परिच्छेद– ४ पानी जहाजको दर्ता किताब

परिच्छेद– ४ पानी जहाजको दर्ता किताब

६. दर्ता किताब ः नेपाल पानी जहाज कार्यालयमा नेपाली पानी जहाजको दर्ता किताब रहनेछ र सो दर्ता
किताबलाई सार्वजनिक किताब र त्यसको उतारलाई सार्वजनिक लिखत मानिनेछ । त्यस्तो दर्ता
किताब वा उतार चाख लिने जोसुकै व्यक्तिले हेर्ने सक्नेछ ।
७. दर्ता किताब दुई किसिमको हुनेः (१) पानी जहाजको दर्ता किताब देहाय बमोजिम दुई किसिमका
हुनेछन्ः–
(क) व्यापारिक पानी जहाजको दर्ता किताब, र
(ख) डुङ्गाको दर्ता किताब ।
(२) १० ग्रस रजिष्टर टन वा सो भन्दा बढी भारवहन क्षमता भएको व्यापारिक पानी
जहाजहरु व्यापारिक पानी जहाजको दर्ता किताबमा दर्ता गरिने छन्र जुनसुकै उद्देश्यको लागि
काम लगाइए (सेवा योजना गरिए) को भएपनि वा जुनसुकै जलमार्गमा नौपरिवहन गरिने भएपनि
१० ग्रस रजिष्टर टन भन्दा घटी भारवहन क्षमता भएका जलयानहरु (भेसेल) डु·ाको दर्ता
किताबमा दर्ता गरिनेछ ।
(३) दर्ता किताबहरुको ढाँचा तोकिए बमोजिम हुनेछ ।
८. डुङ्गाको दर्ता किताब ः डुङ्गाको दर्ता किताब परिचयको चिन्ह वा अड्ढ खुलाई दर्ताको क्रमले
सूचीवद्ध गरिएको नेपाली डुङ्गाहरुको एक अभिलेख हुनेछ र त्यसमा डुङ्गाको सबै आवश्यक
परिचयात्मक विवरणहरु सहित त्यसको धनीको नाम, ठेगाना र कारोबारको मुख्य ठाउँ समेत
अभिलिखित हुनेछ ।

९. व्यापारिक पानी जहाजको दर्ता किताब ः (१) व्यापारिक पानी जहाजको दर्ता किताब देहायका
लिखतहरु भएको व्यापारिक पानी जहाजको अभिलेख हुनेछ ः–
(क) मुख्य किताब (मेन बूक), र
(ख) त्यसका सहायक लिखतहरु (सेट अफ सर्पोर्टि· डकुमेण्टस) ।
(२) मुख्य किताब एउटै जिल्दभित्र राखिएका समाविष्ट भागहरु (ईन्सर्टेड पार्टस) को हुनेछ
र प्रत्येक समाविष्ट भाग देहायका कागजातहरु भएको हुनेछ ः–
(क) विवरण सम्बन्धी पाना (डेस्क्रिप्टिभ फोलियो),
(ख) स्वामित्व सम्बन्धी पाना (ओनरशिप फोलियो), र
(ग) भार तथा प्रतिबन्धहरु सम्बन्धी पाना (फोलियो अफ चार्चेज एण्ड
रेष्ट्रिक्शन्स) ।
(३) प्रत्येक व्यापारिक पानी जहाज मुख्य किताबको छुट्टै समाविष्ट भागमा दर्ता
गरिनेछ र प्रत्येक समाविष्ट भागको जिल्दमा समाविष्ट भाग नं. भन्ने जनाई मुख्य किताबको
क्रमसूचक संख्या, सम्बन्धित पानी जहाजको नाम तथा सांकेतिक (कार्ड) अड्ढ वा अक्षर वा दुवै
उल्लेख गरी शीर्षक राखिनेछ ।
१०. विवरण सम्बन्धी पाना ः मुख्य किताबमा समाविष्ट भागको विवरण सम्बन्धी पाना खण्डमा
सम्बन्धित पानी जहाजको देहायका विवरणहरु अभिलिखित हुनेछ ः–
(क) चालन शक्ति (मोटिभ पावर) (जस्तो कि पाल, वाफ, टर्वाईन, डिजेल, डिजेल–
विद्युत आदि) अनुसारको पानी जहाजको किसिम,
(ख) दर्ता गरिएको ठाउँ,
(ग) डेक, मस्तूल (मास्ट) र फनेलको संख्या,
(घ) ग्रस र नेट रजिष्टर टनेज,
(ङ) पानी जहाजको प्रकार र त्यसलाई काममा लगाइने उद्देश्य,
(च) के वस्तुले बनेको हो सो कुरा (जस्तो कि काठ, कंक्रीट, फलाम, इस्पात वा
मिश्रित),
(छ) मुख्य आयामहरु (प्रिन्सिपल डाइमेन्शन्स) (मुख्य डेकमा स्टेनदेखि स्र्टन पोष्टसम्म
नाप्दा हुन आउने पूरा लम्बाई, सत्तरीको चौडाई, पींधदेखि मुख्य डेकसम्मको
उँचाई),

(ज) चालन शक्तिका विवरण (इञ्जीनहरुको संख्या र प्रकार, सिलिण्डरको संख्या, हर्स
पावर, ब्वायलरको संख्या र प्रकार, इञ्जिन निर्माताको नाम र बनेको साल),
(झ) पानी जहाज निर्माताको नाम, र पानी जहाज बनेको ठाउँ र पानीमा उत्रेको
साल,
(ञ) ग्रिस्म भार रेखाले देखाउने भारवहन क्षमता (ड्राफ्ट अन दि समर लोड लाइन),
(ट) ग्रिस्म भार रेखा (समर लोड लाइन) मा कूल वजन क्षमता (डेढ वेट क्यापासिटी),
(ठ) इञ्च र सेण्टीमीटरमा व्यक्त गरिएको समर लोड लाइनबाट फ्री बोर्ड,
(ड) वालास्टमा र पूरा भार लादिएको अवस्थामा पानी जहाजको अधिकतम गति,
(ढ) राख्न सकिने यात्रुको संख्या,
(ण) नौपरिवहनको सुरक्षाको निमित्त आवश्यक नाविक र कर्मचारीहरुको न्यूनतम
संख्या,
(त) अघि कहीं दर्ता गरिएको भए दर्ता गरिएको ठाउँ तथा अघिको राष्ट्रियता,
(थ) हालको दर्ता मिति तथा दर्ताको प्रमाणपत्र जारी गरिएको मिति, र
(द) पानी जहाजको परिचयको निमित्त आवश्यक पर्ने उपलब्ध भएसम्मका अरु
विवरण ।
११. स्वामित्व सम्बन्धी पाना ः (१) मुख्य किताबमा समाविष्ट भागको स्वामित्व सम्बन्धी पानामा पानी
जहाजका धनी वा धनीहरुको नाम र ठेगाना तथा कारोबारको मुख्य स्थान समेत जनाइनेछ ।
(२) पानी जहाजका धनीहरु दुई वा दुईभन्दा बढी भएमा प्रत्येकको हिस्सा वा लिएको
शेयरको संख्या समेत स्वामित्व सम्बन्धी पानामा उल्लेख गरिनेछ र स्वामित्व सम्बन्धी पानामा
पानी जहाजको धनी भनी जनाइएका व्यक्ति वा संगठित संस्था मात्र पानी जहाजको वास्तविक
धनी मानिनेछ ।
१२. दायित्व (चार्ज) तथा प्रतिबन्ध सम्बन्धी पाना ः (१) मुख्य किताबमा समाविष्ट भागको दायित्व
तथा प्रतिबन्ध सम्बन्धी पानामा सम्बन्धित पानी जहाजमा त्यसको केही भाग माथि दायित्व
लगाउने बन्धकी इत्यादिको हक, ती हकहरु माथिको प्रतिहक, भाडा (किराया) का करारहरू,
प्रयोग र उपभोग गर्न पाउने हक, खरीद गर्ने प्राथमिकताको हक र साथै पानी जहाजको
बेचबिखन गर्नमा लागेका सबै प्रतिबन्धहरु जनाइने छन्।
(२) प्रत्येक समाविष्ट भागमा सो भागमा जनाइएका कुराहरुको पुष्टि गर्ने सबै लिखतहरु
हुनेछन्र ती लिखतहरुलाई मिलाई राखिनेछ ।

१३. नेपाल पानी जहाज कार्यालयमा रहने अन्य किताबहरु ः नेपाल पानी जहाज कार्यालयमा पानी
जहाजको दर्ता किताबको अतिरिक्त देहायका किताबहरु समेत रहनेछन्ः–
(क) कुनै खास पानी जहाजको दर्ताको सम्बन्धमा परेका दरखास्त, उजूरी तथा
बिरोधहरुलाई प्राप्त भए अनुसार सूचीमा चढाई राख्नको निमित्त मुख्य किताबसंग
संलग्न एउटा पुस्तिका,
(ख) पानी जहाज दर्ता गरिएको दर्ता किताब र त्यसमा समाविष्ट भागसमेत उल्लेख
गरी पानी जहाजहरुको वर्णानुक्रम अनुसार तयार गरिएको एउटा सूची, र
(ग) पानी जहाजमा हक लाग्ने व्यक्ति वा संगठित संस्थाको नाम जनाइएको दर्ता
किताब र त्यसमा समाविष्ट भाग समेत उल्लेख गरी त्यस्ता व्यक्ति वा
संस्थाहरुको वर्णानुक्रम अनुसार तयार गरिएको एउटा सूची ।