परिच्छेद–४ प्रस्तुतीकरण

परिच्छेद–४ प्रस्तुतीकरण

४०. स्वीकृतिको लागि प्रस्तुतीकरणः प्रस्तुत गरेपछि भुक्तानी पाउने विनिमेयपत्र स्वीकृतिको लागि ड्रयी समक्ष कारोबारको दिनमा कारोबार गर्ने समयभित्र प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ । प्रस्तुत गर्नुपर्ने दिन तथा स्थान नलेखिएकोमा स्वीकृति माग गर्ने अधिकार भएको व्यक्तिले मनासिब समयभित्र ड्रयीको उचित खोजतलास गरी निज समक्ष कारोबारको दिनमा कारोबार गर्ने समयभित्र प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ । सो बमोजिम प्रस्तुत नगरेमा त्यस्तो नगर्ने व्यक्तिप्रति अन्य कुनै पक्ष उत्तरदायी हुने छैन ।
तर ड्रयीले उचित खोजतलास गर्र्दा पनि फेला नपरेमा विनिमेयपत्र अनादर गरेको मानिनेछ ।
४१. ड्रयीले समय पाउनेः स्वीकृतिको लागि प्रस्तुत गरिएको विनिमेयपत्र स्वीकार गर्ने वा नगर्ने बिचार गर्नको लागि ड्रयीले समय मागेमा धारकले सार्वजनिक बिदा बाहेक दुई दिनको म्याद दिनुपर्नेछ ।
४२. प्रतिज्ञापत्रको प्रस्तुतीकरणः देखाएको निश्चित अवधिपछि भुक्तानी हुने प्रतिज्ञापत्र भुक्तानी पाउने अधिकार भएको व्यक्तिले प्रतिज्ञापत्र लेखिदिने व्यक्ति समक्ष प्रतिज्ञा गरिएको मुनासिब समयभित्र कारोबारको दिनमा कारोबार गर्ने समयभित्र देखाउनको लागि प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ । सो बमोजिम नगरेमा त्यस्तो नगर्ने व्यक्तिप्रति अन्य कुनै पक्ष उत्तरदायी हुनेछैन ।
४३. भुक्तानीको लागि प्रस्तुतीकरणः प्रतिज्ञापत्र, विनिमेयपत्र र चेक भुक्तानीको लागि क्रमशः लेखिदिने, स्वीकार  गर्ने र ड्रयी समक्ष धारकले वा निजले अह्राएकोले कारोबार गर्ने समयभित्र प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ । यसरी प्रस्तुत नगरेमा सो अधिकारपत्रमा उल्लेख भएका अरू पक्षहरू त्यस्ता धारकप्रति उत्तरदायी हुने छैनन् ।
४४. निर्दिष्ट स्थानमा भुक्तानी हुने विनिमेय अधिकारपत्रः कुनै निर्दष्ट स्थानमा भुक्तानी दिइने भनिएको विनिमेय अधिकारपत्र सोही स्थानमा भुक्तानीको लागि प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ ।
४५. भुक्तानी दिने स्थान नलेखिएको विनिमेय अधिकारपत्रः भुक्तानीको लागि प्रस्तुत गर्नुपर्ने स्थान नलेखिएको प्रतिज्ञापत्र सो लेखिदिने व्यक्ति समक्ष र विनिमेयपत्र सो स्वीकार गर्ने व्यक्ति वा ड्रयी समक्ष निजको कारोबार गर्ने वा बसोबास गर्ने स्थानमा भुक्तानीको लागि प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ ।
४६. बसोबास गर्ने वा कारोबार गर्ने स्थान निश्चित नभएमाः भुक्तानीको लागि प्रस्तुत गर्नुपर्ने स्थान नलेखिएको विनिमेय अधिकारपत्र लेखिदिने वा स्वीकार गर्ने व्यक्ति वा ड्रयीको बसोबास गर्ने वा कारोबार गर्ने स्थान निश्चित नभएकोमा सो अधिकारपत्र भुक्तानी स्वीकृतिको लागि निजलार्ई फेला परेको स्थानमा प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ ।
४७. ड्रअरमाथि दावी गर्नुपर्दा चेक प्रस्तुत गर्नुपर्नेः (१) जुन बैङ्क उपर  चेक खिचिएको छ, सो बैङ्कमा चेक प्रस्तुत नगरी कसैले पनि ड्रअर उपरदावी गर्न पाउने छैन ।
(२) मनासिब समयभित्र चेक प्रस्तुत नगरेको कारणबाट कसैलार्ई कुनै नोक्सानी हुन गएमा सो नोक्सानीको रकम ड्रअरसँग दावी गर्न सकिने छैन ।
४८. प्रस्तुतीकरणमा ढिलार्ई भएको नमानिनेः धारकको आफ्नो बदनियत, लापरवाही वा गल्तीबाट ढिला भएकोमा बाहेक निजको आफ्नो काबू बाहिरको परिस्थितिले गर्र्दा स्वीकृति वा भुक्तानीको लागि प्रस्तुत गर्न ढिला हुन गएकोमा ढिलो भएको मानिने छैन ।
तर सो परिस्थिति बितिसकेपछि मनासिब समयभित्र विनिमेय अधिकारपत्र स्वीकृति वा भुक्तानीको लागि प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ ।
४९. मनासिब समयमा प्रस्तुत गर्नुपर्नेः माग्नासाथ भुक्तानी पाउने विनमेय अधिकारपत्रको धारकले सो अधिकारपत्र मनासिब समयभित्र भुक्तानीको निमित्त प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ ।
५०. अभिकर्ता वा हकवाला समक्ष प्रस्तुत गर्न सकिनेः प्रतिज्ञापत्र, विनिमेयपत्र र चेक स्वीकृति वा भुक्तानीको लागि क्रमशः लेखिदिने, स्वीकार गर्ने र ड्रयीको अभिकर्ता समक्ष प्रस्तुत गर्न सकिनेछ ।
तर त्यस्तो लेखिदिने वा स्वीकार गर्ने व्यक्ति वा ड्रयीको मृत्यु भईसकेको भए सो अधिकारपत्र निजको हकवाला समक्ष प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ ।
५१. भुक्तानीको लागि प्रस्तुत नगरे पनि हुने अवस्थाः देहायको अवस्थामा विनिमेय अधिकार पत्र अनादर गरिएको मानिनेछ  र त्यसको भुक्तानीको लागि प्रस्तुत गर्नु आवश्यक हुनेछैनः–
(क) खिच्ने वा स्वीकार गर्ने व्यक्ति वा ड्रयीले जानाजान विनिमेय अधिकारपत्रको प्रस्तुतीकरण बाधा दिएमा, वा
(ख) भुक्तानीको लागि निर्दिष्ट स्थानमा प्रस्तुत गर्नुपर्ने भनी उल्लेख भएकोमा कारोबार गर्ने दिन तथा कारोबार गर्ने समयमा भुक्तानी दिनपर्ने व्यक्ति वा निजको अभिकर्ता उल्लिखित स्थानमा उपस्थित नभएमा, वा
(ग) भुक्तानी दिनुपर्ने व्यक्तिले कारोबार गर्ने दिन कारोबार गर्ने समयभित्र कार्यालय बन्द गरेमा, वा
(घ) कुनै निर्दिष्ट स्थान प्रस्तुत गर्नुपर्ने भनी नलेखिएको विनिमेय अधिकारपत्र प्रस्तुत गर्नको लागि भरमग्दुर कोशिश गर्र्दा पनि सम्बन्धित पक्ष फेला   नपरेमा ।
५२. लापरवाही वा गल्ती भएमा क्षतिपूर्ति दिनुपर्नेः कुनै खास बैङ्कबाट भुक्तानी हुने गरी स्वीकार भएको विनिमेयपत्र भुक्तानीको लागि रीतपूर्वक प्रस्तुत भएकोमा बैङ्करको लापरवाही वा गल्तीको कारणबाट धारकलार्ई हानी नोक्सानी हुने गरी अनादर भएमा सो बैङ्करले धारकलार्ई यस ऐन बमोजिम क्षतिपूर्ति दिनुपर्नेछ ।