भाग ५ – श्री ५

भाग ५ – श्री ५

२७. श्री ५ः (१) यस संविधानमा “श्री ५” भन्ने शब्दले श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहका वंशज, आर्य संस्कृतिका अनुयायी, हिन्दू धर्मावलम्बी, गद्दीनसीन श्री ५ महाराजाधिराजलाई सम्बोधन गरेको सम्झनु पर्छ ।
(२) श्री ५ नेपालको राष्ट्रियता एवं नेपाली जनताको एकताका प्रतीक होइबक्सन्छ ।

(३) श्री ५ बाट नेपाली जनताको सर्वोत्तम हित र समुन्नतिको लागि यो संविधानको पालन रसंरक्षण गरिबक्सनेछ ।

२८. राजगद्दी–उत्तराधिकार सम्बन्धी व्यवस्थाः (१) यस संविधानमा लेखिएको कुनै कुराले पनि श्री ५ कावंशजहरूको राजगद्दी–उत्तराधिकारको क्रम, रीत र परम्परालाई असर पार्ने छैन ।

(२) श्री ५ का वंशजहरूको राजगद्दी–उत्तराधिकार सम्बन्धी कानून बनाउने, संशोधन गर्ने र खारेज गर्ने अधिकार श्री ५ मा मात्र रहनेछ ।

२९. श्री ५ र राजपरिवारको खर्च र सुविधाः श्री ५ र राजपरिवारको खर्च र सुविधा सम्बन्धी व्यवस्था कानूनद्वारा निर्धारित भएबमोजिम हुनेछ ।तर प्रचलित कानूनमा व्यवस्था भएको खर्च र सुविधा घट्ने गरी कुनै कानून बनाइने छैन ।

३०. श्री ५ को आय वा निजी सम्पत्ति करमुक्त र अनतिक्रम्य हुनेः (१) श्री ५ को आय वा निजी सम्पत्तिमा कुनै कर, शुल्क वा त्यस्तै अरू कुनै रकम लाग्ने छैन ।

(२) श्री ५ को निजी सम्पत्ति अनतिक्रम्य हुनेछ ।

३१. अदालतमा प्रश्न नउठ्नेः श्री ५ बाट गरिबक्सेको कुनै कामको सम्बन्धमा कुनै अदालतमा प्रश्न उठाइने छैन ।तर यस धाराको कुनैै कुराले श्री ५ को सरकार वा श्री ५ को कुनै कर्मचारीको विरूद्ध कारवाई चलाउन पाउने कानूनी अधिकारलाई सीमित गरेको सम्झिने छैन ।

३२. राजप्रतिनिधि, राजप्रतिनिधि परिषद्, राज्य सहायक र राज्य सहायक परिषद्ः (१) यस संविधानमा श्री ५ लाई सम्बोधन हुने शब्दले विषय वा प्रसंग अनुसार अर्को अर्थ नलागेमा, उपधारा (२) बमोजिमअधिकार प्रयोग गर्ने राजप्रतिनिधि वा राजप्रतिनिधि परिषद््लाई र धारा ३४ बमोजिम अधिकार पाएकोराज्यसहायक वा राज्य सहायक परिषद्‌लाई पनि जनाउँछ ।

(२) श्री ५ बाट मौसुफ नेपालबाहिर रहिबक्सेको अवधि वा कुनै तोकिएको अवधिसम्मको निमित्त लालमोहरले प्रमाणित गरिबक्सेको अधिकार पत्रमा तोकिएको शर्तको अधीनमा रही यससंविधान वा प्रचलित कानूनबमोजिम मौसुफबाट गरिबक्सनु पर्ने कार्य सञ्चालन गर्न कुनै व्यक्ति वा परिषद्‌लाई प्रतिनिधि नियुक्त गरिबक्सी अख्तियार बक्सन सकिबक्सने छ । त्यस्ता राजप्रतिनिधिले अधिकार पत्रमा तोकिएको शर्त तथा परिधि अन्तर्गत रही गरेको कार्य यस संविधान र प्रचलित कानूनको उद्देश्यको लागि श्री ५ बाट भए सरह मानिनेछ ।

३३. श्री ५ को झण्डा र सलामीः (१) चतुरस्र आकार, सिम्रिक रंगको भुइँ, सेतो किनारा, झण्डाको दण्डीतिरको माथिल्लो कुनामा खुर्पे चन्द्र को बीचमा सोहमा आठ कोण देखिने सेतो आकार, दण्डीको पल्लापट्टिको माथिल्लो कुनामा बाहकोणयुक्त सूर्यको सेतो आकार, मध्य भागमा षट्कोण र खड्गको चिन्ह रहेको सेतो झण्डा र सो झण्डाको दण्डीलाई अगाडिका दुवै हातले समाती पछाडिको दायाँखुट्टाले दण्डीको फेदलाई आड दिई सम्मुख मुख पारी उभिएको सेतो सिंह भएको परम्परागत झण्डाश्री ५ को झण्डा हो ।

(२) नेपालको राष्ट्रिय गान श्री ५ को सलामी हो ।