परिच्छेद–२,भिसा सम्बन्धी व्यवस्था

परिच्छेद–२,भिसा सम्बन्धी व्यवस्था

३. भिसा दिने वा नदिने नेपाल सरकारको अधिकार :- (१) कुनै विदेशीलाई भिसा दिने वा नदिने सम्पूर्ण अधिकार नेपाल सरकारमा निहित रहनेछ ।

(२) नेपाल सरकारले कुनै मित्र राष्ट्रका नागरिकलाई पारस्परिकताको आधारमा भिसा नलिई नेपालभित्र प्रवेश गर्न दिन सक्नेछ ।

४. कूटनैतिक भिसा :- (१) नेपाल सरकारले विशेष आदेश जारी गरेको अवस्थामा बाहेक कुनै पनि मुलुकबाट कूटनैतिक राहदानी प्राप्त गरी सम्बन्धित विदेशी कूटनैतिक नियोगबाट कूटनैतिक भिसाको निमित्त सिफारिस गरी पठाएको व्यक्ति, नेपाल सरकारबाट कूटनैतिक सुविधा प्रदान गर्न उपयुक्त ठह¥याएको व्यक्ति तथा त्यस्तो कूटनैतिक राहदानी प्राप्त व्यक्तिको परिवारका सदस्यलाई कूटनैतिक भिसा दिइनेछ ।

(२) कूटनैतिक भिसा नेपालमा काम गरुन्जेलसम्मको लागि पारस्परिकताको आधारमा एकैपटक वा पटक पटक म्याद थप गरी दिइनेछ ।
(३) कूटनैतिक भिसाको लागि अनुसूची–१ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ । तर विदेशी कूटनैतिक नियोग वा सो कार्यको लागि अधिकार प्राप्त निकायबाट विवरण सहित अनुरोध वा सिफारिस भई आएमा अनुसूची—१ बमोजिम निवेदन दिनु आवश्यक हुनेछैन । पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित ।

५. औपचारिक भिसा (अफिसियल भिसा) :-(१) नेपाल सरकारले उपयुक्त ठह¥याएका व्यक्ति र तिनका परिवार तथा सम्बन्धित विदेशी कूटनैतिक निकायको सिफारिसमा देहायका विदेशी र तिनका परिवारलाई औपचारिक (अफिसियल) भिसा दिइनेछ ।

(क) नेपालका लागि आवासीय वा गैर आवासीय कूटनैतिक नियोग, वाणिज्य दूतावासमा काम गर्ने प्रशासनिक, प्राविधिक तथा गैर कूटनैतिक कर्मचारी तथा बाह्य मुलुकबाट नेपाल घुम्न आउने वहालवाला नेपाली अवैतनिक महावाणिज्यदूतहरू, वाणिज्यदूतहरू र तिनका परिवार,
(ख) नेपाल सरकारसंग भएको सम्झौता बमोजिम नेपालमा रहने सल्लाहकार विशेषज्ञहरू,
(ग) संयुक्त राष्ट्र संघ वा त्यस अन्तर्गतका संस्थाहरूका नेपाल स्थित कार्यालयमा काम गर्ने कर्मचारीहरू र संयुक्त राष्ट्र संघद्वारा प्रदान
गरिएको लेसेपेसे प्राप्त व्यक्तिहरू,
(घ) नेपाल स्थित अन्तर्राष्ट्रिय संस्था वा क्षेत्रीय संगठनहरूमा काम गर्ने कर्मचारीहरू,
(ङ) नेपाल सरकार वा नेपाल सरकारको स्वामित्व भएको निकाय वा संयुक्त राष्ट्र संघ वा क्षेत्रीय संगठन वा सो अन्तर्गतका अन्य निकायद्वारा आयोजित सभा सम्मेलन, प्रशिक्षण वा बैठकमा सहभागी हुन आउने व्यक्तिहरु ।
(२) औपचारिक भिसाको लागि अनुसूची–१ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।

तर विदेशी कूटनैतिक नियोग वा सो कार्यको लागि अधिकार प्राप्त निकायबाट विवरण सहित अनुरोध वा सिफारिस भई आएमा अनुसूची–१ बमोजिमको निवेदन दिनु पर्नेछैन ।

६. पर्यटक भिसा :-

(१) नेपाल भ्रमणमा आउने विदेशी पर्यटकलाई पर्यटक भिसा दिइनेछ ।
(२) पर्यटक भिसा एक भिसा वर्षमा बढीमा एकसय पचास दिनका लागि दिइनेछ ।
(३) एक भिसा वर्षमा जारी गरिएको भिसामा तोकिएको अवधि पूरा नगर्दै प्रस्थान गरेको पर्यटकले बांकी अवधि अर्को भिसा वर्षमा जोडी उपयोग गर्न पाउने छैन ।

(४) एक भिसा वर्षको अन्त्य तिर नेपाल प्रवेश गरी अर्को भिसा वर्षको पर्यटक भिसामा बस्न पाउने अवधि पनि कुनै विदेशीले उपभोग गर्न चाहेमा सो सुविधा निजले उपयोग गर्न सक्नेछ । तर त्यस्तो अवधिको दस्तुरको गणना भने निज बसेको कूल अवधिका आधारमा गरिनेछ ।
(५) पर्यटक भिसाको लागि अनुसूची–१ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।

७. अध्ययन भिसा :- (१) नेपाल सरकारको स्वीकृति प्राप्त गरी नेपालको कुनै शिक्षण संस्थामा अध्ययन, अध्यापन वा अनुसन्धान गर्न आउने विदेशीहरू, तिनका परिवारलाई अध्ययन भिसा दिइने छ ।


(२) नेपाल सरकारबाट प्राप्त छात्रबृत्ति अन्तर्गत वा नेपाल सरकारबाट स्वीकृत कार्यक्रम अन्र्तगत वा दुई विश्वविद्यालय बीच भएको सम्झौता अन्तर्गत अध्ययन तथा अनुसन्धान गर्न आउने वा दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) का सदस्य राष्ट्रहरुबाट अध्ययन गर्न आउने विदेशी वा माध्यमिक तहसम्मको अध्ययन गर्न आउने विदेशी बाहेक आफू खुशी अध्ययन तथा अनुसन्धान गर्न चाहने अन्य विदेशीलाई नेपालमा रहँदा एकै पटक वा मासिक दामासाहीमा वार्षिक न्यूनतम तीन हजार अमेरिकी डलर वा सो बराबरको नेपाली मुद्रा र निजका परिवारको हकमा वार्षिक न्यूनतम दुई हजार अमेरिकी डलर वा सो वरावरको नेपाली मुद्रा खर्च गर्न सक्ने आधिकारिक स्रोत वा सो वरावरको वैदेशिक मुद्राको सटही रसिद वा सो बराबरको नेपाली मुद्रा स्थानीय वैंकमा मौज्दात रहेको कागजात पेश गरेको आधारमा मात्र अध्ययन भिसा दिइनेछ ।
(३) अध्ययन भिसा एक पटकमा एक वर्षको लागि दिइनेछ । सो भन्दा बढी अवधिको लागि दिन परेमा त्यस्ता व्यक्तिको अध्ययन तथा अनुसन्धान प्रगति विवरण तथा क्रियाकलाप लगायत अन्य आवश्यक कुराहरूलाई समेत विचार गरी म्याद थप गर्न सकिनेछ ।
तर अनुसन्धानकर्ता र अध्ययनकर्ताको हकमा यस्तो म्याद थप अनुसन्धान अवधि वा अध्ययनरत शैक्षिक उपाधी अवधिसम्मका लागि मात्र हुनेछ ।
(३क.) उपनियम (३) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि प्राविधिक विषयमा अध्ययन गर्नेहरुको हकमा सम्बन्धित विषयमा शैक्षिक उपाधि अबधिसम्मको लागि एकैपटक अध्ययन भिसा दिन सकिनेछ ।

(४) अध्ययन भिसाको लागि सम्बन्धित मन्त्रालयको सिफारिस पेश गर्नु पर्नेछ ।
(५) अध्ययन भिसाको लागि अनुसूची–२ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।

८. गैर पर्यटक भिसा :-

(१) देहायका विदेशी र तिनका परिवारका सदस्यहरूलाई गैर पर्यटक भिसा दिइनेछ ।
(क) विदेशी मित्र राष्ट्रका सरकारी वा गैर सरकारी संस्थाबाट खर्च व्यहोर्ने गरी नेपाल सरकारको स्वीकृति प्राप्त सामाजिक वा आर्थिक विकास कार्यमा संलग्न विदेशीहरू,
(ख) नेपाल स्थित विदेशी नियोगद्वारा संचालित संस्थामा काम गर्नको लागि परराष्ट्र मन्त्रालयबाट सिफारिस प्राप्त विदेशीहरू,
(ग) विदेशी पत्रपत्रिका तथा समाचार समितिमा काम गर्नको लागि सूचना तथा संचार मन्त्रालयबाट सिफारिस प्राप्त विदेशी प्रतिनिधिहरू,
(घ) कूटनैतिक वा औपचारिक भिसा प्राप्त विदेशीको परिचारकको रूपमा काम गर्न सम्बन्धित मन्त्रालयबाट सिफारिस प्राप्त विदेशीहरू,
(ङ) नेपालभित्र कुनै फर्म, कम्पनी, संस्था, उद्योग वा व्यवसायमा पारिश्रमिक पाउने गरी काम गर्न नेपाल सरकारबाट स्वीकृत प्राप्त विदेशीहरू,
(च) नेपालस्थित कुनै अन्तर्राष्ट्रिय हवाई संस्थामा काम गर्न सम्बन्धित मन्त्रालयबाट सिफारिस प्राप्त विदेशीहरू,

(छ) विदेशी सरकारी निकाय वा विदेशी मुलुकको उद्योग वाणिज्य संघ वा च्याम्वर अफ कमर्सको सिफारिसमा तेश्रो मुलुकबाट नेपाल आउने विदेशी आयातकर्ता,
(ज) नेपाली नागरिकसंग वैवाहिक सम्बन्ध भई विवाह दर्ताको प्रमाणपत्र पेश गर्ने विदेशीहरू ।
(ज१) नेपाली मूलका विदेशी वा नेपाली बाबुु वा आमाको विदेशी राहदानी वाहक सन्तान नेपालमा कुनै नातेदार भेट्न आउने भएमा वा नेपाली नागरिकसँग वैवाहिक सम्बन्ध भएका विदेशीका बाबु, आमा, दाजु, भाइ, पहिलो संशोधनद्वारा संशोधित ।

दिदी वा वहिनी सम्बन्धित दूतावासको नाता खुलेको सिफारिससहित निजलाई भेट्न आउने भएमा,
स्पष्टीकरण ः यस खण्डको प्रयोजनका लागि “नातेदार” भन्नाले बाबु व आमापट्टिको तीन पुस्ताभित्रको व्यक्तिलाई जनाउनेछ ।
(झ) सरकारी वा गैर सरकारी स्तरमा सम्पन्न सम्झौता वा सहमति अनुसार सम्बन्धित मन्त्रालयको सिफारिसमा काम गर्न आएका विदेशीहरू,
(ञ) उद्योग वा व्यवसायको सम्भाव्यता अध्ययन गर्न बढीमा ६ महिनासम्मका लागि सम्बन्धित मन्त्रालयको सिफािरश प्राप्त विदेशीहरु,
तर यस खण्ड बमोजिमका विदेशीहरुले भिसा निवेदन फाराम साथ लगानीको स्रोत खुलेको कागजात, लगानीकर्ताको योग्यता तथा
अनुभव सम्बन्धी विवरणहरु समेत पेश गर्नुपर्नेछ ।
(ट) समूहगत रूपमा पर्यटकहरूदलाई नेपाल भ्रमण गराउन सम्बन्धित मन्त्रालयको सिफारिस सहित आवेदन गर्ने विदेशीहरूको टोली नेता,
(ट१) समाजकल्याण परिषद् वा सम्बन्धित मन्त्रालयसँग सम्पन्न सम्झौता अनुसार गैर सरकारी संस्थामा काम गर्न आउने सम्बन्धित मन्त्रालयको सिफारिस प्राप्त विदेशीहरु,
(ठ) नेपाल सरकारले उपयुक्त ठह¥याएका विदेशीहरू ।
(२) गैर पर्यटक भिसा एक पटकमा बढीमा एक वर्षको लागि प्रदान गरिनेछ र आवश्यकता अनुसार पुनः म्याद थप गर्न सकिनेछ ।
(३) …….
(४) गैर पर्यटक भिसा लिनको लागि अनुसूची—२ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।
तर उपनियम (१) को खण्ड (ज) बमोजिमका विदेशीहरूले अनुसूची—२क बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।

९. व्यावसायिक भिसा :-

(१) देहायका विदेशीहरू र तिनका परिवारलाई सम्बन्धित निकायको सिफारिसमा व्यावसायिक भिसा दिइनेछ –
(क) नेपालभित्र व्यापारिक वा औद्योगिक व्यवसायमा लगानी गर्ने ईजाजत प्राप्त विदेशीहरू वा त्यस्ता व्यापारिक वा औद्योगिक संस्थाको अधिकृत प्रतिनिधि ।
(ख) नेपालबाट निकासी व्यापार गर्न लगानी गर्ने इजाजत प्राप्त विदेशीहरू ।
(ग) तेस्रो मुलुकबाट नेपालमा आई नेपालमा उत्पादित मालसामान खरीद गरी निकासी गर्ने वा निकासीको लागि खरीद आदेश दिने विदेशीहरू ।
(२) यस नियमावलीमा अन्यथा व्यवस्था भएकोमा बाहेक व्यावसायिक भिसा एक पटकमा बढीमा पाँच वर्षका लागि प्रदान गरिनेछ र आवश्यकता अनुसार यसको म्याद थप गर्न सकिनेछ ।
(२क) उपनियम (२) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भएतापनि उपनियम (१) को खण्ड (ग) बमोजिमको विदेशीलाई एक पटकमा नब्बे दिनसम्म नेपालमा बस्न पाउने गरी पाँच वर्षे बहु प्रवेशी व्यावसायिक भिसा दिइनेछ ।
(२ख) उपनियम (२क) बमोजिम नेपालमा बस्न पाउने गरी दिइएको म्यादभित्र भिसा वाहकले व्यावसायिक काम कारोबार सम्पन्न हुन नसकेको कारण र सम्बद्ध प्रमाण समेत राखी निवेदन दिएमा निजको कार्य दक्षताको आधारमा उपनियम (२क) मा उल्लेख भए बमोजिम नेपालमा बस्न पाउने अवधिसम्मको लागि भिसा नवीकरण गर्न सकिनेछ ।
(३) व्यावसायिक भिसाको लागि अनुसूची २ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।


१०. अन्तरिम (ट्रान्जिट) भिसा :-

(१) नेपालको विमानस्थल भई कुनै अर्को मुलुक जाने गरी हवाई टिकटसहित रात विताउने गरी नेपालमा प्रवेश गरेका विदेशीलाई वा कुनै कारणवश आकस्मिक रुपमा नेपालको विमानस्थलमा अवतरण गरेको बायुयानमा यात्रा गरिरहेको विदेशीलाई एक दिनका लागि अन्तरिम भिसा दिइनेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिमको भिसाको लागि अनुसूची – ३ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।

१०क. गैर आवासीय नेपाली भिसा (नन् रेजिडियन्सल नेपालीज भिसा) :-

(१) विदेशमा बसोबास गर्ने नेपाली मूलका विदेशीले नेपालमा बसोबास गर्न वा व्यापार व्यवसाय वा कुनै विषयमा अध्ययन अध्यापन वा अनुसन्धान गर्न चाहेमा निज र निजको परिवारलाई गैर आवासीय नेपाली भिसा दिन सकिनेछ ।
(२) उपनियम (१) बमोजिमको भिसाको लागि अनुसूची–३क. बमोजिमको ढाँचामा विदेशस्थित नेपाली नियोग मार्फत वा विभागमा सोझै निवेदन दिन सकिनेछ ।
(३) उपनियम (१) बमोजिमको भिसा एकपटकमा बढीमा दशवर्षसम्मको लागि प्रदान गर्न सकिनेछ र आवश्यकता अनुसार यसको म्याद थप गर्न सकिनेछ ।
(४) गैर आवासीय नेपाली भिसाको ढाँचा अनुसूची—३ख. बमोजिमको हुनेछ ।

११. आवासीय (रेजिडेन्सियल) भिसा :-

(१) नेपालमा जीवन विताउन चाहने देहायका विदेशीहरु र तिनका परिवारलाई आवासीय भिसा दिइनेछ ।
(क) अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति प्राप्त व्यक्ति,
(ख) नेपालको आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक समुन्नतिमा विशेष योगदान पु¥याउन सक्ने व्यक्ति,
(ग) χ……
(घ) नेपालको औद्योगिक व्यवसायमा कम्तिमा एकलाख अमेरिकी डलर वा सो बराबरको परिवत्र्य विदेशी मुद्रा एकैपटक लगानी गर्ने व्यक्ति,
(ङ) नेपालमा कुनै व्यवसाय नगरी जीवनयापन गर्न चाहने विदेशी ।
(२) उपनियम (१) को खण्ड (घ) मा उल्लेख भएका विदेशी बाहेक अन्य खण्डमा उल्लेख भएका विदेशीलाई आवासीय भिसा सिफारिस गर्ने नियोगले परराष्ट्र मन्त्रालय मार्फत त्यस्तो विदेशीले भरेको निवेदन सहित विभागमा पठाउनु पर्नेछ ।
(३) उपनियम (१) को खण्ड (ङ) को आधारमा आवासीय भिसा प्राप्त गर्न चाहने विदेशीले एकमुष्ट वार्षिक बीस हजार अमेरिकी डलर वा सो वरावरको परिवत्र्य विदेशी मुद्रा नेपालमा खर्च गर्ने स्रोत प्रमाणित हुने कागजात र नवीकरण गर्न चाहने विदेशीले सो कागजात सहित एकमुष्ट वा पटक पटक उक्त रकम खर्च गरेको पुष्टि हुने प्रमाण पेश गर्नु पर्नेछ ।
(४) आवासीय भिसा लिन चाहने विदेशीले अनुसूची–४ बमोजिमको ढाँचामा विभाग वा सम्बन्धित नियोगमा निवेदन दिनु पर्नेछ ।
(५) आवासीय भिसाको ढाँचा अनुसूची–४क बमोजिम हुनेछ ।

१२. भिसा दिने र नवीकरण गर्ने अधिकारी :- (१) देहायको भिसा देहायको अधिकारीद्वारा दिइने र नवीकरण गरिनेछ ।भिसाको किसिम भिसा दिने र नवीकरण गर्ने अधिकारी
(क) कूटनैतिक भिसा परराष्ट्र मन्त्रालय, तर तीस दिनसम्मको लागि नियोग वा प्रवेश स्थलस्थित अध्यागमन कार्यालयले (प्रवेश भिसाको रूपमा) कूटनैतिक भिसा दिन सक्नेछ ।
(ख) औपचारिक भिसा परराष्ट्र मन्त्रालय तर तीस दिनसम्मको लागि नियोग वा प्रवेश स्थलस्थित अध्यागमन कार्यालयले (प्रवेश भिसाको रूपमा) औपचारिक भिसा दिन सक्नेछ ।
(ग) पर्यटक भिसा (१) भिसा वर्षमा पन्ध्र दिन, तीस दिन र नब्बे दिनको प्रवेश भिसाका लागि नियोग वा प्रवेश विन्दुको अध्यागमन अधिकृत,
(२) नेपाल प्रवेश गरिसकेका पर्यटकहरुको भिसा म्याद थप तथा नियमित गरिदिनका लागि महानिर्देशक तर प्रस्थानका समयमा एकसय पचास दिनको अबधिभित्रको भए पन्ध्र दिनसम्मको भिसा प्रस्थान विन्दुमा अध्यागमन अधिकृतले नियमित गरिदिन सक्नेछ ।
(घ) अध्ययन भिसा महानिर्देशक,
(ङ) गैर पर्यटक भिसा (१) नियम ८ को खण्ड (छ) बमोजिमको विदेशीको हकमा विदेश स्थित नेपाली राजदूतावास वा
स्थायी नेपाली कूटनैतिक नियोग वा महानिर्देशक,
(२) नियम ८ को खण्ड (ठ) बमोजिमको विदेशीको हकमा नेपाल सरकारको स्वीकृति लिई
महानिर्देशक,
(३) नियम ८ को अन्य खण्ड बमोजिमको विदेशीको हकमा महानिर्देशक
(च) व्यावसायिक भिसा महानिर्देशक,
(छ) अन्तरिम भिसा अध्यागमन अधिकृत,
(ज) आवासीय भिसा पहिलो एक वर्षको लागि गृह मन्त्रालयको स्विकृति लिई विभाग र नवीकरणको लागि विभाग
तर नियम ११ को उपनियम (१) को खण्ड (घ) बमोजिमका विदेशी लगानीकर्ता र निजको आश्रित परिवारलाई उद्योग विभागको सिफारिसमा विभाग ।
(झ) गैर आवासीय नेपाली भिसा पहिलो पटकका लागि गृह मन्त्रालयको स्वीकृतिमा नियोग वा महानिर्देशक र नवीकरणका लागि महानिर्देशक ।
(२) उपनियम (१) को खण्ड (क) र (ख) बमोजिम भिसा दिइएको व्यक्तिहरूको नाम, राष्ट्रियता, राहदानी नम्वर र भिसा अवधि खुलेको विवरण मासिक रूपमा परराष्ट्र मन्त्रालयले विभागलाई दिनु पर्नेछ ।
(३) उपनियम (१) को खण्ड (क) र (ख) बाहेक अन्य खण्डहरू बमोजिम नियोगबाट भिसा जारी गर्दा उठेको राजश्वको विवरण मासिक रूपमा परराष्ट्र मन्त्रालयले विभागमा पठाउनु पर्नेछ ।

(४) भिसा दिने अधिकारीले सम्बन्धित निकायहरुबाट भिसाको लागि सिफारिस भई आएकोमा त्यस्तो सिफारिस दर्ता भएको मितिले सामान्यतया ७ दिनभित्र भिसा सम्बन्धी निर्णय गर्नुपर्नेछ ।

१३. भिसा दिन वा नेपालभित्र प्रवेश गर्न दिन इन्कार गर्न सकिने :- यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भएतापनि देहायका विदेशीहरूलाई भिसा दिन वा नेपालभित्र प्रवेश गर्न दिन अध्यागमन अधिकृतले प्रवेश विन्दुमा नै इन्कार गर्न सक्नेछः–
(क) राहदानी र भिसा शंकास्पद देखिएका,
(ख) ऐन वा यस नियमावलीको विपरित काम गरेवापत निष्काशन गरिएका वा नेपालमा प्रवेश गर्न निषेध गरिएका ।
(ग) यस नियमावली बमोजिम बस्न पाउने अबधि व्यतित गरिसकेका ।
(घ) प्रवेश गर्न आउने विदेशीको यात्रा सम्बन्धी कागजात शंकास्पद देखिएमा ।

१४. नेपालबाट प्रस्थान गर्न रोक लगाउन सकिने :- देहायका व्यक्तिलाई नेपालबाट प्रस्थान गर्न विभाग वा अध्यागमन कार्यालयले रोक लगाउन सक्नेछः–

(क) बैध राहदानी र प्रस्थान गर्ने भएको देशमा प्रवेश गर्नको लागि भिसा नभएका,
(ख) नेपालबाट प्रस्थान गर्नबाट रोक लगाउनको लागि कुनै अधिकार प्राप्त अधिकारीबाट कारण सहितको जानकारी प्राप्त हुन आएका ।

१५. प्रवेश वा प्रस्थान स्थल :- भिसा लिई नेपालभित्र प्रवेश गर्न र नेपालबाट प्रस्थान गर्ने विदेशीको प्रयोजनको लागि प्रवेश तथा प्रस्थान स्थल अनुसूची–५ बमोजिम हुनेछ ।

१६. आगमन तथा प्रस्थान फाराम भर्नुपर्ने

(१) प्रत्येक विदेशीले नेपालभित्र प्रवेश गर्दा अनुसूची–६ बमोजिमको आगमन फाराम र नेपालबाट बाहिर प्रस्थान गर्दा अनुसूची–६क बमोजिमको प्रस्थान फाराम भरी अध्यागमन कार्यालयमा बुझाउनु पर्नेछ ।

(१क) अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल प्रयोग गरी नेपाल बाहिर प्रस्थान गर्ने र नेपालभित्र प्रवेश गर्ने प्रत्येक नेपालीले क्रमशः अनुसूची– ६ख र अनुसूची – ६ग बमोजिमको ढाँचामा प्रस्थान वा आगमन फाराम भरी कार्यालयमा बुझाउनु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम बुझाएको फारामको आधारमा अध्यागमन कार्यालयले प्रत्येक दिन विदेशीहरूको आगमन अभिलेख अनुसूची–७ बमोजिमको ढाँचामा र प्रस्थान अभिलेख

अनुसूची – ७क बमोजिमको ढाँचामा तयार गरी विभागमा पठाउनु पर्नेछ ।

१७. आगमन तथा प्रस्थान प्रमाणित गर्ने :- नेपालमा प्रवेश वा नेपालबाट प्रस्थान गर्ने प्रत्येक व्यक्तिले प्रवेश वा प्रस्थान स्थलमा आफ्नोे प्रवेश वा प्रस्थान प्रमाणित गराउनु पर्नेछ । यसरी प्रस्थान वा प्रवेश प्रमाणित हुन छुट भएको व्यक्तिको हकमा कारण सहित निजको निवेदन पर्न आएमा विभागले छानवीन गरी उचित देखेमा आगमन वा प्रस्थान प्रमाणित गरी दिनेछ ।

१८. कागजात देखाउनु पर्ने :- विभाग वा सो अन्तर्गतका कार्यालयका कर्मचारीहरू र त्यस्ता कर्मचारीहरू नभएका ठाउँमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयका अधिकृत कर्मचारी, प्रहरी कर्मचारी तथा सीमा प्रशासन कर्मचारीले कुनै विदेशीको राहदानी, भिसा, पदयात्रा अनुमति पत्र र तत्सम्बन्धी कागजात हेर्न चाहेमा निजले तुरुन्त देखाउनु पर्छ ।

१९. उपस्थिति दर्ता गर्ने तथा ठेगाना परिवर्तनको सूचना दिनु पर्नेः

(१) पर्यटक भिसा बाहेक अन्य भिसामा ६ महिना भन्दा बढी अबधिसम्म नेपालमा बस्न पाउने गरी अनुमति प्राप्त गरेका विदेशीहरुले उपस्थिति दर्ता प्रयोजनका लागि अनुसूची–७ (ख) बमोजिमको ढाँचामा विवरण भरी विभाग वा विभागले तोकेको कार्यालयमा बुझाउनु पर्नेछ र अनुसूची– ७ (ग) बमोजिम सो को अभिलेख राखी विभाग वा विभागले तोकेको कार्यालयले निजलाई अनुसूची–७(घ) बमोजिमको
उपस्थिति दर्ता प्रमाणपत्र उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । भिसा अबधि थप भएको अवस्थामा उपस्थिति दर्ता प्रमाणपत्रको नवीकरण समेत गराउनु पर्नेछ ।
(२) भिसा लिन वा भिसाको म्याद थप्नको लागि निवेदनमा उल्लेख गरिएको वा उपस्थिति दर्ता प्रयोजनका लागि बुझाएको विवरणमा उल्लेख भएको नेपालमा वस्ने ठेगाना परिवर्तन गरेमा उपस्थिति दर्ता प्रमाणपत्र लिएका विदेशीले भए विभागमा वा दर्ता प्रमाणपत्र दिने कार्यालयमा र सो वाहेकका अन्य विदेशीले भए विभाग वा कार्यालय वा स्थानीय प्रहरी कार्यालयमा आफ्नो नाम, राहदानी नम्बर र नयां ठेगानाको सूचना दिनु पर्नेछ ।
(३) एक सय वीस दिनभन्दा बढी नेपालमा बसोबास गरेको कुनै विदेशीले नेपालको कुनै स्थानमा तीन दिनभन्दा बढी समय विताउने गरी गएमा आफ्नो नाम, राहदानी नम्बर र ठेगाना समेत खुलेको विवरणसहित त्यस्तो स्थानको स्थानीय प्रहरी कार्यालयमा आफ्नो उपस्थिति दर्ता गराउनु पर्नेछ ।

२०. काम गर्नमा प्रतिबन्ध :- (१) यस नियमावली बमोजिम पर्यटक र परिवारको सदस्यको हैसियतल भिसा पाउने विदेशीले नेपालभित्र रहँदा पारिश्रमिक लिई वा नलिई कुनै उद्योग, व्यापार, व्यवसाय वा संस्थामा काम गर्न पाउने छैन ।
(२) यस नियमावली बमोजिम भिसा प्राप्त गर्ने विदेशीले जुन उद्देश्यको निमित्त भिसा प्राप्त गरेको हो सो बाहेक अन्य काम गर्न पाइने छैन ।

२१. भिसा खारेजीको लागि सूचना दिनु पर्ने :- पर्यटक भिसा बाहेक अन्य किसिमको भिसा प्राप्त कुनै विदेशीले कुनै कारणबाट आफूले पाएको भिसा अवधि व्यतित् गर्न नपाउने भएमा सम्बन्धित विदेशी वा निजको कार्यसंग सम्बन्धित कार्यालयको प्रमुखले उक्त भिसा खारेजीको निमित्त सात दिनभित्र अनिवार्य रूपमा भिसा दिने अधिकारीलाई सूचना गर्नु पर्नेछ ।


२२. भिसा नियमित गर्ने :- प्रचलित कानून बमोजिम कारवाहीको सिलसिलामा कुनै विदेशी थुनिएमा वा थुनिएको आधिकारिक जानकारी प्राप्त भएमा वा निज उपर कुनै कानुनी कारवाही चलेकोमा सोको

किनारा नभएसम्मको लागि नेपालमा निजको उपस्थिति आवश्यक पर्ने अवस्था भएमा विभागले निजलाई सोही व्यहोरा उल्लेख गरी ऐनमा ब्यवस्था भए अनुसार भिसा नियमित गरिदिनु पर्नेछ । थुनाबाट मुक्त भएको वा कानुनी कारवाहीको किनारा लागेको मितिले सामान्यतया सात दिनभित्र त्यस्तो विदेशीलाई नेपालबाट निष्काशन वा प्रस्थान गराउन सकिनेछ ।

२३. भिसाको हैसियत बदल्न सकिने :- कुनै किसिमको भिसा लिएर आएको विदेशीले जुन कामको लागि त्यस्तो भिसा प्राप्त गरेको थियो सो काम समाप्त भएपछि त्यस्तो विदेशीले अर्को किसिमको भिसाको लागि निवेदन गरेमा नियम १२ बमोजिमको अधिकारीले ऐन र यस नियमावलीमा लेखिएको कुराहरूको अधिनमा रही त्यस्तो विदेशीलाई अर्को किसिमको भिसा दिन सक्नेछ ।

२४. अस्थायी रूपमा भिसा सिफारिस वा जारी गर्न सकिने :-

(१) अध्ययन, गैर पर्यटक र व्यवसायिक भिसाका लागि सिफारिस गर्न समय लाग्ने भएमा सम्बन्धित मन्त्रालयले सोही व्यहोरा जनाई
बढीमा ३ महिनासम्मको लागि अस्थायी रूपमा अध्ययन, गैर पर्यटक र व्यवसायिक भिसाको सिफारिस गर्न सक्नेछ ।
(२) नियम ८ को उपनियम (१) (ज) अनुसारका विदेशीलाई विवाह दर्ता प्रमाणपत्र पेश गर्न समय लाग्ने भएमा सम्बन्धित मुलुकको अधिकारी वा दूतावासको सिफारिसका आधारमा विभागले बढीमा ३ महिनासम्मको गैर पर्यटक भिसा जारी गर्न सक्नेछ ।

२५. यात्रा अनुमतिपत्र जारी गर्न सक्ने :- कुनै विदेशीको राहदानी हराई वा प्रयोग हुन नसक्ने गरी नोक्सान भई, म्याद समाप्त भई वा अन्य कुनै कारणवस नयाँ राहदानी प्राप्त गर्न नसक्ने अवस्थाका विदेशीलाई नेपाल बाहिर प्रस्थान गर्ने प्रयोजनका लागि विभागले यात्रा अनुमति पत्र जारी गर्न सक्नेछ । तर कूटनैतिक र औपचारिक राहदानी वाहकको हकमा त्यस्तो अनुमतिपत्र परराष्ट्र मन्त्रालयले जारी गर्नेछ ।

२६. भिसा स्थानान्तरण :- नियम २५ बमोजिम कुनै विदेशीले यात्रा अनुमतिपत्र प्राप्त गरेको वा पुरानो राहदानी हराई वा म्याद समाप्त भई नयाँ राहदानी प्राप्त गरेको अवस्थामा कुटनैतिक वा औपचारिक भिसाका हकमा परराष्ट्र मन्त्रालय र अन्य भिसाका हकमा विभागले राहदानी वा यात्रा अनुमतिपत्रमा भिसा स्थानान्तरण गरी दिन सक्नेछ ।

२७. भिसाको म्याद थपका लागि निवेदन :- कूटनैतिक तथा औपचारिक भिसा बाहेक अन्य भिसाको म्याद थप गराउन अनुसूची–८ बमोजिमको ढाँचामा निवेदन दिनु पर्नेछ ।

२८. भिसा रद्द गर्न सकिने अवस्था :- (१) देहायको अवस्थामा विभागले विदेशीको भिसा रद्द गर्न सक्नेछ –

(क) माग भएको समयमा स्वास्थ्य सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणपत्र पेश नगरेमा ।
(ख) मगज विग्रेमा वा बहुलाएमा ।
(ग) संगीन फौजदारी अपराधको कसूर गरी भागी आएको देखिएमा ।
(घ) कुनै सरुवा वा गंभीर रोग लागेको भएमा ।
(ङ) निजको उपस्थितिबाट नेपालको शान्ति, सुरक्षा र नेपाली जनताको पारस्परिक सौहार्दतामा प्रतिकूल असर पर्ने देखिएमा ।
(च) संदिग्ध आचरण वा अवान्छित क्रियाकलाप गरे, गराएमा ।
(छ) नेपालभित्रको सामाजिक र सांस्कृतिक वातावरणमा प्रतिकूल असर पर्ने देखिएमा ।
(ज) ऐन, यस नियमावली र अन्य प्रचलित कानूनको उल्लंघन गरे, गराएमा ।
(झ) जुन उद्देश्यको लागि भिसा प्रदान गरिएको हो सो अनुरूपको कार्य नगरी अन्य काम कुरा गरेमा वा जुन प्रयोजनका लागि भिसा लिएको हो, सो समय अगावै त्यस्तो प्रयोजन समाप्त भएमा ।
(ञ) एक प्रकारको भिसामा बसिरहेको अवस्थामा अन्य भिसा दिनु पर्ने गरी सम्बन्धित निकायबाट सिफारिस प्राप्त भएमा वा भिसाका लागि आवेदन गरेमा त्यस्तो विदेशीलाई नयाँ भिसा जारी गर्नको लागि साविक भिसा रद्द गर्नु परेमा ।
(२) उपनियम (१) बमोजिम भिसा रद्द गरिएमा सो वापत बुझाएको दस्तुर फिर्ता गरिने छैन ।

२९. दस्तुर:-(१) नेपालभित्र प्रवेश वा उपस्थितिको लागि भिसा जारी गर्दा, भिसाको म्याद थप गर्दा वा भिसाको म्याद नघाई बसेको विदेशीहरूको भिसा नियमित गर्नु पर्दा वा यात्रा अनुमतिपत्र जारी गर्दा वा भिसा स्थानान्तरण गर्दा भिसा सम्बन्धी वा अन्य दस्तुर अनुसूची–९ मा तोके बमोजिम हुनेछ ।
 । तर दश वर्ष मुनिका वालवालिकाहरूलाई भिसा दस्तुर लाग्ने छैन ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम तोकेको भन्दा घटी वा बढी भिसा दस्तुर लगाउने मुलुकको नागरिकहरूलाई पारस्परिकताको आधारमा भिसा दस्तुर लिइनेछ ।

३०. एक प्रवेशी, χ…. वा वहु प्रवेशी सुविधाको व्यवस्था :-

(१) यस नियमावली बमोजिम भिसा जारी गर्दा एक प्रवेशी,

χ…. र वहु प्रवेशी सुविधा समेत प्रदान गर्न सकिने छ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम जारी गरिएको सुविधा नियोगबाट भिसा जारी गरेको अवस्थामा भिसाको प्रवेश मान्य अवधिसम्म र कार्यालय वा विभागबाट भिसा जारी गरेको अवस्थामा भिसा मान्य अवधिसम्म मात्र कायम रहनेछ । तर यस्तो सुविधा प्राप्त विदेशीको नेपाल वस्ने कूल अवधि भने अन्य सुविधा लिएको वा म्याद थप गरेको अवस्थामा बाहेक सुविधा जारी गर्दा उल्लेख गरिएको नेपाल वस्ने अवधि भन्दा
बढी हुन सक्ने छैन ।

३१. भिसा दस्तुर छुट :-

देहायका अवस्थामा देहायका व्यक्तिलाई नेपालभित्र प्रवेश वा उपस्थितिको लागि भिसा जारी गर्दा र भिसाको म्याद थप गर्दा भिसा दस्तुर छुट दिन वा मिनाहा गर्न सकिनेछ –

(क) कूटनैतिक वा औपचारिक भिसा प्राप्त गर्ने विदेशीलाई ।
(ख) नेपाल सरकार वा नेपाल सरकारको स्वामित्व भएको निकाय वा संयुक्त राष्ट्रसंघ वा क्षेत्रीय संगठन वा अन्य कुनै अन्तर्राष्ट्रिय संघ संस्था वा सो अन्तर्गतका निकायहरूद्वारा आयोजित सभा, सम्मेलन, प्रशिक्षण वा बैठकमा सहभागी हुन आउने विदेशीलाई ।
(ग) नेपालसंग दौत्य सम्बन्ध भएको मुलुकका प्रतिष्ठित व्यक्तिलाई ।
(घ) पारस्परिकताको आधारमा जुनसुकै मुलुकका नागरिकहरूलाई ।
(ङ) नेपाली बाबु आमा वा बाबु आमा मध्ये एक जना नेपाली भई निजहरूबाट जन्मेका १६ वर्षसम्मका विदेशी राहदानी प्राप्त सन्तानलाई ।
(च) नेपाली मूलको व्यक्तिले नेपालस्थित विदेशी नियोगबाट पहिलो पटक राहदानी लिएपछि विदेश प्रस्थान नगरुन्जेलसम्म त्यस्तो व्यक्तिलाई ।

(छ) नेपाल सरकारको छात्रबृत्ति वा नेपाल सरकारबाट बजेट विनियोजन भएको स्वीकृत कार्यक्रममा भाग लिन आउने वा नेपाल सरकारसँग भएको सम्झौतामा भिसा दस्तुर छुट दिइने उल्लेख भएका व्यक्तिहरुलाई ।
(ज) उडान रद्द भई नेपालबाट प्रस्थान गर्न नसक्ने व्यक्तिलाइ अर्को उडानबाट प्रस्थान नगरुन्जेलसम्मको अवधिका लागि ।
(झ) आफ्नोे काबु बाहिरको परिस्थितले गर्दा कुनै विदेशीले भिसामा तोकिएको अवधि भन्दा बढी अवधि बस्नु परेमा वा नियम २९ को उपनियम (१) बमोजिम नियमित गराउँदा ।

३१क. भिसा छुट दिने अधिकारी :-

देहायको अवस्थामा देहायका अधिकारीले भिसा दस्तुर छुट दिन वा मिनाहा गर्न सक्नेछन् :-–

(क) नियम ३१ को खण्ड (क), (ख) र (ग) को अवस्थामा – परराष्ट्र मन्त्रालय,

प्रवेश भिसाका रुपमा कूटनैतिक वा औपचारिक भिसा जारी गर्दा विदेशस्थित नेपाली नियोगहरु र अध्यागमन अधिकृत,
(ख) नियम ३१ को खण्ड (ङ) र (च) को अवस्थामा – महानिर्देशक
(ग) नियम ३१ को खण्ड (घ) र (छ) को अवस्थामा – सम्बन्धित मन्त्रालयको सिफारिसमा महानिर्देशक

(घ) नियम ३१ को खण्ड (ज) को अवस्थामा – अध्यागमन अधिकृत
(ङ) नियम ३१ को खण्ड (झ) को अवस्था,
(१) एक हप्ताको लागि – महानिर्देशक वा अध्यागमन अधिकृत

(२) एक हप्ता भन्दा बढी अवधिको लागि – गृह मन्त्रालय