परिच्छेद–६

परिच्छेद–६

विद्यार्थी भर्ना

१६. प्रवेश परीक्षा सम्बन्धी व्यवस्थाः (१) उच्च शिक्षामा अध्ययनको लागि भर्ना हुन चाहने व्यक्तिले आयोग वा आयोगले तोकेको संस्था वा निकायले सञ्चालन
गरेको प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण गर्नु पर्नेछ ।
(२ नेपालबाट अन्य मुलुकमा उच्च शिक्षा अध्ययन गर्न जाने व्यक्तिले उपदफा (१) बमोजिमको प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण
गरेको र नेपालका शिक्षण संस्थामा उच्च शिक्षा अध्ययन गर्न चाहने विदेशी व्यक्तिले आयोगले तोकेको विषयमा
अयोगले तोकेको न्यूनतम प्रतिशत प्राप्त गरेको हुनु पर्नेछ ।
(३) उपदफा (१) बमोजिम सञ्चालन गरेको प्रवेश परीक्षाको योग्यताक्रमको आधारमा आयोगले एकीकृत सूची तयार गरी प्रकाशन
गर्नेछ । त्यसरी सूची प्रकाशन गर्दा नेपाल सरकारलाई उपलब्ध गराइएको छात्रवृत्तिको सिट संख्या, यो अध्यादेश
तथा प्रचलित कानून बमोजिम आरक्षण गरिएको सिट संख्या, विदेशी विद्यार्थीको लागि छुट््याइएको सिट संख्या र
खुल्ला सिट संख्या समेत सूचीमा उल्लेख गर्नु पर्नेछ ।
(४) उपदफा (१) बमोजिम योग्यताक्रमको सूची तयार गर्दा स्नातकभन्दा माथिको तहमा तोकिएका दूर्गम क्षेत्रमा सेवा गरेका
चिकित्सकलाई तोकिए बमोजिमको प्रतिशतमा विशेष अङ््कभार प्रदान गरी योग्यताको सूची तयार गरिनेछ ।
(५) प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालीम परिषद्् अन्तर्गतका प्रमाणपत्र तहका स्वास्थ्य शिक्षा सम्बन्धी कार्यक्रमहरूको प्रवेश
परीक्षा सम्बन्धी व्यवस्था आयोगको समन्वयमा सो परिषद््ले गर्नेछ ।
(६) यस दफामा अन्यत्र जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको अवस्थामा देहाय बमोजिम हुनेछ ः– (क) प्रवेश परीक्षा सञ्चालन
भई नसकेका विषय अध्ययन गर्न विदेश जाने प्रयोजनको लागि आयोग वा आयोगले तोकेको निकायले अनुमतिपत्र दिन
सक्ने,
(ख) आयोगले प्रवेश परीक्षा सुरु नगरेसम्म विश्वविद्यालय तथा प्रतिष्ठानहरूबाट लिइएको प्रवेश परीक्षाबाट योग्यताक्रमको
सूची कायम गरिने ।
(७) एमविविएस वा विडिएस पूरा गरेका चिकित्सकले एक वर्ष कार्य अनुभव हासिल गरेपछि मात्र स्नातकोत्तर कार्यक्रमको प्रवेश
परीक्षामा सहभागी हुन पाउनेछ । तर यो व्यवस्था विदेशी विद्यार्थी, आधारभूत चिकित्सा विज्ञान, एमडिजिपी कार्यक्रम र पब्लिक
हेल्थको हकमा लागु हुने छैन र अन्य विधाहरुका स्नातकोत्तर कार्यक्रमको लागि आवश्यक पर्ने कार्य अनुभव सम्बन्धी व्यवस्था
आयोगले तोके बमोजिम हुनेछ ।
(८) प्रवेश परीक्षाको प्रश्न तथा परीक्षा सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ ।

१७. विद्यार्थी भर्ना र शैक्षिक क्यालेन्डरः – (१) आयोगले प्रत्येक वर्ष तोकिए बमोजिमको मापदण्डका आधारमा विश्वविद्यालय, प्रतिष्ठान तथा अन्य शिक्षण
संस्थाका लागि निश्चित सिट सङ््ख्या तोक्नेछ ।
(२) विश्वविद्यालय, प्रतिष्ठान वा अन्य शिक्षण संस्थाले विद्यार्थी भर्ना गर्दा दफा १६ बमोजिमको प्रवेश परीक्षाको
योग्यताक्रमको आधारमा विद्यार्थीलाई भर्ना गर्नु पर्नेछ । तर नेपाल सरकारलाई उपलव्ध गराइएको छात्रवृत्ति
र आरक्षण गरिएको सिटमा भर्ना गर्दा त्यस्तो सिटको लागि सिफारिस गरिएका व्यक्तिलाई योग्यताक्रमका
आधारमा भर्ना गर्नु पर्नेछ ।
(३) विश्वविद्यालय, प्रतिष्ठान वा अन्य शिक्षण संस्थाले प्रवेश परीक्षाबाट छनोट भएका विद्यार्थीहरुलाई म्याचिङ प्रणाली
अनुरुप भर्ना गर्नु पर्नेछ ।
(४) स्वदेशी लगानीबाट सञ्चालित कलेजहरूले कुल सिट सङ््ख्याको कम्तीमा दश प्रतिशत र संयुक्त लगानी वा
विदेशी लगानीमा सञ्चालित शिक्षण संस्थाले कुल सिट सङ््ख्याको कम्तीमा बीस प्रतिशत सिट निःशुल्क
छात्रवृत्तिका रुपमा नेपाल सरकारलाई उपलब्ध गराउनु पर्नेछ ।
(५) स्नातक तथा स्नातकोत्तर तहका लागि तोकिएका कुल सिट सङ््ख्यामध्ये विदेशी विद्यार्थीको सङ््ख्या एक
तिहाइ भन्दा बढी हुने छैन ।
(६) उपदफा (५) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि नेपाल सरकारलाई बीस प्रतिशत सिट निःशुल्क
छात्रवृत्तिको रुपमा उपलब्ध गराउने शिक्षण संस्थाको हकमा विदेशी विद्यार्थीको सिट सङ््ख्या बढीमा पचास
प्रतिशत हुनेछ ।
(७) सार्वजनिक शिक्षण संस्थाले स्नातकस्तरको कार्यक्रममा उपलब्ध सिट सङ््ख्याको कम्तीमा पचहत्तर प्रतिशत
सिट निःशुल्क छात्रवृत्तिको लागि व्यवस्था गर्नु पर्नेछ र आयोगको परामर्शमा त्यस्तो सिट व्रmमशः बृद्घि गर्दै
लैजानु पर्नेछ ।
(८) निःशुल्क छात्रवृत्ति उपलब्ध गराए बापत नेपाल सरकारले सार्वजनिक शिक्षण संस्थालाई एकमुष्ठ अनुदान प्रदान
गर्नेछ ।
(९) शिक्षण संस्थामा एमबिबिएस, डेन्टल लगायत अन्य कार्यक्रमका लागि एकीकृत वार्षिक शैक्षिक क्यालेन्डर लागू
गरिनेछ ।
(१०) छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउने सम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिए बमोजिम हुनेछ