परिच्छेद–५ भुक्तानी व्याज र दायित्वबाट मुक्ति

परिच्छेद–५ भुक्तानी व्याज र दायित्वबाट मुक्ति

५३. भुक्तानीः दफा ५६ को अधीनमा रही विनिमेय अधिकारपत्रको भुक्तानी धारकलार्ई दिनुपर्नेछ ।
तर कुनै बैङ्क उपर खिचिएको चेक वा ड्राफ्ट खिचिएको मितिले ६ महिनाभित्र भुक्तानीको लागि बैंङ्क समक्ष प्रस्तुत नगरिएमा त्यसको भुक्तानी दिन बैङ्क बाध्य हुने छैन ।
५४. व्याजः प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि विनिमेय अधिकारपत्रमा व्याज दर लेखिएकोमा सोही बमोजिम हुनेछ ।
तर क्षतिपूर्ति वा हानी नोक्सानी भराउनको लागि व्याज कायम गर्र्दा वाणिज्य बैङ्कले कर्जामा लिने अधिकतम व्याजदरबाट हिसाब गरिनेछ ।
५५. भुक्तानी पाएपछि विनिमेय अधिकारपत्र हस्तान्तरण गर्नुपर्नेः भुक्तानी दिने व्यक्तिले भुक्तानी दिनुभन्दा अघि विनिमेय अधिकारपत्र हेर्न सक्नेछ र भुक्तानी दिएपछि सो अधिकारपत्र खिची लिन सक्नेछ ।
५६. दायित्वबाट मुक्त हुने अवस्थाः देहायको अवस्थामा विनिमेय अधिकारपत्र खिच्ने, स्वीकार गर्ने वा दरपीठ गर्ने पक्ष आफ्नो दायित्वबाट मुक्त हुनेछः–
(क) स्वीकार गर्ने वा दरपीठ गर्ने पक्षलार्ई दायित्वबाट मुक्तिदिने बिचारबाट कुनै धारकले  निजको नाम काटी दिएमा त्यस्तो नाम काटिएका पक्ष धारकप्रति वा निजबाट हक प्राप्त गर्ने वा खिच्ने पक्ष प्रतिको दायित्वबाट,
(ख) कुनै धारकले स्वीकार गर्ने वा दरपीठ गर्ने वा खिच्ने पक्षलार्ई दायित्वबाट मुक्त गरेको सूचना पठाएमा स्वीकार गर्ने, दरपीठ गर्ने सबै पक्ष त्यस्तो सूचना पठाउने धारक वा निजबाट हक प्राप्त गर्ने पक्षहरूप्रतिको दायित्वबाट,
(ग) लिई आउनेलार्ई भुक्तानी दिने वा साधारण दरपीठ गरिएको विनिमेय अधिकारपत्र भएमा त्यस्तो अधिकारपत्र खिच्ने, स्वीकार गर्ने वा दरपीठ गर्ने पक्षले दिनुपर्ने रकमको रीतपूर्वकको भुक्तानी दिएमा निज त्यस्तो विनिमेय अधिकारपत्रसँग सम्बन्धित सबै पक्षहरूप्रतिको दायित्वबाट ।
५७. भुक्तानी दिनेलार्ई थप समय दिएमा दायित्वबाट मुक्तिः कुनै धारकले विनिमेयपत्रको भुक्तानी दिने पक्षलार्ई सो स्वीकार गर्न सार्वजनिक बिदाको दिन बाहेक दुई दिनभन्दा बढी समय दिएमा त्यसको समर्थन नगर्ने पूर्वपक्षहरू त्यस्ता धारकप्रतिको दायित्वबाट मुक्त हुनेछन् ।
५८. “लिई आउने वा अह्राएको” व्यक्तिलार्ई भुक्तानी दिनुपर्ने चेकको दायित्वबाट मुक्तिः “लिई आउने” लार्ई भुक्तानी दिनुपर्ने चेकको हकमा चेकको पछाडि जस्तोसुकै दरपीठ गरिएको भए तापनि लिई आउनेलार्ई रीतपूर्वकको भुक्तानी दिएपछि र “अह्राएको”लार्ई भुक्तानी दिनुपर्ने चेकको हकमा भुक्तानी पाउने वा निजले दरपीठ गरिएको व्यक्तिलार्ई रीतपूर्वकको भुक्तानी भएपछि ड्रयी आफ्नो दायित्वबाट मुक्त हुनेछ ।
५९. ड्राफ्ट भुक्तानी गर्ने दायित्वबाट मुक्तिः कुनै बैङ्कको एक कार्यालयको सोही बैङ्कको अर्को कार्यालयबाट माग्नासाथ अह्राएकोलार्ई भुक्तानी पाउने गरी खिचेको ड्राफ्टमा भुक्तानी पाउने वा निजले दरपीठ गरिएको व्यक्तिलार्ई रीतपूर्वकको भुक्तानी भएपछि भुक्तानी दिने बैङ्क दायित्वबाट मुक्त हुनेछ ।
६०. शर्त सहितको स्वीकृतिः विनिमेयपत्रको धारकले शर्त सहित स्वीकार गरेकोलार्ई मान्यता दिइएमा त्यस्तो शर्तलार्ई मान्यता दिन सहमति दिने पक्ष बाहेक अरू सबै पूर्वपक्षहरू दायित्वबाट मुक्त हुनेछन् ।
६१. विनिमेय अधिकारपत्रमा थपघट वा केरमेटः विनिमेय अधिकारपत्रमा मुख्य पक्षहरूको एउटै मनसायले थपघट वा केरमेट गरिएकोमा बाहेक सो अधिकारपत्रको मूलभूत कुरामा थपघट वा केरमेट गरिएकोमा थपघट वा केरमेट गर्ने वा सो गर्न सहमति दिने पक्ष बाहेक अरू सबै पूर्वपक्षहरू दायित्वबाट मुक्त हुनेछन् ।
स्पटीकरणः “मूलभूत कुरामा थपघट वा केरमेट गरेको” भन्नाले विनिमेय अधिकारपत्रमा अर्कै अर्थ लाग्ने गरी वा विनिमेय अधिकारपत्रको रूप नै बदल्ने गरी वा सम्बन्धित पक्षहरूको दायित्वमा नै परिवर्नत आउने गरी थपघट वा केरमेट गर्ने कामलार्ई सम्झनुपर्छ ।
६२. केरमेट वा थप घट नदेखिने विनिमेय अधिकारपत्रको भुक्तानीः मूलभूत कुरामा केरमेट वा थपघट भएको तर सरसरती हेर्दा सो कुरा नदेखिने विनिमेय अधिकारपत्र वा सरसरती हेर्दा  रेखाङ्कित चिन्ह नदेखिने रेखाङ्कित चेकको रीतपूर्वकको भुक्तानी दिने व्यक्ति वा बैङ्क आफ्नो दायित्वबाट मुक्त हुनेछ ।
६३. सबै पक्ष दायित्वबाट मुक्त हुनेः भुक्तानी वा सन्तुष्टि अवधी पूरा भएको विनिमेयपत्र रीतवपूर्वकको भुक्तानी वा सन्तुष्टि भई स्वीकार गर्ने व्यक्तिको अधिकारमा आएपछि त्यस पत्रसँग सम्बन्धित दायित्वबाट अरू सबै पक्षहरू मुक्त हुनेछन् ।