परिच्छेद ४ प्रमाणको भार

परिच्छेद ४ प्रमाणको भार

२५. कसूर प्रमाणित गर्ने भार: फौजदारी मुद्दामा आफ्नो अभियुक्तको कसूर प्रमाणित गर्ने भार वादीको हुनेछ ।

२६. दाबी प्रमाणित गर्ने भार: देवानी मुद्दामा आफ्नो दावी प्रमाणित गर्ने भार वादीको हुनेछ ।

 २७. प्रतिवादीले प्रमाण पुर्याउने पर्ने भार: (१) प्रचलित नेपाल कानुनबमोजिम सजायमा कमी वा छूट हुने वा सजायबाट रिहाई पाउने कुनै कुराको जिकीर प्रतिवाादीले लिएमा सो कुराको प्रमाण पुर्याउने भार निजको हुनेछ ।

(२) प्रचलित नेपाल कानुनबमोजिम वादीलाई दिनु वा बुझाउनु पर्ने कुरा सो कानुनबमोजिम दिए वा बुझाएको छ भनि प्रमाणित गर्ने भार प्रतिवादीको हुनेछ ।

 २८. कुनै खास कुरा प्रमाणित गर्ने भार: कुनै खास कुरा प्रमाणित गर्ने भार कुनै खास व्यक्तिको हुनेछ भनि कुनै नेपाल कानूनमा व्यवस्था भएकोमा बाहेक त्यस्तो कुरा प्रमाणित गर्ने भार सो कुराको अस्तित्वमा अदालतलाई विश्वास दिलाउन चाहने व्यक्ति माथिनै हुनेछ ।

 २९. अदालतको अनुमान खण्डन गर्न प्रमाण पुर्याउने भार: अदालतले यस ऐन बमोजिम अनुमान गरेको कुनै कुरा कुनै पक्षले खण्डन गर्न चाहेमा त्यस्को प्रमाण पुर्याउने भार सोही पक्षकोहुनेछ ।

 ३०. विशेष जानकारीमा रहेको कुरा प्रमाणित गर्नु पर्ने भार: कुनै पक्षको विशेष जानकारीमा रहेको कुनै कुरा सो पक्षले नै प्रमाणित गर्नु पर्छ ।

 ३१. कुनै कुरा प्रमाणित गर्न अर्को कुरा प्रमाणित गर्नु पर्ने भएमा सो कुरा प्रमाणित गर्ने भार: कुनै कुरा प्रमाणमा लिनलाई पहिले कुनै अर्को कुरा प्रमाणित गर्नु पर्ने रहेछ भने सो अर्को कुरा प्रमाणित गर्ने भार सो पहिलो कुरा प्रमाणमा दिन चाहने पक्ष उपर हुनेछ ।

  ३२. कुनै व्यक्ति जीवित छ भन्ने कुरा प्रमाणित गर्ने भार: कुनै व्यक्ति जीवित छ वा निजको मृत्य भैसकेको छ भन्ने प्रश्न उठेमा सो व्यक्तिको सम्वन्धमा स्वभाविक रूपमा जानकारी पाउने व्यक्तिले निजका सम्वन्धमा १२ वर्षदेखि कुनै जानकारी पाएको छैन भन्ने प्रमाणित भएमा, निज जीवित छ भन्ने पक्षले नै सो कुरा प्रमाणित गर्नु पर्छ ।

 ३३. कब्जा वा भोग चलनमा रहेको सम्पत्तिको स्वामित्व प्रमाणित गर्ने भार:  कुनै व्यक्तिको कब्जा, भोग वा चलनमा रहेको सम्पत्ति उपर सो व्यक्तिको स्वामित्व छ वा छैन भन्ने प्रश्न उठेमा सो सम्पत्ति उपर सो व्यक्तिको स्वामित्व छैन भन्ने पक्षले नै सो कुरा प्रमाणित गर्नु पर्छ ।