूल्य सूचीको परिवर्तन, रोयल्टी, विद्युत विकासको सम्बन्धमा नेपाल सरकारले अपनाएको नीति आदिको आधारमा निर्धारण गर्नेछ । यसरी निर्धारण गर्दा आयोगले विद्युत् उत्पादनको सीमान्त लागत (मार्जिनल कष्ट), परिवत्र्य विदेशी मुद्राको विनियम दर, विद्युत उत्पादनको लागि प्रयोग हुने इन्धनको मूल्य तथा अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्ति र सम्बन्धित विद्युत आयोजनामा ऋण प्रदान गर्ने वा पुँजी लगानी गर्ने वित्तीय संस्था बीच भएको वित्तीय सम्झौता समेतलाई आधार लिनेछ । तर नेपाल सरकार आफैले वा नेपाल सरकारको पचास प्रतिशतभन्दा बढी शेयर पुँजी लगानी भएको संगठित संस्थाले विद्युत सेवा उपलब्ध गराए बापत लिने विद्युत् महसुल तथा अन्य दस्तुर निर्धारण गर्दा आयोगले नेपाल सरकार तथा त्यस्तो संस्थाले सम्बन्धित विद्युत् आयोजनाको लागि वित्तीय संस्थासित गरेको वित्तीय सम्झौताको पालना हुने गरी विद्युत् महसुल तथा अन्य दस्तुर निर्धारण गर्नेछ । विद्युत् उत्पादनको लागि प्रयोग हुने इन्धनको मूल्यमा वा उपभोक्ता मूल्य सूचीमा परिवर्तन भएमा नेपाल सरकार वा त्यस्तो संस्था आफैले सो अनुरुप विद्युत् महसुलमा परिवर्तन गर्ने गरी आयोगले त्यस्तो इन्धनको मूल्य वा उपभोक्ता मूल्य सूचीमा भएको परिवर्तनको अनुपातमा विद्युत् महसुलको दर परिवर्तन गर्ने उपयुक्त सूत्र –फर्मुला) समेत निर्धारण गरी दिनेछ । यसरी विद्युत महसूल परिवर्तन गर्दा साविकमा कायम रहेको विद्युत महसूलमा पाँच प्रतिशतमा नबढ्ने गरी र वर्षमा एकपटक मात्र परिवर्तन गर्न सक्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम आयोगले विद्युत महसुल र अन्य दस्तुरहरू निर्धारण गर्दा ग्राहकहरूको किसिम, सामाजिक दायित्व, अन्तर अनुदान (क्रस सवसिडिज) तथा विद्युत माग व्यवस्थापनको सम्भावना (पोटेन्सियल फर डिमाण्ड साईड म्यानेजमेण्ट) समेतलाई ध्यान दिई विद्युत महसुल तथा अन्य दस्तुर निर्धारण गर्न सक्नेछ ।

(३) आयोगले उपनियम (१) र (२) बमोजिम विद्युत महसुल र अन्य दस्तुरहरू निर्धारण वा पुनरावलोकन गर्दा अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिको संगठनात्मक कौशलता (अर्गनाइजेशनल इफिसियन्सी) लाई पनि ध्यान दिन सक्नेछ ।

७. विद्युत महसुल र अन्य दस्तुर निर्धारण गर्न दरखास्त दिने ः विद्युत वितरण गर्न अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले ग्राहकबाट लिइने विद्युत महसुल र अन्य दस्तुर निर्धारण गराउन देहायका विवरणहरू खुलाइ अनुसूची बमोजिमको ढा“चामा आयोग समक्ष
दरखास्त दिनु पर्नेछः

(क) प्रस्तावित विद्युत महसुल निर्धारण गर्नु पर्ने आधारहरू (ती आधारहरूको औचित्य पुष्टयाई हुने आर्थिक एवं प्राविधिक विश्लेषण सहितको प्रतिवेदन तथा अन्य सम्बन्धित कागजात),

(ख) विद्युत महसुल दरमा परिवर्तन गर्नु पर्ने भए त्यसको आधारहरू (ती आधारहरूको औचित्य पुष्टयाई हुने आर्थिक एवं प्राविधिक विश्लेषण  सहितको प्रतिवेदन तथा अन्य सम्बन्धित कागजात),

(ग) साविकमा लिई आएको विद्युत महसुल, प्रस्तावित वा परिवर्तित विद्युत महसुल स्पष्ट देखिने सूची (गार्हस्थ, व्यापारिक, औद्योगिक तथा अन्य प्रयोजनको लागि विद्युत प्रयोग गर्ने ग्राहकहरूलाई लगाउन खोजिएको विद्युत महसुल र प्रस्तावित परिवर्तनको प्रतिशत),

(घ) अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले वित्तीय संस्थाहरूसित सहमती जनाएको वित्तीय शर्त (फाइनान्सियल कोभनेण्टेस्) जस्ता अन्य सम्बद्ध कुराहरू ।

८. दरखास्त उपर जाँचबुझः

(१) नियम ७ बमोजिम महसुल र अन्य दस्तुर निर्धारणको लागि अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले दरखास्त दिएपछि दरखास्त साथ पेश गर्नु पर्ने आवश्यक कागजात, विवरण वा प्रतिवेदन पेश गरे नगरेको सम्बन्धमा आयोगले आवश्यक जा“चबूझ गर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम जा“चबूझ गर्दा अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले दरखास्त साथ पेश गर्नु पर्ने कुनै कागजात, विवरण वा प्रतिवेदन पेश गरेको रहेनछ भने त्यस्तो कागजात, विवरण वा प्रतिवेदन पेश गर्न आयोगले सम्बन्धित अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिलाई मनासिव म्याद तोकी दरखास्त दर्ता भएको मितिले ३५ दिन भित्र सो कुराको सूचना दिनु पर्नेछ ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम कुनै कागजात, विवरण वा प्रतिवेदन पेश गर्न आयोगले म्याद तोकी सूचना दिएकोमा जुन मितिमा त्यस्तो कागजात प्राप्त हुन आउ“छ सोही मितिलाई नै दरखास्त परेको मिति मानिनेछ ।

९. विद्युत महसुल र अन्य दस्तुर निर्धारण गर्नेः

(१) नियम ७ बमोजिम परेको दरखास्त उपर नियम ८ बमोजिम आयोगले जा“चबुझ गरेपछि दरखास्तवालाले प्रस्तावित गरेको दर अनुसार वा आवश्यक भए त्यस्तो दरमा संशोधन समेत गरी आयोगले दरखास्त परेको मितिले साठी दिन भित्र विद्युत मसहुल र अन्य दस्तुर निर्धारण गर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम आयोगले विद्युत महसुल र अन्य दस्तुर निर्धारण गर्दा निर्धारित वा परिवर्तित दर लागू हुने मिति समेत तोकिदिनु पर्नेछ ।

(३) नियम ८ बमोजिम आयोगले जाँचबूझ गर्दा अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिले प्रस्तावित गरेको विद्युत महसुल र अन्य दस्तुर परिवर्तन गर्न आवश्यक नदेखेमा आयोगले सो कुराको जानकारी सम्बन्धित अनुमतिपत्र प्राप्त व्यक्तिलाई दरखास्त परेको मितिले साठी दिन भित्र दिनु पर्नेछ ।

९क. अनुमति प्राप्त नगरेसम्म निर्धारण गराउनु नपर्नेः

नियम ७ मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि ऐन प्रारम्भ हुनु अघिदेखि विद्युत वितरण गरिरहेको व्यक्ति वा संगठित संस्थाले ऐनको दफा ४ को उपदफा (३) बमोजिम अनुमतिपत्र प्राप्त नगरेसम्म ग्राहकबाट लिइने विद्युत महसुल वा अन्य दस्तुरमा परिवर्तन गर्न आयोगबाट निर्धारण गराउनु पर्ने छैन ।

१०. सूचना प्रकाशित गर्नु पर्नेः नियम ९ बमोजिम आयोगले निर्धारण गरेको विद्युत महसुल दर र अन्य दस्तुरहरू सर्वसाधारणको जानकारीको लागि प्रकाशित गर्नु पर्नेछ ।